Türkiye’deki vakıf üniversitelerine yönelik bir performans değerlendirmesi

Öz

Üniversiteler kuruluş amacı olarak, farklı alanlarda yüksek seviyede öğretim veren, bilim insanlarına yayın, deney ve bilimsel araştırma yapma imkanı sağlayan üst seviye öğretim ve araştırma kurumlarıdır. Bilimin ve bilginin çok değerli hale geldiği bir çağda, bu kurumlarında önemi artmaktadır. Konunun öneminden dolayı, bu çalışmada kuruluş tarihlerine göre Türkiye’de kurulu olan en eski ve köklü vakıf üniversiteleri, öğretim imkanları ve sağladıkları fiziki ortam yönünden, araştırma çıktıları yönünden, ücretlendirme ve harcama politikalarını incelemeye imkan sunacak şekilde mali yönden olmak üzere üç farklı başlıkta değerlendirilmektedir. Performans sınaması için literatürde popüler olarak kullanılan Veri Zarflama Analizi ve Çarpraz Etkinlik yöntemleri kullanılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Yükseköğretim
• Performans Değerlendirmesi
• Etkinlik
• Vakıf Üniversiteleri

Kaynakça

1. Yaşar, B., Şahin, S. (2014). Türkiye’de Özel Yükseköğretim. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (9), 137-147.
2. Özel Kadılar, G. (2014). Devlet Üniversitelerinin Etkinlik Analizi: Türkiye Örneği Efficiency Analysis of State Universities: A Case of Turkey. Hacettepe University Journal of Education, 29, 124-136.
3. Nazarko, J., Šaparauskas, J. (2014). Application of DEA method in efficiency evaluation of public higher education institutions. Technological and Economic Development of Economy, 20, 25-44.
4. Özel Kadılar, G. (2015). Efficiency Analysis of Foundation Universities in Turkey. Ted Eğitim ve Bilim, 40.
5. Ruiz, J. L., Segura-Heras, J. V., Sirvent, I. (2015). Benchmarking and target setting with expert preferences: An application to the evaluation of educational performance of Spanish universities. European Journal of Operational Research, 242, 594-605.
6. Wang, C., Xiaohong, L., Zhao S. (2016). The Relative Efficiencies of Research Universities of Science and Technology in China: Based on the Data Envelopment Analysis and Stochastic Frontier Analysis. EURASIA Journal of Mathematics, Science & Technology Education, 12.
7. Agasisti, T., Wolszczak-Derlacz, J. (2015). Exploring efficiency differentials between Italian and Polish universities, 2001-11. Science and Public Policy, 43.
8. Türkan, S., Özel Kadilar, G. (2017). Efficiency of State Universities in Turkey During the 2014–2015 Academic Year and Determination of Factors Affecting Efficiency. Ted Eğitim ve Bilim, 42.

9. Ohara, M. E., Sirianni, P. (2016). Carbon efficiency of US colleges and universities: a nonparametric assessment. Applied Economics, 49. 1-15.
10. Torre, E. M., Agasisti, T., Pérez-Esparrells, C. (2017). The relevance of knowledge transfer for universities' efficiency scores: An empirical approximation on the Spanish public higher education system. Research Evaluation, 26, 211-229.
11. Quiroga-Martinez, F., Fernández-Vázquez, E., Alberto, C.L. (2018). Efficiency in public higher education on Argentina 2004–2013: institutional decisions and university-specific effects. Latin American Economic Review, 27, 14.
12. Expósito-Garcia, A., Velasco-Morente, F. (2018). How efficient are universities at publishing research? A data envelopment analysis of Spanish state universities. Profesional De La información Information Professional, 27(5),1108-1115.
13. Yang G.L., Fukuyama, M., Song Y. (2018) Measuring the inefficiency of Chinese research universities based on a two-stage network DEA model. Journal of Informetrics, 12(1),10-30.
14. Papadimitriou, M., Johnes, J. (2019). Does merging improve efficiency? A study of English universities. Studies in Higher Education, 44(8), 1454–1474.
15. Tran, P. P., Kuo, K. C., Lu, WM., Kweh, Q .L. (2020). Benchmarking in Vietnam universities: teaching and research and revenue efficiencies. Asia Pacific Education Review, 21, 197–209.
16. Uslu, A., Yılmaz, V. (2020) Veri Zarflama Analizi Kullanılarak Türkiye’deki Üniversitelerin Etkinliklerinin Ölçülmesi. Uluslararası Medeniyet Çalışmaları Dergisi, 5(2),255-271.
17. Jiang, J., Lee, S. K. & Rah, M. J. (2020). Assessing the research efficiency of Chinese higher education institutions by data envelopment analysis. Asia Pacific Education Review. 21, 423–440.
18. Navas, P. L., Montes, F., Abolghasem, S., Salas, R. J., Toloo, M., Zarama, R. (2020). Colombian higher education institutions evaluation. Socio-Economic Planning Sciences,71,100801.
19. Soummakie, B., Talay, I. (2020). Türk üniversitelerinin veri zarflama analizi yoluyla verimlilik ve performans ölçümü. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 38(1), 115-138.
20. Harmankaya, İ, Permezci, M., Ergülen, A. (2021). Türkiye’de 1992 Yılında Kurulan Devlet Üniversitelerinin Etkinlik Ölçümü: Veri Zarflama Analizi Uygulaması. Balıkesir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(1), 21-4.
21. Özkan, A. (2021). Veri Zarflama Analizinde Ölçeğe Göre Getiri Durumu: Üniversitelerin Etkinlik Ölçümü Üzerine Bir Uygulama. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 10(2), 264-275.
22. Yenisu, E. (2021). Türkiye ve Avrupa Birliği Ülkeleri’ndeki Yükseköğretimin Veri Zarflama Analizi ile Etkinlik Analizi. Eğitim Yönetimi ve Politikaları Dergisi, 2(1), 1-20.
23. Herberholz, L., Wigger, B. U. (2021). Efficiency of European universities: A comparison of peers. Research Policy, 50(9), 104314.
24. Le, M.H., Afsharian, M., Ahn, H. (2021). Inverse Frontier-based Benchmarking for Investigating the Efficiency and Achieving the Targets in the Vietnamese Education System. Omega, 103, 102427.
25. Cossani, G., Codeceo, L., Cacares, H., Tabilo, J. (2022). Technical efficiency in Chile’s higher education system: A comparison of rankings and accreditation. Evaluation and Program Planning, 92, 102058.
26. Pasin, O., Ankaralı, H. (2022). Vakıf Üniversitelerinin Etkinliklerinin Değerlendirilmesi: Türkiye Örneği. Uluslararası Afro-Avrasya Araştırmaları Dergisi, 7(13), 126-147.
27. Gibari, S. E., Gómez, T., Ruiz, F. (2022). Combining reference point based composite indicators with data envelopment analysis: application to the assessment of universities. Scientometrics, 127, 4363–4395.
28. Chen, Y., Pan, Y., Liu, H., Wu, H., Deng, G. (2023). Efficiency analysis of Chinese universities with shared inputs: An aggregated two-stage network DEA approach, Socio-Economic Planning Sciences, 90, 101728.
29. Salas-Velasco, M. (2024) Nonparametric efficiency measurement of undergraduate teaching by university size. Operational Research, 24, 9.
30. Ünsal, M. G. (2023) Veri Zarflama Analizi ve MATLAB Programlama Dili ile CCR Modeli Uygulaması (Bölüm 6 / 9), Yeloğlu, H. O. Farklı Paket Program ve Programlama Dilleriyle İleri Düzey Veri Analizi, sayfa 133-168. Nobel Yayınevi, Ankara.
31. Retzlaff-Roberts, D.L. (1996). Relating discriminant analysis and data envelopment analysis to one another. European Journal of Operational Research, 23, 311-322.
32. Charnes, A.. Cooper W.W., Rhodes, E. (1978). Measuring the efficiency of decision making units. European Journal of Operational Research, 2, 429-444.
33. Cooper, W.W., Lawrence M.S., Tone, K. (2006) Introduction to Data Envelopment Analysis and Its Uses, Springer, USA.
34. Cooper, W.W., Seiford, L.M., Zhu, J. (2011). Data Envelopment Analysis: History, Models, and Interpretations. In: Cooper, W., Seiford, L., Zhu, J. (eds) Handbook on Data Envelopment Analysis. International Series in Operations Research & Management Science volume 164. Springer, Boston, MA, USA.
35. Sexton, T.R. , Silkman, R.H., Hogan, A.J. (1986), Data envelopment analysis: Critique and extensions R.H. Silkman (Ed.), Measuring efficiency: An assessment of data envelopment analysis volume 32. Jossey-Bass, San Francisco, 73-105.
36. Andersen, T.R., Hollingsworth, K.B., Inman, L.B., (2002) The Fixed Weighting Nature of a Cross Evaluation Model. Journal of Productivity Analysis, 18 (1) 249–255.
37. Yükseköğretim Kurulu (YÖK) 2023 Güncel Resmi Websitesi: https://www.yok.gov.tr/Documents/Yayinlar / Yayinlarimiz/2021/04-vakif-yuksekogretim-kurumlari-raporu-2021/index.html
38. Alp, İ., (2006) Performance evaluation of goalkeepers of the world cup. Gazi University Journal of Science, 19 (2), 119-125.
39. Puthanpura, A.K., (2022) Package: MultiplierDEA https://cran.r-project.org/ web/packages/ MultiplierDEA/ MultiplierDEA.pdf.
40. Stackoverflow website, Accessed: December (2022) Web: https://stackoverflow.com/questions/71725935/dea-how-to-implement-weight-constraints-in-r.