Research Article

Anlama Etki Eden Kıraatlerin Tespiti (Fâtihâ ve Bakara Sûresi Örneği)

Volume: 20 Number: 2 December 27, 2025
EN TR

Anlama Etki Eden Kıraatlerin Tespiti (Fâtihâ ve Bakara Sûresi Örneği)

Abstract

Kıraat İlmi, Kur’ân-ı Kerim’in çok anlamlı yapısını hem ilmî hem de amelî planda yaşatmış aynı zamanda dinî geleneğin hafızası olan canlı bir miras olmuştur. Bunun için kıraatler konusunda oluşabilecek soruların bilimsel verilere dayanılarak açıklanması büyük önem arz etmektedir. Sahih kıraatler, ilahi muradın farklı boyutlarını açığa çıkarırken, şâz kıraatler ise sahabe ve tabiûn dönemindeki tefsir anlayışlarına ışık tutmaktadır. Bu bağlamda, kıraatlerin Kur’ân-ı Kerim’in anlaşılmasında ve yaşanmasında bir rehber olduğu gerçeği, çalışmamızın temel motivasyonlarından birini oluşturmaktadır. Bu çalışma, Kur’ân-ı Kerim’in ilk iki suresi olan Fâtiha ve Bakara surelerinde anlama etki eden kıraat farklılıklarını mercek altına alarak, sahih ve şâz kıraatlerin İslamî ilimlere katkılarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Kıraat farklılıklarının, Kur’ân-ı Kerim’in çok anlamlı yapısını nasıl zenginleştirdiğini ve onun evrensel mesajını her dönemde canlı tutmadaki önemini vurgulamayı hedefliyoruz. Bu farklılıklar, Kur’ân-ı Kerim’in yalnızca bir metin olarak değil, aynı zamanda dinamik bir rehber olarak her çağda insanlığın problemlerine çözüm sunabilmesine olanak tanımaktadır. Çalışma, Kur’ân-ı Kerim’in anlaşılmasına, yorumlanmasına, onun rehberliğinden istifade edilmesine ve tefsir ilmine faydalı olmayı hedeflemektedir.

Keywords

Kur’an, Tefsir, Kıraat, Yedi Harf, Rivayet

References

  1. Altuntaş, Halil., & Şahin, Muzaffer. (2006). Kur’an-ı Kerim Meâli, Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları.
  2. Ateş, A. E. (2011). Bakara Suresindeki Kıraat Farklılıklarının Dilbilimsel Analizi (Mütevâtir ve Meşhûr Kıraatler). İstanbul: Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  3. el-Aḥfeş, E. (1990). Kitâbü Me’âni’l-Ḳur’ân (H. M. Karâ’a, Ed.). Kahire: Mektebetü’l-Hancî.
  4. el-Beġavî, F. (1989). Me’âlimu’t-Tenzîl (M. A. en-Nemîr, O. C. Dâmiriyye, & S. M. el-Harş, Ed.). Riyâd: Dâru Taybe.
  5. el-Cezerî, E.-H. (1999). Müncidü’l-Muḳriîn ve Mürşidü’t-Ṭâlibîn. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye.
  6. el-Cezerî, E.-H. (t.y.). en-Neşr fi’l-Ḳırâʾâti’l-ʿAşr (A. M. ed-Dabbâ‘, Ed.). el-Matba‘atü’t-Ticâriyyetü’l-Kübrâ.
  7. el-Endelûsî, E.-H. (2002). el-Baḥru’l-Muḥîṭ (‘Âdil Aḥmed ‘Abdü’l-Mevcûd & ‘Ali Muḥammed Mu‘avviẕ, Ed.). Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye.
  8. el-Endelûsî, İ.-‘A. (2001). el-Muḥarraru’l-Vecîz fî Tefsîri’l-Kitâbi’l-‘Azîz (A.-S. A.-Ş. Muhammed, Ed.). Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye.
  9. el-Fârisî, E.-‘A. (1993). el-Ḥücce li’l-Ḳurrâʾi’s-Sebʿa (B. Kahvecî & B. Cüveycâtî, Ed.). Beyrut: Dâru’l-Me’mûn li’t-Türâs.
  10. el-Ḳurṭubî, E.-‘A. (1964). el-Câmiʿ li-Aḥkâmi’l-Ḳurʾân (A. el-Berdûnî & İ. Etfeyyiş, Ed.). Kâhire: Dâru’l-Kütübi’l-Mısriyye.
APA
Öztürk, İ. (2025). Anlama Etki Eden Kıraatlerin Tespiti (Fâtihâ ve Bakara Sûresi Örneği). Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 20(2), 501-525. https://doi.org/10.48145/gopsbad.1757071
AMA
1.Öztürk İ. Anlama Etki Eden Kıraatlerin Tespiti (Fâtihâ ve Bakara Sûresi Örneği). JSSR. 2025;20(2):501-525. doi:10.48145/gopsbad.1757071
Chicago
Öztürk, İsmail. 2025. “Anlama Etki Eden Kıraatlerin Tespiti (Fâtihâ Ve Bakara Sûresi Örneği)”. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 20 (2): 501-25. https://doi.org/10.48145/gopsbad.1757071.
EndNote
Öztürk İ (December 1, 2025) Anlama Etki Eden Kıraatlerin Tespiti (Fâtihâ ve Bakara Sûresi Örneği). Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 20 2 501–525.
IEEE
[1]İ. Öztürk, “Anlama Etki Eden Kıraatlerin Tespiti (Fâtihâ ve Bakara Sûresi Örneği)”, JSSR, vol. 20, no. 2, pp. 501–525, Dec. 2025, doi: 10.48145/gopsbad.1757071.
ISNAD
Öztürk, İsmail. “Anlama Etki Eden Kıraatlerin Tespiti (Fâtihâ Ve Bakara Sûresi Örneği)”. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 20/2 (December 1, 2025): 501-525. https://doi.org/10.48145/gopsbad.1757071.
JAMA
1.Öztürk İ. Anlama Etki Eden Kıraatlerin Tespiti (Fâtihâ ve Bakara Sûresi Örneği). JSSR. 2025;20:501–525.
MLA
Öztürk, İsmail. “Anlama Etki Eden Kıraatlerin Tespiti (Fâtihâ Ve Bakara Sûresi Örneği)”. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, vol. 20, no. 2, Dec. 2025, pp. 501-25, doi:10.48145/gopsbad.1757071.
Vancouver
1.İsmail Öztürk. Anlama Etki Eden Kıraatlerin Tespiti (Fâtihâ ve Bakara Sûresi Örneği). JSSR. 2025 Dec. 1;20(2):501-25. doi:10.48145/gopsbad.1757071