Research Article

Adana’nın Kentsel Ayrışma Monografisi: Endeks Temelli Bir Yaklaşım

Volume: 6 Number: 2 July 17, 2023
EN TR

Adana’nın Kentsel Ayrışma Monografisi: Endeks Temelli Bir Yaklaşım

Öz

Kentler bir dizi yıkım, dönüşüm ve el değiştirme süreci ile sonu gelmez bir değişim içindedir. Kent araştırmacıları sürekli olarak bu değişimi anlamanın ve analiz etmenin yollarını aramaktadır. Benzer bir anlama çabası ile ortaya çıkan bu araştırmanın amacı Türkiye’nin toplumsal grupların çeşitliliği ve bölünmüşlüğü açısından dinamik kentlerinden biri olan Adana’da veri temelli ampirik bir yaklaşım ve monografik bir dil ve temsiliyet ile mekansal ayrışmayı ve ayrışmanın zaman içindeki değişimini analiz etmek, bunu yaparken uluslararası ayrışma literatüründeki yöntem odaklı tartışmaların ulusal düzeyde bir yorum ve özetini ortaya koymaktır. Araştırmanın yöntemi beş boyutta ayrışma endeksleri (düzenlilik, maruz kalma, yığılma, kümeleneme, merkezileşme) ve bu endekslerin mahalle bazlı görselleştirmelerinden oluşmaktadır. Araştırmada Türkiye İstatistik Kurumu’nun Adana için mahalle düzeyinde 1990 ve 2000 yılı Genel Nüfus Sayımı yüzde beşlik örneklem verisi ile 2017 yılı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi eğitim grupları verisi kullanılmıştır. Araştırmanın sonunda Adana’nın incelenen her dönemde (1990, 2000, 2017) ve ayrışmanın hemen her boyutuna göre eğitim gruplarınca paylaşılan, ayrışmış bir kent olduğu ancak bu ayrımların son dönemde mekansal olarak keskinleştiği görülmüştür. Ortaya çıkan ayrışma örüntüsüne göre, kentsel hareketi yüksek olanlar yüksek eğitimli gruplar iken, düşük eğitimli gruplar bulundukları alanda derinleşen bir içe kapanma eğilimi göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Supporting Institution

TED ÜNİVERSİTESİ

Thanks

Bu yazı TED Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Desteği ile 2019 yılında tamamlanan "Kentsel Ayrışma Analizinde Sayısal ve Görsel Yöntemler" başlıklı araştırma projesinin çıktıları ile hazırlanmıştır.

References

  1. Akçura, T. (1971). Türkiye Cumhuriyeti’nin başkenti hakkında monografik bir araştırma. Ankara: Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Yayını.
  2. Apparicio, P., Petkevitch, V. ve Charron, M. (2008). Segregation analyzer: a C#.net application for calculating residential segregation indices. Cyber Geo: European Journal of Geography, 414.
  3. Ataç, E. (2014). Reading Turkish Urbanisation Through Socio--Economic Residential Segregation in 15 cities, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi.
  4. Ataç, E. (2015). Segregation in Istanbul: Measuring segregation in an ever-changing city, Przestrzeń Społeczna (Social Space), 9(1):35-62.
  5. Ataç, E. (2017). Turkish-style segregation socio-economic divisions in seven metropolitan areas, Asian Journal of Social Science. 45, 235-270.
  6. Baum, S. (1999). Social transformations in the global city: Singapore. Urban Studies, 36(7), 1095-1117.
  7. Butler, T. ve Hamnett, C. (2007). The geography of education: introduction. Urban Studies, 44(7), 1161-1174.
  8. Brown, L. A. ve Moore, E. G. (1970). The intra-urban migration process: A perspective. Swedish Society for Anthropology and Geography, 52(1), 1-13.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Human Geography

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 17, 2023

Submission Date

October 3, 2022

Acceptance Date

March 31, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 6 Number: 2

APA
Ataç Kavurmacı, E., & Türkmen, İ. U. (2023). Adana’nın Kentsel Ayrışma Monografisi: Endeks Temelli Bir Yaklaşım. GRID - Architecture Planning and Design Journal, 6(2), 536-563. https://doi.org/10.37246/grid.1183625

Cited By