EN
TR
Ebeveyn Tutumları ve Benlik Kurgusu ile Çocukların Yalana İlişkin Değerlendirmeleri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi
Abstract
Yalan, zamandan bağımsız olarak sosyal olarak uygun bulunmayan bir davranış olarak süregelmiştir. Aileler çocuklarını yalan söylemenin yanlış olduğu öğretisiyle büyütmektedirler. Hatta bu öğreti çocuk masallarında da büyük bir yer tutmaktadır. Buna rağmen yalanın sosyal yönden kabul gördüğü hatta teşvik edildiği türlerinin olduğu da bilinmektedir. Bu çalışmada çocukların sosyal yönden kabul gören bu yalan türlerini (prososyal yalan) ne derecede uygun buldukları ile ebeveynlerinin tutumları ve ebeveynlerin benlik kurguları arasındaki bağlantılar incelenmiştir. Çalışmaya yaşları 9-13 arasında değişen toplam 129 çocuk ve anneleri dâhil edilmiştir. Ebeveyn tutumlarının ölçümünde “Anne-Babalık Stilleri ve Boyutları Ölçeği”, benlik kurgusunun ölçümünde “İlişkisel-Bireyci-Toplulukçu Benlik Ölçeği” ve çocukların prososyal yalanı uygun bulma düzeylerinin ölçümünde ise “Prososyal Yalanın Uygunluğu Testi – Çocuk Formu” kullanılmıştır. Çalışmanın sonuçları demokratik ve otoriter ebeveyn tutumlarının çocukların prososyal yalanı uygun bulma düzeyleri üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olmadığını göstermektedir. Bununla birlikte ebeveynlerin izin verici tutumlarının artmasına bağlı olarak çocukların prososyal yalanın alt boyutu olan işbirlikçi yalanları uygun bulma düzeylerinin de arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Sonuçlar benlik kurgusu üzerinden değerlendirildiğinde, annelerin benlik kurgularının çocukların prososyal yalanı uygun bulma düzeylerini anlamlı olarak etkilemediği bulunmuştur.
Keywords
Supporting Institution
Yok
Project Number
Yok
Thanks
Yok
References
- Akçay, E. (2013). Yalan söyleme kabiliyeti ve hafıza: Cinsiyetler arası karşılaştırma. Selçuk İletişim, 7(3), 234-243.
- Aydın, M. Ş. (2020). Yalanın renkleri: Yalanın tanımlanması ve türleri üzerine bir değerlendirme. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(69), 1-9.
- Aydın, M. Ş. (2022). Çocuklarda prososyal yalan: orta çocukluk döneminde prososyal yalanın uygun bulunma düzeyini etkileyen sosyal ve zihinsel etmenler. Nobel Yayınları.
- Aydın, M. Ş., Karakelle, S. ve Kumru, A. (2022). Prososyal yalanın uygunluğu testi–çocuk formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi, 4(1), 34-42.
- Baumrind, D. (1971). Current patterns of parental authority. Developmental Psychology, 4(1), 1-103. doi: 10.1037/h0030372
- Büyüköztürk, Ş., Çokluk, Ö. ve Köklü, N. (2011). Sosyal Bilimler İçin İstatistik. Ankara: Pegem Akademi.
- Cantarero, K., Szarota, P., Stamkou, E., Navas, M. ve Dominguez Espinosa, A. D. C. (2021). The effects of culture and moral foundations on moral judgments: The ethics of authority mediates the relationship between power distance and attitude towards lying to one’s supervisor. Current Psychology, 40(2), 675-683.
- DeHart, T., Pelham, B. W. ve Tennen, H. (2006). What lies beneath: Parenting styles and implicit self-esteem. Journal of Experimental Social Psychology, 42, 1–17.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Developmental Psychology
Journal Section
Research Article
Publication Date
February 28, 2023
Submission Date
April 28, 2022
Acceptance Date
December 30, 2022
Published in Issue
Year 2022 Volume: 3 Number: 6
APA
Aydın, M. S., Meriç, İ., Şahin, F. B., & Ergün, E. Y. (2023). Ebeveyn Tutumları ve Benlik Kurgusu ile Çocukların Yalana İlişkin Değerlendirmeleri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. Gelişim Ve Psikoloji Dergisi, 3(6), 107-120. https://doi.org/10.51503/gpd.1110452
AMA
1.Aydın MS, Meriç İ, Şahin FB, Ergün EY. Ebeveyn Tutumları ve Benlik Kurgusu ile Çocukların Yalana İlişkin Değerlendirmeleri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. JODAP. 2023;3(6):107-120. doi:10.51503/gpd.1110452
Chicago
Aydın, Muhammed Sukru, İlaydanur Meriç, Fatma Berşan Şahin, and Ecem Yıldız Ergün. 2023. “Ebeveyn Tutumları Ve Benlik Kurgusu Ile Çocukların Yalana İlişkin Değerlendirmeleri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi”. Gelişim Ve Psikoloji Dergisi 3 (6): 107-20. https://doi.org/10.51503/gpd.1110452.
EndNote
Aydın MS, Meriç İ, Şahin FB, Ergün EY (February 1, 2023) Ebeveyn Tutumları ve Benlik Kurgusu ile Çocukların Yalana İlişkin Değerlendirmeleri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. Gelişim ve Psikoloji Dergisi 3 6 107–120.
IEEE
[1]M. S. Aydın, İ. Meriç, F. B. Şahin, and E. Y. Ergün, “Ebeveyn Tutumları ve Benlik Kurgusu ile Çocukların Yalana İlişkin Değerlendirmeleri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi”, JODAP, vol. 3, no. 6, pp. 107–120, Feb. 2023, doi: 10.51503/gpd.1110452.
ISNAD
Aydın, Muhammed Sukru - Meriç, İlaydanur - Şahin, Fatma Berşan - Ergün, Ecem Yıldız. “Ebeveyn Tutumları Ve Benlik Kurgusu Ile Çocukların Yalana İlişkin Değerlendirmeleri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi”. Gelişim ve Psikoloji Dergisi 3/6 (February 1, 2023): 107-120. https://doi.org/10.51503/gpd.1110452.
JAMA
1.Aydın MS, Meriç İ, Şahin FB, Ergün EY. Ebeveyn Tutumları ve Benlik Kurgusu ile Çocukların Yalana İlişkin Değerlendirmeleri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. JODAP. 2023;3:107–120.
MLA
Aydın, Muhammed Sukru, et al. “Ebeveyn Tutumları Ve Benlik Kurgusu Ile Çocukların Yalana İlişkin Değerlendirmeleri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi”. Gelişim Ve Psikoloji Dergisi, vol. 3, no. 6, Feb. 2023, pp. 107-20, doi:10.51503/gpd.1110452.
Vancouver
1.Muhammed Sukru Aydın, İlaydanur Meriç, Fatma Berşan Şahin, Ecem Yıldız Ergün. Ebeveyn Tutumları ve Benlik Kurgusu ile Çocukların Yalana İlişkin Değerlendirmeleri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. JODAP. 2023 Feb. 1;3(6):107-20. doi:10.51503/gpd.1110452
Cited By
Ebeveynlik Tutumuna Yeni Bir Bakış: Merhametli Ebeveynlik
İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.15869/itobiad.1310451The Role of Self-Construal, Values, and Religiosity on Judgements of the Reasonability of Lying
Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.21497/sefad.1344323