Research Article

AISI 1040 Alaşımının Frezelenmesinde Teorik ve Uygulamalı Kesme Parametrelerine Dayalı iTool Adlı Yeni bir Paket Program ile Bilgisayar Destekli Süreç Planlama

Volume: 13 Number: 3 September 30, 2025
TR EN

AISI 1040 Alaşımının Frezelenmesinde Teorik ve Uygulamalı Kesme Parametrelerine Dayalı iTool Adlı Yeni bir Paket Program ile Bilgisayar Destekli Süreç Planlama

Abstract

Bu çalışmada, CNC freze tezgahlarındaki çevrim sürelerini azaltmak ve kesici takımların ömrümü artırmak amacıyla, kullanılan kesme parametrelerinin iyileştirilmesi üzerine araştırmalar yapılmıştır. Bu kapsamda Python programlama diliyle iTool adı verilen yeni bir program yazılmış ve CAM paket programlarına yardımcı bir alt program olarak kullanılması hedeflenmiştir. Bu programda kullanılacak kesme parametrelerini belirleyebilmek için, en az iki farklı kesici takım firması ve bu kesici takımları kullanan en az iki farklı imalat firmasından veriler toplanmıştır. Böylece tavsiye edilen teorik kesme koşulları ile endüstride uygulanan kesme koşulları birlikte değerlendirilebilmiştir. Firmalardan toplanan kesme parametreleri, AISI 1040 alaşımına yapılacak frezeleme işlemi için kullanılacak 4 ağızlı karbür kesici takımların değişen çaplarına (D: 5 mm - 25 mm) göre, kesme hızı (Vc) ve ilerleme (f) değerleridir. İncelemeler sonunda, tavsiye edilen teorik Vc ve f verilerinin endüstride uygulanan verilere göre sırasıyla %35 ve %50 daha az olduğu görülmüştür. Frezelenecek hedef hacim (255025 mm3) için işleme zamanı (th) ve takım ömrü (T) performans kriteri olarak belirlenmiştir. En verimli işleme için, firmalardan alınan veriler kullanılarak yeni kesme şartları elde edilmiştir. Elde edilen yeni verilerin endüstride uygulanan verilere göre %87 daha fazla takım ömrü sunduğu, teorik verilere göre ise %22 daha kısa işleme zamanı sağladığı hesaplanmıştır. Hedef hacim fiziki deneylerle işlenerek örnek takım çapları (8 mm, 10 mm ve 12 mm) için kesme koşullarının verimliliği test edilmiş ve hesaplanan verilerle uyumlu sonuçlar gözlenmiştir. Son olarak, hesaplanan yeni kesme şartları, yazılan iTool programı ile kullanıcının kolaylıkla ulaşabileceği duruma getirilmiştir. Böylece, talaşlı imalat alanında tecrübe ve bilgi birikimi olmayan bir kullanıcının bile, en doğru şartları kısa zamanda ve kolaylıkla seçebilmesi üzerine çözümler sunulmuştur.

Keywords

Thanks

Yazarlar doğrulama deneylerinde makine ve ekipman kullanma olanağı sağlayan Türk Uçak Sanayii Anonim Ortaklığı (TUSAŞ)’a teşekkür eder.

References

  1. [1] Akkurt M. (2012) Talaş Kaldırma Bilimi ve Teknolojisi: CNC Takım Tezgahları ve Üretim Otomasyonu, Birsen Yayınevi, İstanbul.
  2. [2] Uluğ D ve Dilipak H. (2012) Kaplamalı ve Kaplamasız Sementit Karbür Takımlar İçin Takım Ömrü Modeli’ndeki “N” Üstel Değerinin Deneysel Olarak Araştırılması, 3. Ulusal Talaşlı İmalat Sempozyumu, 04-05 Ekim 2012, Ankara
  3. [3] Çakır MC. (2018) Modern Talaşlı İmalat Yöntemleri, 3. Baskı, Dora Yayınevi, Bursa.
  4. [4] Yağmur S. (2023), AISI 1050 çeliğinin tornalanmasında minimum miktarda yağlamanın (MMY) kesme kuvvetleri ve yüzey pürüzlüğü üzerindeki etkisinin araştırılması. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım Ve Teknoloji, 11(4), 1024-1034. https://doi.org/10.29109/gujsc.1378275.
  5. [5] Akdeniz K. (2024) Frezeleme Operasyonlarinda Bilgisayar Destekli Süreç Planlama ile Kesme Parametrelerinin Optimizasyonu, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Zonguldak,
  6. [6] Zhou J, Camba JD. (2021) Computer-Aided Process Planning In Immersive Enviroments: A Critical Review, Computers in Industry, Volume: 133.
  7. [7] Shin H, Olling GJ, Chung YC, Kim BH, Cho SK. (2003) An Integrated CAPP/CAM System For Stamping Die Pattern Machining, Computer-Aided Design 35: 203-213.
  8. [8] Yusof Y, Latif K. (2014) Survey on computer-aided process planning. Int J Adv Manuf Technol 75, 77–89. https://doi.org/10.1007/s00170-014-6073-3

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Manufacturing Processes and Technologies (Excl. Textiles), Manufacturing Management

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

September 19, 2025

Publication Date

September 30, 2025

Submission Date

February 20, 2025

Acceptance Date

August 29, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 13 Number: 3

APA
Akdeniz, K., & Çakır Şencan, A. (2025). AISI 1040 Alaşımının Frezelenmesinde Teorik ve Uygulamalı Kesme Parametrelerine Dayalı iTool Adlı Yeni bir Paket Program ile Bilgisayar Destekli Süreç Planlama. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım Ve Teknoloji, 13(3), 1208-1226. https://doi.org/10.29109/gujsc.1643768
AMA
1.Akdeniz K, Çakır Şencan A. AISI 1040 Alaşımının Frezelenmesinde Teorik ve Uygulamalı Kesme Parametrelerine Dayalı iTool Adlı Yeni bir Paket Program ile Bilgisayar Destekli Süreç Planlama. GUJS Part C. 2025;13(3):1208-1226. doi:10.29109/gujsc.1643768
Chicago
Akdeniz, Kadirhan, and Ayşegül Çakır Şencan. 2025. “AISI 1040 Alaşımının Frezelenmesinde Teorik Ve Uygulamalı Kesme Parametrelerine Dayalı ITool Adlı Yeni Bir Paket Program Ile Bilgisayar Destekli Süreç Planlama”. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım Ve Teknoloji 13 (3): 1208-26. https://doi.org/10.29109/gujsc.1643768.
EndNote
Akdeniz K, Çakır Şencan A (September 1, 2025) AISI 1040 Alaşımının Frezelenmesinde Teorik ve Uygulamalı Kesme Parametrelerine Dayalı iTool Adlı Yeni bir Paket Program ile Bilgisayar Destekli Süreç Planlama. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji 13 3 1208–1226.
IEEE
[1]K. Akdeniz and A. Çakır Şencan, “AISI 1040 Alaşımının Frezelenmesinde Teorik ve Uygulamalı Kesme Parametrelerine Dayalı iTool Adlı Yeni bir Paket Program ile Bilgisayar Destekli Süreç Planlama”, GUJS Part C, vol. 13, no. 3, pp. 1208–1226, Sept. 2025, doi: 10.29109/gujsc.1643768.
ISNAD
Akdeniz, Kadirhan - Çakır Şencan, Ayşegül. “AISI 1040 Alaşımının Frezelenmesinde Teorik Ve Uygulamalı Kesme Parametrelerine Dayalı ITool Adlı Yeni Bir Paket Program Ile Bilgisayar Destekli Süreç Planlama”. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji 13/3 (September 1, 2025): 1208-1226. https://doi.org/10.29109/gujsc.1643768.
JAMA
1.Akdeniz K, Çakır Şencan A. AISI 1040 Alaşımının Frezelenmesinde Teorik ve Uygulamalı Kesme Parametrelerine Dayalı iTool Adlı Yeni bir Paket Program ile Bilgisayar Destekli Süreç Planlama. GUJS Part C. 2025;13:1208–1226.
MLA
Akdeniz, Kadirhan, and Ayşegül Çakır Şencan. “AISI 1040 Alaşımının Frezelenmesinde Teorik Ve Uygulamalı Kesme Parametrelerine Dayalı ITool Adlı Yeni Bir Paket Program Ile Bilgisayar Destekli Süreç Planlama”. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım Ve Teknoloji, vol. 13, no. 3, Sept. 2025, pp. 1208-26, doi:10.29109/gujsc.1643768.
Vancouver
1.Kadirhan Akdeniz, Ayşegül Çakır Şencan. AISI 1040 Alaşımının Frezelenmesinde Teorik ve Uygulamalı Kesme Parametrelerine Dayalı iTool Adlı Yeni bir Paket Program ile Bilgisayar Destekli Süreç Planlama. GUJS Part C. 2025 Sep. 1;13(3):1208-26. doi:10.29109/gujsc.1643768

Cited By

                                TRINDEX     16167        16166    21432    logo.png

      

    e-ISSN:2147-9526