KANSER HASTALARINA YÖNELİK ONKOLOJİK REHABİLİTASYON ÜNİTESİ’NDE SUNULAN HİZMETLERİN ANALİZİ

Öz

Giriş: Kanser tanısı alan bireylerin sayısındaki artış, erken tanılama, etkili cerrahi ve tıbbi tedavilerdeki gelişmeler kanser sonrası sağ kalımı artırmış; bu durum onkolojik fizyoterapi ve rehabilitasyon alanında ülkemizdeki ihtiyacı oluşturmuştur.

Amaç: Türkiye’de ilk olarak Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü’nde kurulan Onkolojik Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ünitesi’ne yapılan başvuruları ve burada sunulan hizmetleri analiz etmektir.

Yöntem: Onkolojik fizyoterapi ve rehabilitasyon hizmeti almak amacıyla dış hasta olarak başvuran/yönlendirilen ve hastanede yatan hasta olarak konsülte edilen hastalara ait veriler incelendi. Hasta dosyaları 2009-2017yılları arasında retrospektif olarak incelenerek, hastaların mevcut tanıları ve sunulan hizmetler incelendi. Ayrıca hasta, hasta yakını ve toplumun eğitimi kapsamında sunulan eğitim hizmetleri de kaydedildi.

Bulgular: Tanılarına göre sıralandıklarında 508 hastanın %38,8’ini (n=197) lösemi, %29,1’ini (n=148) meme kanseri, %14,4’ünü (n=73) lenfoma, %11’ini (n=56) prostat kanseri, %1,6’sını (n=8) over kanseri, %1,4’ünü (n=7) diğer hematolojik maligniteler, %1,2’sini (n=6) uterus kanseri, %0,6 serviks kanseri (n=3), %0,6 baş-boyun kanseri (n=3), %0,6 akciğer kanseri (n=3) ve %0,6 endometrium kanseri (n=3), %0,2’sini (n=1) ise mesane kanseri tanıları oluşturmaktaydı. Tüm hastaların %54,5’i (n=277) yatarak onkolojik fizyoterapi hizmeti ve %45,5’i (n=231) ise ayaktan fizyoterapi hizmeti aldı. Hasta ve hasta yakınlarına yönelik olarak 5 eğitim programı düzenlenerek, 1 radyo programına katılındı. 

Sonuç: Günümüzde kansere bağlı ikincil komplikasyonları gidererek veya azaltarak, hastaların yaşam kalitelerini artırmak giderek daha önemli hale gelmektedir. Bu çalışma, onkolojik fizyoterapi ve rehabilitasyon alanındaki ihtiyacı saptamak, hasta başvurularında talep edilen hizmetlerin çeşitlerini belirlemek ve ilerideki bilimsel ve mesleki çalışma alanlarını tespit etmek konularında yol gösterici olacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Fizyoterapi,kanser

Kaynakça

1. 1. Türkiye Halk Sağlığı Kurumu, Kanserle Savaş Daire Başkanlığı. Kanser Nedir? Date: 06.07.2017. Available: http://kanser.gov.tr/kanser/kanser-nedir/4-kanser-nedir.html
2. 2. Türkiye Halk Sağlığı Kurumu, Kanserle Savaş Daire Başkanlığı. Kanser İstatistikleri 2017 Date: 06.07.2017. Available: http://kanser.gov.tr/Dosya/ca_istatistik/2014-RAPOR._uzun.pdf
3. 3. Hewitt M, Greenfield S, Stovall E. From cancer patient to cancer survivor: lost in transition. Committee on cancer survivorship: improving care and quality of life, institute of medicine and national research council. Washington, DC: The National Academies Press; 2006.
4. 4. Stewart B, Wild CP. World cancer report 2014. Health. 2017.
5. 5. Stefani L, Galanti G, Klika R. Clinical implementation of exercise guidelines for cancer patients: Adaptation of ACSM’s guidelines to the Italian model. Journal of Functional Morphology and Kinesiology. 2017;2(1):4.
6. 6. Tanaka T, Gotay CC. Physicians' and medical students' perspectives on patients' quality of life. Academic Medicine. 1998;73(9):1003-5.
7. 7. Osoba D. Lessons learned from measuring health-related quality of life in oncology. Journal of Clinical Oncology. 1994;12(3):608-16.
8. 8. Young T, Maher J. Collecting quality of life data in EORTC clinical trials—what happens in practice? Psycho‐Oncology. 1999;8(3):260-3.

9. 9. Yancik R. Population Aging and Cancer: A Cross‐National Concern. The Cancer Journal. 2005;11(6):437-41.
10. 10. DiSipio T, Rye S, Newman B, Hayes S. Incidence of unilateral arm lymphoedema after breast cancer: a systematic review and meta-analysis. The lancet oncology. 2013;14(6):500-15.
11. 11. WHO. Global Strategy on Diet, Physical Activity and Health. World Health Organization. Date:13.06.2017. Available: http://www.who.int/dietphysicalactivity/pa/en/.
12. 12. Cromes Jr GF. Implementation of Interdisciplinary Cancer Rehabilitation. Rehabilitation Counseling Bulletin. 1978;21(3):230-7.
13. 13. Fialka-Moser V, Crevenna R, Korpan M, Quittan M. Cancer Rehabilitation. Journal of rehabilitation medicine. 2003;35(4):153-62.
14. 14. Courneya KS, Friedenreich CM. Physical exercise and quality of life following cancer diagnosis: a literature review. Annals of behavioral medicine. 1999;21(2):171-9.
15. 15. Winningham M, MacVicar M, Bondoc M, Anderson J, Minton J, editors. Effect of aerobic exercise on body weight and composition in patients with breast cancer on adjuvant chemotherapy. Oncology nursing forum; 1988.
16. 16. Cancer News. 1948 Oct-Nov;2(10-11):3-7.
17. 17. Krusen FH, Kottke FJ, Ellwood PM. Handbook of physical medicine and rehabilitation: WB Saunders Company; 1965,1971.
18. 18. Bozdemir N, Eray O, Eken C, Şenol Y, Artac M, Samur M. Demographics, Clinical Presentations and Outcomes of Cancer Patients Admitting to Emergency Department. Turkish Journal of Medical Sciences. 2009;39(2):235-40.
19. 19. Taccone FS, Artigas AA, Sprung CL, Moreno R, Sakr Y, Vincent J-L. Characteristics and outcomes of cancer patients in European ICUs. Critical care. 2009;13(1):R15.
20. 20. Wiskemann J, Huber G. Physical exercise as adjuvant therapy for patients undergoing hematopoietic stem cell transplantation. Bone marrow transplantation. 2008;41(4):321-9.
21. 21. Andorsky D, Loberiza F, Lee S. Pre-transplantation physical and mental functioning is strongly associated with self-reported recovery from stem cell transplantation. Bone marrow transplantation. 2006;37(9):889-95.
22. 22. Persoon S, Kersten MJ, ChinAPaw MJ, Buffart LM, Burghout H, Schep G, et al. Design of the EXercise Intervention after Stem cell Transplantation (EXIST) study: a randomized controlled trial to evaluate the effectiveness and cost-effectiveness of an individualized high intensity physical exercise program on fitness and fatigue in patients with multiple myeloma or (non-) Hodgkin's lymphoma treated with high dose chemotherapy and autologous stem cell transplantation. BMC cancer. 2010;10(1):671.
23. 23. Keser I, Suyani E, Aki SZ, Sucak AGT. The positive impact of regular exercise program on stem cell mobilization prior to autologous stem cell transplantation. Transfusion and Apheresis Science. 2013;49(2):302-6.
24. 24. Keser I, Suyani E, Yosmaoglu HB, Aki SZ, Turkoz Sucak AG. Acute physiological responses to physiotherapy applications pre and post autologous stem cell transplantation: an experimental study. Hematology. 2014;19(3):136-40.
25. 25. Yildiz Kabak V, Duger T, Uckan Cetinkaya D. Investigation of the Effects of an Exercise Program on Physical Functions and Activities of Daily Life in Pediatric Hematopoietic Stem Cell Transplantation Pediatr Blood Cancer 2016;63:1643–1648.
26. 26. Keser İ, Sahika Zeynep A, Suyani E, Sucak AGT. 60-65 yaş arası hastalarda fizyoterapinin otolog hematopoietik kök hücre nakli sonrası transfüzyon sayıları üzerine etkileri. Fizyoterapi Rehabilitasyon. 2013;24(1):42-6.
27. 27. Jarden M, Baadsgaard MT, Hovgaard D, Boesen E, Adamsen L. A randomized trial on the effect of a multimodal intervention on physical capacity, functional performance and quality of life in adult patients undergoing allogeneic SCT. Bone marrow transplantation. 2009;43(9):725-37.
28. 28. Baumann FT, Zopf EM, Nykamp E, Kraut L, Schüle K, Elter T, et al. Physical activity for patients undergoing an allogeneic hematopoietic stem cell transplantation: benefits of a moderate exercise intervention. European journal of haematology. 2011;87(2):148-56.
29. 29. DeFor TE, Burns LJ, Gold E-MA, Weisdorf DJ. A randomized trial of the effect of a walking regimen on the functional status of 100 adult allogeneic donor hematopoietic cell transplant patients. Biology of Blood and Marrow Transplantation. 2007;13(8):948-55.
30. 30. Courneya KS, Keats MR, Turner AR. Physical exercise and quality of life in cancer patients following high dose chemotherapy and autologous bone marrow transplantation. Psycho‐Oncology. 2000;9(2):127-36.
31. 31. Baumann F, Kraut L, Schüle K, Bloch W, Fauser A. A controlled randomized study examining the effects of exercise therapy on patients undergoing haematopoietic stem cell transplantation. Bone marrow transplantation. 2010;45(2):355-62.
32. 32. Oldervoll LM, Loge JH, Paltiel H, Asp MB, Vidvei U, Wiken AN, et al. The effect of a physical exercise program in palliative care: a phase II study. Journal of pain and symptom management. 2006;31(5):421-30.
33. 33. Gültekin M, Boztaş G. Türkiye kanser istatistikleri. Sağlık Bakanlığı, Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. 2014;43
34. 34. Sclafani LM, Baron RH. Sentinel lymph node biopsy and axillary dissection: added morbidity of the arm, shoulder and chest wall after mastectomy and reconstruction. The Cancer Journal. 2008;14(4):216-22.
35. 35. Loh SY, Musa AN. Methods to improve rehabilitation of patients following breast cancer surgery: a review of systematic reviews. Breast Cancer: Targets and Therapy. 2015;7:81.
36. 36. McNeely ML, Campbell K, Ospina M, Rowe BH, Dabbs K, Klassen TP, et al. Exercise interventions for upper‐limb dysfunction due to breast cancer treatment. The Cochrane Library. 2010.
37. 37. Bourke L, Smith D, Steed L, Hooper R, Carter A, Catto J, et al. Exercise for men with prostate cancer: a systematic review and meta-analysis. European urology. 2016;69(4):693-703.
38. 38. Özdemir K, Keser İ, Sen I, Tan MÖ. The Importance of Preventive Physiotherapy in Patients Diagnosed with Prostate Cancer. Journal of Urological Surgery. 2016;3(4):123.
39. 39. Cormie P, Zopf EM, Zhang X, Schmitz KH. The impact of exercise on cancer mortality, recurrence, and treatment-related adverse effects. Epidemiologic Reviews. 2017;39(1):71-92.