Özel Eğitim kapsamında Ölçme ve Değerlendirme Üzerine Alanyazın Derlemesi

Isil Miritzi Moustafa; Meltem Acar Güvendir

EN TR

Özel Eğitim kapsamında Ölçme ve Değerlendirme Üzerine Alanyazın Derlemesi

Abstract

Bu çalışmada, özel eğitimde ölçme ve değerlendirmeye ilişkin ulusal ve uluslararası çalışmaların incelenmesi amaçlanmıştır. Alanyazın derlemesi olarak yürütülen çalışmada, 2000–2025 yılları arasında yayımlanan ve tam metnine ulaşılabilen makale, yüksek lisans tezi ve doktora tezleri ele alınmıştır. YÖK Ulusal Tez Merkezi, TR Dizin, DergiPark, ERIC, Scopus ve Google Scholar üzerinden ulaşılan 21 çalışma betimsel yaklaşımla incelenmiştir. İncelenen çalışmaların ortak sonuçları, özel eğitimde ölçme ve değerlendirmenin öğrencinin mevcut performansını belirleme, öğretimi planlama, BEP hazırlama ve gelişimi izleme işlevleriyle öne çıktığını göstermektedir. Çalışmalarda öğretmenlerin gözlem, ölçüt bağımlı değerlendirme, beceri analizi ve portfolyo gibi yöntemlerden yararlandıkları belirlenmiştir. Bunun yanında araç seçme, uyarlama, sonuçları yorumlama, zaman yönetimi ve sınıf koşullarıyla ilgili güçlükler bildirilmektedir. Derleme sonucunda, öğretmenlere yönelik uygulama temelli mesleki gelişim çalışmalarına gereksinim olduğu görülmüştür

Keywords

Özel eğitim, ölçme ve değerlendirme, alanyazın derlemesi

References

İstediğiniz gibi bu kaynakça listesindeki tüm kaynakların da arasına birer satır boşluk eklenmiştir:
Adzanku, J., Attia, I., & Agbetorwoka, A. (2021). Assessment practices of teachers in inclusive schools: A case from basic schools in the Volta Region. Asian Journal of Education and Social Studies, 25(1), 1-8.
Agaliotis, I. (2012). Εκπαιδευτική Αξιολόγηση μαθητών με δυσκολίες μάθησης και προσαρμογής. Το αξιολογικό Σύστημα Μαθησιακών Αναγκών.Αθήνα: Γρηγόρη.
Akkın, A. (2019). Öğretmenlerin bireyselleştirilmiş eğitim programlarının geliştirilmesi, uygulanması ve değerlendirilmesinde yaşadığı güçlüklerin belirlenmesi ve çözüm önerileri (Yüksek lisans tezi, Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye).
Ayanoğlu, Ç., & Erdoğan, D. G. (2019). Okul yöneticilerinin özel gereksinimli öğrencilere bireyselleştirilmiş eğitim planı (BEP) hazırlanması/uygulanması hakkındaki görüşleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 20(4), 677–706.
Battal, İ. (2007). Sınıf öğretmenlerinin ve branş öğretmenlerinin kaynaştırma eğitimine ilişkin yeterliliklerinin değerlendirilmesi (Uşak ili örneği) (Yüksek lisans tezi). Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye.
Bell, B. (2013). Classroom assessment of science learning. In N. G. Lederman & S. K. Abell (Eds.), Handbook of research on science education (pp. 965–1006). Routledge.
Bourke, R., Mentis, M., & Todd, L. (2011). Visibly learning: Teachers’ assessment practices for students with high and very high needs. International Journal of Inclusive Education, 15(4), 405–419. https://doi.org/10.1080/13603110903038488
Bülbül, K. (2010). Zihin engelliler sınıf öğretmenlerinin ölçme ve değerlendirme yeterlikleri, karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri (Yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Carothers, D.E., & Taylor, R. L. (2003). The use of portfolios for students with autism. Focus on autism and other developmental disabilities, 18(2), 125-128. https://doi.org/10.1177/108835760301800206

Cavkaytar, A. (2015). Özel eğitime gereksinim duyan çocuklar ve özel eğitim. İ. H. Diken (Ed.). Özel eğitime gereksinimi olan öğrenciler ve özel eğitim. (1-28). Pegem.
Cavkaytar, A. & Diken, İ., H. (2007). Özel eğitime giriş. Kök.
Çay, E., Yıkmış, A., & Özgüç, C. S. (2020). Özel eğitimde teknoloji kullanımına ilişkin özel eğitim öğretmenlerinin deneyim ve görüşleri. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 8(2), 629-648.
Çıkılı, Y., Gönen, A., Bağcı, Ö. A., & Kaynar, H. (2020). Özel eğitim alanında görev yapan öğretmenlerin bireyselleştirilmiş eğitim uygulaması (BEP) hazırlama konusunda yaşadıkları güçlükler. OPUS International Journal of Society Researches, 15(1), 5121–5148.
Çuhadar, S. (2017). Sınıf öğretmenlerinin eğitsel değerlendirme sürecine ilişkin görüşleri. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(2), 526-549.
Dafermou, Χ., Koulouri, Π., & Mpasagianni, Ε. (2006). Οδηγός Νηπιαγωγού. Εκπαιδευτικοί σχεδιασμοί. Δημιουργικά περιβάλλοντα μάθησης. Αθήνα: ΟΕΔΒ.
Deniz, S. (2019). Özel öğrenme güçlüğüne sahip öğrencilerle çalışan öğretmenler için geliştirilen öğretmen yeterlikleri eğitim uygulamasının etkililiği (Doktora Tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Türkiye).
Dinaki, Ε. (2019). Παραδοσιακή και διαφοροποιημένη διδασκαλία: Διδακτικές επιλογές εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης για μαθητές με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες στα μαθηματικά (Master’s thesis). Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σχολή Κοινωνικών, Ανθρωπιστικών Επιστημών & Τεχνών, Τμήμα Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής.
Doliopoulou, E., & Gourgiotou, E. (2008). Η αξιολόγηση στην εκπαίδευση. Με έμφαση στην προσχολική. Αθήνα: Gutenberg.
Eker, A. (2020). Özel yetenekli öğrencilerin öğretmenlerinin mesleki yeterliklerini artırmaya yönelik geliştirilen öğretmen eğitimi programının etkililiği (Doktora Tezi, Necmettin Erbakan University, Turkey).
Eripek, S. (2002). Özel eğitim. Anadolu Üniversitesi.
Friend, M. (2022). Special education: Contemporary perspectives for school professionals (5th ed.). Pearson.
Fuchs, L. S., & Fuchs, D. (1997). Use of curriculum-based measurement in identifying students with disabilities. Focus on Exceptional Children, 30(3), 1–16.
Gillies, R. M. (2014). The role of assessment in informing interventions for students with special education needs. International Journal of Disability, Development and Education, 61(1), 1-5. https://doi.org/10.1080/1034912X.2014.878528
Gurski, L. F. (2008). Secondary teachers’ assessment and grading practices in inclusive classrooms (Doctoral dissertation, University of Saskatchewan).
Guskey, T. R. (2005). Formative classroom assessment and Benjamin S. Bloom: Theory, research and implications. Online Submission.
Guskey, T. R. (2000). Evaluating Professional development (vol.1). Corwin Press
Gürsel, O. (2015). Özel eğitimde değerlendirme. İ. H. Diken (Ed.), Özel eğitime gereksinimi olan öğrenciler ve özel eğitim içinde (ss. 31-57). Pegem Akademi.
Gyimah, E. K., & Amoako, R. (2016). Pre-service teachers perceptions on procedures to identify and assess children with special educational needs and disabilities: The case of tutors of colleges of education in Ghana. Journal of Education and Practice, 7(21), 110-116.
Jungjohann, J., & Gebhardt, M. (2023). Dimensions of classroom-based assessments in inclusive education: A teachers’ questionnaire for instructional decision-making, educational assessments, identification of special educational needs, and progress monitoring. International Journal of Special Education, 38(1), 131–144.
Kakana, Δ., & Mpotsoglou, Κ. (2016). Θεωρητικές παραδοχές της μεθοδολογίας της παρατήρησης. Στο: Σ. Αυγητίδου, Μ. Τζεκάκη, & Β. Τσάφος (Επιμ.), Οι υποψήφιοι εκπαιδευτικοί παρατηρούν, παρεμβαίνουν και αναστοχάζονται, (Τόμος 2). Αθήνα: Gutenberg.
Karaca, M. A. (2018). Kaynaştırma eğitimi programının öğretmenlerin kaynaştırma uygulamalarındaki mesleki yeterliliklerine etkisi (Yüksek lisans tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Türkiye).
Kargın, T. (2007). Eğitsel değerlendirme ve bireyselleştirilmiş eğitim uygulaması hazırlama süreci. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 8(1), 1-15.
Kargın, T. (2014). Değerlendirme ve bireyselleştirilmiş eğitim uygulaması hazırlama. İlköğretimde kaynaştırma uygulamaları içinde (ss. 125-176). Kök.
King-Sears, M. E., Burgess, M., & Lawson, T. L. (1999). Applying curriculum-based assessment in inclusive settings. Teaching Exceptional Children, 32(1), 30-38.
Kırcaali-İftar, G., & Batu, S. (2005). Kaynaştırma. Kök.
Klimendidou, Σ. (2024). Διερεύνηση των αντιλήψεων εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης σχετικά με τη χρήση εναλλακτικών τεχνικών αξιολόγησης στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση (Διπλωματική εργασία, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, Ελλάδα).
Konstantinou, Χ., & Konstantinou, Ι. (2017). Η αξιολόγηση στην εκπαίδευση. Η αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου, του εκπαιδευτικού και του μαθητή ως θεωρία και πράξη. Αθήνα: Gutenberg.
Kontu, E., & Pirttimaa, R. (2008). The assessment of severely intellectually disabled students. European Journal of Special Needs Education, 23(1), 75-80.
Kouloumbaritsi, A., & Matsagouras, H. (2004). Student Portfolio (Portfolio Assessment): The authentic assessment in interdisciplinary teaching. Educational Innovations for the School of the Future, 55-83.
Kritikos, E. P., McLoughlin, J. A., & Lewis, R. B. (2017). Assessing students with special needs (8th ed., chapter 8). Pearson Education.
Lamport, M. A., Graves, L., & Ward, A. (2012). Special needs students in inclusive classrooms: The impact of social interaction on educational outcomes for learners with emotional and behavioral disabilities. European Journal of Business and Social Sciences, 1(5), 54-69.
Layton, C. A., & Lock, R. H. (2007). Use authentic assessment techniques to fulfill the promise of no child left behind. Intervention in School and Clinic, 42(3), 169–173. https://doi.org/10.1177/10534512070420030601
Lebeer, J. O., Partanen, P., Candeias, A. A., Birta-Szekely, N., Demeter, K., & Bohács, K. (2013). The need for a more dynamic and ecological assessment of children experiencing barriers to learning to move towards inclusive education: A summary of results of the Daffodil project.
Mastropieri, M. A., & Scruggs, T. E. (2017). The inclusive classroom: Strategies for effective differentiated instruction. Pearson.
Miridou, Λ. (2023).Η παρατήρηση ως εναλλακτική τεχνική αξιολόγησης στην ειδική αγωγή και εκπαίδευση (Διπλωματική Εργασία). Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών, Ελλάδα.
Nika, Μ., Mpekris, Ε., Gkliaou-Hristodoulou, Ν., Danti, Α., Ioannou, Σ., Kotsira, Α., Oikonomou, Α., Papadimitriou, Ε., Papastavrinidou, Γ., Sofou, Ε., Strantzalos, Α., Τsafos, Β. & Tsiagkani, Θ. (2017α). Οδηγός Εκπαιδευτικού για την Περιγραφική Αξιολόγηση στο Νηπιαγωγείο. Αθήνα: Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής.
Nizamoğlu, N. (2006). Sınıf öğretmenlerinin kaynaştırma uygulamalarındaki yeterlikleri (Yüksek lisans tezi). Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu, Türkiye.
Orellana, K. M. (2010). The influence of the Tennessee comprehensive assessment program-alternate portfolio assessment on the education of students with significant disabilities in Tennessee public schools (Doctoral dissertation, Tennessee State University).
ÖEHY (2018). Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği, Resmi Gazete, (Sayı: 30.471, 7 Temmuz). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/07/20180707-8.htm
Özgüç, C. S., & Yassıbaş, U. (2021). Special education teachers’ experiences on assessment activities. Sakarya University Journal of Education, 11(3), 569-592.
Pektaş, H. (2008). Özel eğitim programlarından ve farklı programlardan mezun öğretmenlerin BEP kullanma durumlarının saptanması (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara, Türkiye.
Polychronopoulou, S. (2003). Παιδιά και έφηβοι με ειδικές ανάγκες και δυνατότητες. Αυτοέκδοση.
Pürsün, T. (2021). Okuma güçlüğü olan öğrencilerle çalışan öğretmenler için geliştirilen eğitim uygulamasının öğretmen yeterliğine etkisinin incelenmesi (Doktora Tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Türkiye).
Rizikianos, G. (2005). Evaluation, theoretical approach and practical application in special education. Athens. http://reader.ekt.gr/bookReader/show/index.php?lib=EDULLL&item=1060&bitstream=1060_01#page/1/mode/2up
Salvia, J., Ysseldyke, J. E., & Witmer, S. (2016). Assessment in special and inclusive education. Cengage Learning.
Sanır, H. (2009). Kaynaştırma eğitimine devam eden öğrencilerin akademik öğrenme ile ilgili karşılaştıkları sorunların öğretmen ve aile görüşleri açısından değerlendirilmesi (Yüksek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi.
Semmelroth, C. L., & Johnson, E. (2014). Measuring rater reliability on a special education observation tool. Assessment for Effective Intervention, 39(3), 131-145.
Sivrikaya, T., & Yıkmış, A. (2016). Özel eğitim sınıflarında görev yapan özel eğitim mezunu olan ve olmayan öğretmenlerin öğretim süreciyle ilgili gereksinimleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(4).
Sledge, A., & Pazey, B. L. (2016). Teacher evaluation in the special education setting: Voices from the field. Texas Education Review, 4(1).
Spinelli, C. G. (2002). Classroom assessment for students with special needs in inclusive settings. Prentice Hall
Sucuoğlu, B. & Kargın, T. (2014). İlköğretimde kaynaştırma uygulamaları (3. Baskı). Kök.
Sucuoğlu, B. (2014). İlköğretimde kaynaştırma uygulamaları. Kök.
Taylor, L. R. (2003). Assessment of exceptional students: Educational and psychological procedures (6th ed.). Boston: Allyn and Bacon.
Tekin-İftar, E. (2008). Gelişimsel engelli çocuklara toplumsal becerileri öğretmek için eş zamanlı yönlendirme ile ebeveyn tarafından sunulan topluluk temelli eğitim. Gelişimsel Engellilerde Eğitim ve Öğretim, 43(3), 249-265.
Thompson, S. A., & Baumgartner, L. (2008). Exploring portfolios in the elementary classroom with students with disabilities/exceptionalities: Timely or time-consuming? Exceptionality Education International, 18(3), 78–95. https://doi.org/10.5206/eei.v18i3.7631
Uğurlu, N. I., & Kayhan, N. (2018). Sınıf öğretmenlerinin özel gereksinimli öğrencilerin eğitsel değerlendirme süreçlerine yönelik görüşlerinin incelenmesi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 29, 626-669.
Uzuner, F. G., & Yazıcı, M. S. (2022). Sınıf öğretmenlerinin tipik gelişim gösteren öğrencileri ile özel gereksinimli öğrencileri için kullandıkları ölçme ve değerlendirme yöntem ve tekniklerinin belirlenmesi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(35), 870–897.
Vural, M. (2008). Kaynaştırma sınıfı öğretmenlerinin öğretimin uyarlanmasına ilişkin yaptıkları çalışmaların belirlenmesi (Yüksek lisans tezi). Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu, Türkiye.
Vural, M., & Yıkmış, A. (2008). Kaynaştırma sınıfı öğretmenlerinin öğretimin uyarlanmasına ilişkin yaptıkları çalışmaların belirlenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(2).

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Special Education and Disability (Other)

Journal Section

Review

Authors

Isil Miritzi Moustafa ^*
0009-0000-4926-9789
Türkiye

Meltem Acar Güvendir
0000-0002-3847-0724
Türkiye

Publication Date

July 24, 2026

Submission Date

June 17, 2026

Acceptance Date

July 2, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 10 Number: 1

IZ

https://izlik.org/JA37RB43HN

APA

Miritzi Moustafa, I., & Acar Güvendir, M. (2026). Özel Eğitim kapsamında Ölçme ve Değerlendirme Üzerine Alanyazın Derlemesi. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 10(1), 66-83. https://izlik.org/JA37RB43HN

AMA

1.Miritzi Moustafa I, Acar Güvendir M. Özel Eğitim kapsamında Ölçme ve Değerlendirme Üzerine Alanyazın Derlemesi. GAUN-JES. 2026;10(1):66-83. https://izlik.org/JA37RB43HN

Chicago

Miritzi Moustafa, Isil, and Meltem Acar Güvendir. 2026. “Özel Eğitim Kapsamında Ölçme Ve Değerlendirme Üzerine Alanyazın Derlemesi”. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi 10 (1): 66-83. https://izlik.org/JA37RB43HN.

EndNote

Miritzi Moustafa I, Acar Güvendir M (July 1, 2026) Özel Eğitim kapsamında Ölçme ve Değerlendirme Üzerine Alanyazın Derlemesi. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi 10 1 66–83.

IEEE

[1]I. Miritzi Moustafa and M. Acar Güvendir, “Özel Eğitim kapsamında Ölçme ve Değerlendirme Üzerine Alanyazın Derlemesi”, GAUN-JES, vol. 10, no. 1, pp. 66–83, July 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA37RB43HN

ISNAD

Miritzi Moustafa, Isil - Acar Güvendir, Meltem. “Özel Eğitim Kapsamında Ölçme Ve Değerlendirme Üzerine Alanyazın Derlemesi”. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi 10/1 (July 1, 2026): 66-83. https://izlik.org/JA37RB43HN.

JAMA

1.Miritzi Moustafa I, Acar Güvendir M. Özel Eğitim kapsamında Ölçme ve Değerlendirme Üzerine Alanyazın Derlemesi. GAUN-JES. 2026;10:66–83.

MLA

Miritzi Moustafa, Isil, and Meltem Acar Güvendir. “Özel Eğitim Kapsamında Ölçme Ve Değerlendirme Üzerine Alanyazın Derlemesi”. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, vol. 10, no. 1, July 2026, pp. 66-83, https://izlik.org/JA37RB43HN.

Vancouver

1.Isil Miritzi Moustafa, Meltem Acar Güvendir. Özel Eğitim kapsamında Ölçme ve Değerlendirme Üzerine Alanyazın Derlemesi. GAUN-JES [Internet]. 2026 Jul. 1;10(1):66-83. Available from: https://izlik.org/JA37RB43HN

Özel Eğitim kapsamında Ölçme ve Değerlendirme Üzerine Alanyazın Derlemesi

A literature Review on Measurement and Evaluation in Context of Special Education

Abstract

Keywords

Özel Eğitim kapsamında Ölçme ve Değerlendirme Üzerine Alanyazın Derlemesi

Abstract

Keywords

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

IZ

Cite