Research Article

Hafif Elektrikli Araçlar için OC-LMS Tabanlı MUS Kestiricisi Kullanan Hız-Algılayıcısız Doğrudan Moment Kontrollü Fırçasız Doğru Akım Motor Sürücüsü

Volume: 13 Number: 3 September 30, 2025
EN TR

Hafif Elektrikli Araçlar için OC-LMS Tabanlı MUS Kestiricisi Kullanan Hız-Algılayıcısız Doğrudan Moment Kontrollü Fırçasız Doğru Akım Motor Sürücüsü

Öz

Bu çalışmada, fırçasız doğru akım motorların (FDAM’lerin) hız kestirimi için düşük işlem yüküne sahip çevrimiçi sansürleme (online censoring-OC) en küçük ortalama kare (least mean square-LMS) temelli modele uyarlamalı sistem (MUS) önerilmiştir. Önerilen OC-LMS temelli MUS hız kestiricisi farklı sansürleme oranları için hız-algılayıcısız doğrudan moment kontrol (DMK) tabanlı FDAM sürücüsü ile doğrulanmıştır. Tasarlanan yeni kestiricinin başarımı kentsel dinamometre sürüş programı (Urban Dynamometer Driving Schedule-UDDS) sürüş profilinin DMK tabanlı sürücüye referans hız bilgisi olarak verildiği zorlayıcı senaryo ile test edilmiştir. Ek olarak, elektrikli araç (EA) modelinden elde edilen toplam çekiş kuvvetinin dönüştürülmesi ile elde edilen yük momenti değişimleri FDAM’ye yük olarak uygulanmıştır. Sıfır hız durumlarını da içeren geniş hız aralığı için gerçekleştirilen benzetim çalışmalarından elde edilen sonuçlar, hem OC-LMS temelli MUS kestiricisinin hem de bu kestiriciyi kullanan DMK tabanlı FDAM sürücüsünün başarımını doğrulamaktadır. Ayrıca önerilen OC-LMS temelli MUS’un işlem süreleri geleneksel LMS temelli MUS kestirici ile karşılaştırılmış ve önerilen yöntemin işlem yükünü düşürdüğü gösterilmiştir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Bouguenna IF, Tahour A, Kennel R, Abdelrahem M. Multiple-Vector Model Predictive Control with Fuzzy Logic for PMSM Electric Drive Systems. Energies. 2021; 14: 1-23.
  2. Irimia ND, Lazar FI, Luchian M. Comparison Between Sinusoidal and Space Vector Modulation Techniques on the Resulting Electromagnetic Torque Ripple Produced by a Three-Phase BLDC Motor under Field-Oriented Control. 2019 6th International Conference on Control, Decision and Information Technologies (CoDIT). 2019; 640–645.
  3. Kokundu S, Aydemir MT. UVDGM Tabanlı AYK Yöntemiyle Fırçasız Doğru Akım Motorunun Konum Kontrolü. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji. 2020; 8:1, 1-14.
  4. Inan R. An Improved Model Predictive Current Control of BLDC Motor With a Novel Adaptive Extended Kalman Filter–Based Back EMF Estimator and a New Commutation Duration Approach for Electrical Vehicle. International Journal of Circuit Theory and Applications. 2025; 53: 2, 1135–1150.
  5. Ubare P, Ingole D, Sonawane DN. Nonlinear Model Predictive Control of BLDC Motor with State Estimation. IFAC-PapersOnLine. 2021; 54:6, 107–112.
  6. Kaf AA, Cheng X, Zhang C, Almadwami A, Abdullah A, Almadwami H. Sensorless Direct Torque Control in Brushless DC Motor Using Sliding Mode Observer. 2024 4th International Conference on Emerging Smart Technologies and Applications (eSmarTA), 2024; 1–8.
  7. İnan, R, Aksoy B, Salman OKM. Estimation performance of the novel hybrid estimator based on machine learning and extended Kalman filter proposed for speed-sensorless direct torque control of brushless direct current motor. Engineering Applications of Artificial Intelligence. 2023; 126: 1-13.
  8. Tuzcu C, Mengüç EC, Demir R. İnan R, Fırçasız doğru akım motorların adaptif filtre tabanlı MRAS ile hız algılayıcısız doğrudan moment kontrolü. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2025; 14: 2, 680-687.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Electrical Machines and Drives

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

July 30, 2025

Publication Date

September 30, 2025

Submission Date

April 30, 2025

Acceptance Date

June 29, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 13 Number: 3

APA
Ünal, M., Demir, R., Mengüç, E. C., & İnan, R. (2025). Hafif Elektrikli Araçlar için OC-LMS Tabanlı MUS Kestiricisi Kullanan Hız-Algılayıcısız Doğrudan Moment Kontrollü Fırçasız Doğru Akım Motor Sürücüsü. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım Ve Teknoloji, 13(3), 991-1001. https://doi.org/10.29109/gujsc.1687368

                                TRINDEX     16167        16166    21432    logo.png

      

    e-ISSN:2147-9526