Research Article

Sahne Tasarımının Gelişiminde Öncü Yaklaşımlar: Bertolt Brecht ve Caspar Neher’in Weimar Dönemi Oyunları ve Epik Sahne Tasarımının Temelleri

Number: 14 June 27, 2023
  • Lütfiye Başak Özdoğan
EN TR

Sahne Tasarımının Gelişiminde Öncü Yaklaşımlar: Bertolt Brecht ve Caspar Neher’in Weimar Dönemi Oyunları ve Epik Sahne Tasarımının Temelleri

Abstract

Yirminci yüzyıl tiyatrosunun sahne estetiği, yirminci yüzyıl sanat akımları içinde oluşan farklı disiplinler ile etkileşim içinde gelişir. Bu yüzyılda sahne tasarımında mekân anlayışı klasik fonksiyonelliğinin dışına çıkarak dramaturjik bir yaklaşımla ele alınır. Bu açıdan Bertolt Brecht ve Caspar Neher’in çalışmaları sahne tasarımının işlevini radikal bir şekilde dönüştürür. Yaratım sürecinde geliştirdikleri epik tiyatro metodu ile yönetmen ve tasarımcı ortaklığına yepyeni bir yaklaşım ve bakış açısı getirirler. O güne kadar hâkim olan Aristotelesçi tiyatro anlayışına karşı durarak geliştirdikleri diyalektik tiyatro düşüncesi bu yaklaşımın temelini oluşturur. Bu incelemede her iki sanatçının Augsburg’da geçen çocuklukları sırasında başlayan dostlukları, Birinci Dünya Savaşı sürecinde devam eden ilk gençlikleri, Weimar Cumhuriyeti’nin sanatsal ortamı içinde gerçekleştirdikleri tiyatro oyunları ve bu oyunlarda ortaya koydukları sahne tasarımı kuramı araştırılmaktadır. 1933 yılında Weimar Cumhuriyeti’nin son bulması ile siyasi atmosferin zorunlu kıldığı sürgün dönemi öncesindeki üretimleri on dört yıllık bir süreyi kapsar. Bu süre içinde birlikte çalıştıkları sahnelemeler kronolojik olarak ele alınarak bir oyunun yapım sürecine, sahne tasarımı ve sahneleme ilişkisi açısından nasıl bir metotla yaklaştıkları irdelenecektir. Sahne ve kostüm tasarımı yaratım sürecini oyuncu ve seyirciyi de içine alarak bütünsel bir bakış açısıyla ele aldıkları sahneleme anlayışları, tiyatro tarihinde devrim yaratan bir tasarım kuramı olmuştur.

Keywords

References

  1. Baugh, Christopher (2010). “Brecht and Stage Design, The Bühnenbildner and the Bühnenbauer”. (Ed. Jane Collins, Andrew Nisbet). Theatre And Performance Design. London and Newyork: Routledge, s.188-203.
  2. Berktay A. (1997). Tiyatro-Devrim ve Meyerhold. İstanbul: Mitos Boyut Yayınları. Berlau, R. Brecht B., Hubalek C., Palıtzsch P., Rülicke K. (1967). Theatrearbeit, Henschelverlag Kunts Und Gsellschaft. Berlin.
  3. Brauneck, M. (1984). Theather im 20. Jahrhundert. Berlin: Rowohlt.
  4. Brecht, B. (1968). Baal. Der Böse Baal der Asozile Texte, Varianten, Materialien. Frankfurt: Suhrkamp Verlag.
  5. Brecht, B. (1980). Sosyalist Gerçekçilik ve Toplum. (Çev. Ahmet Cemal, Kayahan Güven). İstanbul: Altın Kitaplar Yayınevi.
  6. Brecht, B. (1982). Oyunculuk Sanatı ve Dekor. (Çev. Kamuran Şipal). İstanbul: Say Yayınları.
  7. Brecht, B. (1993). Tiyatro İçin Küçük Organon. (Çev. Ahmet Cemal). İstanbul: Mitos Boyut Yayınları.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Fine Arts

Journal Section

Research Article

Authors

Lütfiye Başak Özdoğan This is me
Türkiye

Publication Date

June 27, 2023

Submission Date

June 6, 2023

Acceptance Date

June 15, 2023

Published in Issue

Year 2023 Number: 14

APA
Özdoğan, L. B. (2023). Sahne Tasarımının Gelişiminde Öncü Yaklaşımlar: Bertolt Brecht ve Caspar Neher’in Weimar Dönemi Oyunları ve Epik Sahne Tasarımının Temelleri. Görünüm, 14, 97-122. https://izlik.org/JA85ZZ48AR
AMA
1.Özdoğan LB. Sahne Tasarımının Gelişiminde Öncü Yaklaşımlar: Bertolt Brecht ve Caspar Neher’in Weimar Dönemi Oyunları ve Epik Sahne Tasarımının Temelleri. Görünüm. 2023;(14):97-122. https://izlik.org/JA85ZZ48AR
Chicago
Özdoğan, Lütfiye Başak. 2023. “Sahne Tasarımının Gelişiminde Öncü Yaklaşımlar: Bertolt Brecht Ve Caspar Neher’in Weimar Dönemi Oyunları Ve Epik Sahne Tasarımının Temelleri”. Görünüm, nos. 14: 97-122. https://izlik.org/JA85ZZ48AR.
EndNote
Özdoğan LB (June 1, 2023) Sahne Tasarımının Gelişiminde Öncü Yaklaşımlar: Bertolt Brecht ve Caspar Neher’in Weimar Dönemi Oyunları ve Epik Sahne Tasarımının Temelleri. Görünüm 14 97–122.
IEEE
[1]L. B. Özdoğan, “Sahne Tasarımının Gelişiminde Öncü Yaklaşımlar: Bertolt Brecht ve Caspar Neher’in Weimar Dönemi Oyunları ve Epik Sahne Tasarımının Temelleri”, Görünüm, no. 14, pp. 97–122, June 2023, [Online]. Available: https://izlik.org/JA85ZZ48AR
ISNAD
Özdoğan, Lütfiye Başak. “Sahne Tasarımının Gelişiminde Öncü Yaklaşımlar: Bertolt Brecht Ve Caspar Neher’in Weimar Dönemi Oyunları Ve Epik Sahne Tasarımının Temelleri”. Görünüm. 14 (June 1, 2023): 97-122. https://izlik.org/JA85ZZ48AR.
JAMA
1.Özdoğan LB. Sahne Tasarımının Gelişiminde Öncü Yaklaşımlar: Bertolt Brecht ve Caspar Neher’in Weimar Dönemi Oyunları ve Epik Sahne Tasarımının Temelleri. Görünüm. 2023;:97–122.
MLA
Özdoğan, Lütfiye Başak. “Sahne Tasarımının Gelişiminde Öncü Yaklaşımlar: Bertolt Brecht Ve Caspar Neher’in Weimar Dönemi Oyunları Ve Epik Sahne Tasarımının Temelleri”. Görünüm, no. 14, June 2023, pp. 97-122, https://izlik.org/JA85ZZ48AR.
Vancouver
1.Lütfiye Başak Özdoğan. Sahne Tasarımının Gelişiminde Öncü Yaklaşımlar: Bertolt Brecht ve Caspar Neher’in Weimar Dönemi Oyunları ve Epik Sahne Tasarımının Temelleri. Görünüm [Internet]. 2023 Jun. 1;(14):97-122. Available from: https://izlik.org/JA85ZZ48AR