Araştırma Makalesi

Ebeveyn Tutumları ve Benlik Kurgusu ile Çocukların Yalana İlişkin Değerlendirmeleri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi

Cilt: 3 Sayı: 6 28 Şubat 2023
PDF İndir
EN TR

Ebeveyn Tutumları ve Benlik Kurgusu ile Çocukların Yalana İlişkin Değerlendirmeleri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi

Öz

Yalan, zamandan bağımsız olarak sosyal olarak uygun bulunmayan bir davranış olarak süregelmiştir. Aileler çocuklarını yalan söylemenin yanlış olduğu öğretisiyle büyütmektedirler. Hatta bu öğreti çocuk masallarında da büyük bir yer tutmaktadır. Buna rağmen yalanın sosyal yönden kabul gördüğü hatta teşvik edildiği türlerinin olduğu da bilinmektedir. Bu çalışmada çocukların sosyal yönden kabul gören bu yalan türlerini (prososyal yalan) ne derecede uygun buldukları ile ebeveynlerinin tutumları ve ebeveynlerin benlik kurguları arasındaki bağlantılar incelenmiştir. Çalışmaya yaşları 9-13 arasında değişen toplam 129 çocuk ve anneleri dâhil edilmiştir. Ebeveyn tutumlarının ölçümünde “Anne-Babalık Stilleri ve Boyutları Ölçeği”, benlik kurgusunun ölçümünde “İlişkisel-Bireyci-Toplulukçu Benlik Ölçeği” ve çocukların prososyal yalanı uygun bulma düzeylerinin ölçümünde ise “Prososyal Yalanın Uygunluğu Testi – Çocuk Formu” kullanılmıştır. Çalışmanın sonuçları demokratik ve otoriter ebeveyn tutumlarının çocukların prososyal yalanı uygun bulma düzeyleri üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olmadığını göstermektedir. Bununla birlikte ebeveynlerin izin verici tutumlarının artmasına bağlı olarak çocukların prososyal yalanın alt boyutu olan işbirlikçi yalanları uygun bulma düzeylerinin de arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Sonuçlar benlik kurgusu üzerinden değerlendirildiğinde, annelerin benlik kurgularının çocukların prososyal yalanı uygun bulma düzeylerini anlamlı olarak etkilemediği bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Yok

Proje Numarası

Yok

Teşekkür

Yok

Kaynakça

  1. Akçay, E. (2013). Yalan söyleme kabiliyeti ve hafıza: Cinsiyetler arası karşılaştırma. Selçuk İletişim, 7(3), 234-243.
  2. Aydın, M. Ş. (2020). Yalanın renkleri: Yalanın tanımlanması ve türleri üzerine bir değerlendirme. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(69), 1-9.
  3. Aydın, M. Ş. (2022). Çocuklarda prososyal yalan: orta çocukluk döneminde prososyal yalanın uygun bulunma düzeyini etkileyen sosyal ve zihinsel etmenler. Nobel Yayınları.
  4. Aydın, M. Ş., Karakelle, S. ve Kumru, A. (2022). Prososyal yalanın uygunluğu testi–çocuk formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi, 4(1), 34-42.
  5. Baumrind, D. (1971). Current patterns of parental authority. Developmental Psychology, 4(1), 1-103. doi: 10.1037/h0030372
  6. Büyüköztürk, Ş., Çokluk, Ö. ve Köklü, N. (2011). Sosyal Bilimler İçin İstatistik. Ankara: Pegem Akademi.
  7. Cantarero, K., Szarota, P., Stamkou, E., Navas, M. ve Dominguez Espinosa, A. D. C. (2021). The effects of culture and moral foundations on moral judgments: The ethics of authority mediates the relationship between power distance and attitude towards lying to one’s supervisor. Current Psychology, 40(2), 675-683.
  8. DeHart, T., Pelham, B. W. ve Tennen, H. (2006). What lies beneath: Parenting styles and implicit self-esteem. Journal of Experimental Social Psychology, 42, 1–17.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Gelişim Psikolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Şubat 2023

Gönderilme Tarihi

28 Nisan 2022

Kabul Tarihi

30 Aralık 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 3 Sayı: 6

Kaynak Göster

APA
Aydın, M. S., Meriç, İ., Şahin, F. B., & Ergün, E. Y. (2023). Ebeveyn Tutumları ve Benlik Kurgusu ile Çocukların Yalana İlişkin Değerlendirmeleri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. Gelişim ve Psikoloji Dergisi, 3(6), 107-120. https://doi.org/10.51503/gpd.1110452
AMA
1.Aydın MS, Meriç İ, Şahin FB, Ergün EY. Ebeveyn Tutumları ve Benlik Kurgusu ile Çocukların Yalana İlişkin Değerlendirmeleri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. GPD. 2023;3(6):107-120. doi:10.51503/gpd.1110452
Chicago
Aydın, Muhammed Sukru, İlaydanur Meriç, Fatma Berşan Şahin, ve Ecem Yıldız Ergün. 2023. “Ebeveyn Tutumları ve Benlik Kurgusu ile Çocukların Yalana İlişkin Değerlendirmeleri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi”. Gelişim ve Psikoloji Dergisi 3 (6): 107-20. https://doi.org/10.51503/gpd.1110452.
EndNote
Aydın MS, Meriç İ, Şahin FB, Ergün EY (01 Şubat 2023) Ebeveyn Tutumları ve Benlik Kurgusu ile Çocukların Yalana İlişkin Değerlendirmeleri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. Gelişim ve Psikoloji Dergisi 3 6 107–120.
IEEE
[1]M. S. Aydın, İ. Meriç, F. B. Şahin, ve E. Y. Ergün, “Ebeveyn Tutumları ve Benlik Kurgusu ile Çocukların Yalana İlişkin Değerlendirmeleri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi”, GPD, c. 3, sy 6, ss. 107–120, Şub. 2023, doi: 10.51503/gpd.1110452.
ISNAD
Aydın, Muhammed Sukru - Meriç, İlaydanur - Şahin, Fatma Berşan - Ergün, Ecem Yıldız. “Ebeveyn Tutumları ve Benlik Kurgusu ile Çocukların Yalana İlişkin Değerlendirmeleri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi”. Gelişim ve Psikoloji Dergisi 3/6 (01 Şubat 2023): 107-120. https://doi.org/10.51503/gpd.1110452.
JAMA
1.Aydın MS, Meriç İ, Şahin FB, Ergün EY. Ebeveyn Tutumları ve Benlik Kurgusu ile Çocukların Yalana İlişkin Değerlendirmeleri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. GPD. 2023;3:107–120.
MLA
Aydın, Muhammed Sukru, vd. “Ebeveyn Tutumları ve Benlik Kurgusu ile Çocukların Yalana İlişkin Değerlendirmeleri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi”. Gelişim ve Psikoloji Dergisi, c. 3, sy 6, Şubat 2023, ss. 107-20, doi:10.51503/gpd.1110452.
Vancouver
1.Muhammed Sukru Aydın, İlaydanur Meriç, Fatma Berşan Şahin, Ecem Yıldız Ergün. Ebeveyn Tutumları ve Benlik Kurgusu ile Çocukların Yalana İlişkin Değerlendirmeleri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. GPD. 01 Şubat 2023;3(6):107-20. doi:10.51503/gpd.1110452

Cited By

Gelişim ve Psikoloji Dergisi (GPD) (Journal of Development and Psychology (JODAP)) yılda iki kez yayınlanan uluslararası hakemli ve akademik bir dergidir. e-ISSN 2717-7858