KARABAŞOTU ÇAYLARINDA KÂFUR MİKTAR TAYİNİ
Abstract
Lavandula cinsi (Lamiaceae) ekonomik ve tıbbi açıdan büyük önem taşıyan uçucu yağ bitkilerinin yer aldığı önemli bir taksondur. Bu cinsin Türkiye’de doğal yayılış gösteren Lavandula stoechas L. subsp. stoechas ve L. pedunculata subsp. cariensis (Boiss.) Upson & S.Andrews olmak üzere iki türü mevcuttur. Bunlar “karabaşotu, karan, yalancı lavanta, karahan” gibi isimlerle bilinmekte ve halk arasında genellikle birbirinin yerine tıbbi amaçlarla yüzyıllardır kullanılmaktadır. İnfüzyonu ve distilasyonla elde edilen uçucu yağı, analjezik, antiseptik, yara iyi edici, balgam söktürücü, sinir ve kalp kuvvetlendirici gibi etkileri nedeniyle halk arasında kullanılmaktadır. Çalışmamızda, ülkemizin farklı bölgelerinden temin edilen karabaşotu çiçeklerinin uçucu yağ bileşimleri ile hazırlanan çaylarında Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) tarafından toksisite dozları yayımlanan kâfurun, kantitatif miktarı ortaya konmuştur. Gaz kromatografisi/kütle spektometresi ve gaz kromatografisi/alev iyonlaşma dedektörü kullanılarak yapılan analizlerde, tüm örneklerden elde edilen uçucu yağların ana bileşenleri olarak kâfur (%7-53) ve fenkon (%27-58) saptanırken, hazırlanan %5 infüzyonlarda ise 4,6-243 µg/mL aralığında kâfur tespit edilmiştir.
Keywords
References
- Acıbuca, V., Budak, D. B. (2018). Dünya’da ve Türkiye’de Tıbbi ve Aromatik Bitkilerin Yeri ve Önemi. Çukurova Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 33(1): 37-44.
- Akgün, N. A., Akgün, M., Dinçer, S., Akgerman, A. (2001). Supercritical fluid extraction of Lavandula stoechas L. ssp. cariensis (Boiss.) Rozeira. Journal of Essential Oil Research, 13(3): 143-148.
- Angioni, A., Barra, A., Coroneo, V., Dessi, S., Cabras, P. (2006). Chemical composition, seasonal variability and antifungal activity of Lavandula stoechas L. ssp. stoechas essential oils from stem/leaves and flowers. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 54(12): 4364-4370.
- Anonymous (2008). European Food Safety Authority (EFSA). Camphor in flavourings and other food ingredients with flavouring properties‐Opinion of the Scientific Panel on Food Additives, Flavourings, Processing Aids and Materials in Contact with Food on a request from the Commission. EFSA Journal, 6(7): 729.
- Anonymous (2013). Ph. Eur. (2013a). Council of Europe. European Phatmacopeia. 8 th. Ed. Strasbourg: Council of Europe. Methods in phatmacognosy, 274.
- Ayral, N. M. (1997). Lavandula stoechas ssp. stoechas Bitkisinin Uçucu Yağının ve Uçucu Olmayan Organik Bileşenlerinin İncelenmesi ve Biyolojik Aktivitelerinin Belirlenmesi. Marmara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, Türkiye, 3 s.
- Balaban, M., Atik, C., Uçar, G. (1999). Bazı odun dışı orman ürünlerinin eterik yağ bileşimi. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 49(2): 105-114.
- Baytop, A. (1996). Lavandula L. Farmasötik botanik ders kitabı. İstanbul Üniversitesi, İstanbul, s. 282-284.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Publication Date
August 17, 2019
Submission Date
June 11, 2019
Acceptance Date
August 17, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 44 Number: 5