EN
TR
Havzaların Sismik Tepkisinin Modifiye Ricker Dalgacığı ile Nümerik Analizi
Abstract
Bu çalışma, sedimanter havzaların sismik tepkisinin doğrusal elastik koşullar altında parametrik olarak incelenmesini amaçlamaktadır. Bu amaçla, frekans içeriği kontrollü ve genlik spektrumu 0–10 Hz arasında yatay genliğe sahip modifiye bir Ricker dalgacığı kullanılmıştır. Söz konusu dalga formu, farklı merkez frekansa ve genliğe sahip 18 adet Ricker bileşeninin süperpozisyonu ile oluşturulmuş, böylece periyot bağımlılığını minimize eden bir sentetik yer hareketi elde edilmiştir. Çalışmada kullanılan tüm zeminler doğrusal elastik kabul edilerek, şiddetlendirme faktörünün değişimindeki etkenler hem daha yalın şekilde tespit edilmiş hem de doğrusal olmayan davranışın sebep olabileceği muhtemel aşırı sönümlemeler bertaraf edilmiştir. 29 adet ölçeklenmiş gerçek deprem kaydının referans model üzerinde uygulanmasıyla modifiye Ricker dalgası ile gözlemlenen şiddetlendirme davranışı karşılaştırılmış, doğrusal elastik dinamik analizlerde depremin ivme genliğinin, şiddetlendirme üzerinde etkili olmadığı, sentetik dalga formu girdisinin ise son derece kullanışlı bir araç olduğu gözlemlenmiştir. FLAC sonlu farklar yazılımında gerçekleştirilen parametrik çalışmalar sonucunda, havza genişliği, kenar eğimi, zemin rijitliği ve derinlik gibi parametrelerin şiddetlendirme üzerindeki etkisi ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Özellikle kısa periyotlarda kenar etkisinin baskın olduğu, daha uzun periyotlardaki şiddetlendirmenin ise havzanın orta bölgelerine yayıldığı, en yüksek şiddetlendirmenin tespit edildiği iki boyutlu salınım periyodunun ise bir boyutlu salınım periyodu ile ilişki olduğu ortaya koyulmuştur. Çalışmada kullanılan yöntem ve analizler belirli bir sahanın sismik tepkisini doğru şekilde simüle etmek adına ilksel bir yaklaşım sunmakla birlikte havzaların sismik tepkisinin anlaşılmasında ve bu etkilerin tasarım spektrumlarına yansıtılmasında daha ileri analizler için bir çerçeve oluşturmuştur.
Keywords
- Basen etkisi
- Spektral Şiddetlendirme
- İki Boyutlu Zemin Tepkisi
- Ricker Dalgacığı
- Sonlu Farklar Yöntemi
Supporting Institution
TÜBİTAK
Project Number
121M760
Thanks
Çalışma boyunca TÜBİTAK 121M760 numaralı proje kapsamında sağlanan desteklerinden dolayı Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu’na teşekkürlerimizi sunarız.
References
- [1] P. Y. Bard, M. Bouchon, The two-dimensional resonance of sediment-filled valleys. Bulletin of the Seismological Society of America, 75: 2 (1985) 519–541.
- [2] A. S. Papageorgiou, J. Kim, Oblique incidence of SV-waves on sediment-filled valleys: Implications for seismic zonation. In Proceedings of the Fourth International Conference on Seismic Zonation (Vol. 3), Stanford, CA (1991) 545–552.
- [3] F. J. Chávez-García, E. Faccioli, Complex site effects and building codes: Making the leap. Journal of Seismology, 4: 1 (2000) 23–40.
- [4] D. Komatitsch, Q. Liu, J. Tromp, P. Süss, C. Stidham, J. H. Shaw, Simulations of ground motion in the Los Angeles basin based upon the spectral-element method. Bulletin of the Seismological Society of America, 94: 1 (2004) 187–206.
- [5] M. P. Moschetti, D. Churchwell, E. M. Thompson, J. M. Rekoske, E. Wolin, O. S. Boyd, Seismic wave propagation and basin amplification in the Wasatch Front, Utah. Seismological Research Letters, 92: 6 (2021) 3626–3641.
- [6] B. Zhang, A. S. Papageorgiou, Simulation of the response of the Marina District Basin, San Francisco, California, to the 1989 Loma Prieta earthquake. Bulletin of the Seismological Society of America, 86: 5 (1996) 1382–1400.
- [7] H. Kawase, The cause of the damage belt in Kobe: 'The basin-edge effect,' constructive interference of the direct S-wave with the basin-induced diffracted Rayleigh waves. Seismological Research Letters, 67: 5 (1996) 25–34.
- [8] M. E. Hasal, R. Iyisan, A numerical study on comparison of 1D and 2D seismic responses of a basin in Turkey. American Journal of Civil Engineering, 2: 5 (2014) 123–133.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Earthquake Engineering, Civil Geotechnical Engineering
Journal Section
Research Article
Early Pub Date
June 18, 2025
Publication Date
June 30, 2025
Submission Date
May 18, 2025
Acceptance Date
June 2, 2025
Published in Issue
Year 2025 Volume: 13 Number: 2
APA
Uyar, H. K., & Öztoprak, S. (2025). Havzaların Sismik Tepkisinin Modifiye Ricker Dalgacığı ile Nümerik Analizi. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım Ve Teknoloji, 13(2), 706-717. https://doi.org/10.29109/gujsc.1701728
AMA
1.Uyar HK, Öztoprak S. Havzaların Sismik Tepkisinin Modifiye Ricker Dalgacığı ile Nümerik Analizi. GUJS Part C. 2025;13(2):706-717. doi:10.29109/gujsc.1701728
Chicago
Uyar, Hidayet Kemal, and Sadık Öztoprak. 2025. “Havzaların Sismik Tepkisinin Modifiye Ricker Dalgacığı Ile Nümerik Analizi”. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım Ve Teknoloji 13 (2): 706-17. https://doi.org/10.29109/gujsc.1701728.
EndNote
Uyar HK, Öztoprak S (June 1, 2025) Havzaların Sismik Tepkisinin Modifiye Ricker Dalgacığı ile Nümerik Analizi. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji 13 2 706–717.
IEEE
[1]H. K. Uyar and S. Öztoprak, “Havzaların Sismik Tepkisinin Modifiye Ricker Dalgacığı ile Nümerik Analizi”, GUJS Part C, vol. 13, no. 2, pp. 706–717, June 2025, doi: 10.29109/gujsc.1701728.
ISNAD
Uyar, Hidayet Kemal - Öztoprak, Sadık. “Havzaların Sismik Tepkisinin Modifiye Ricker Dalgacığı Ile Nümerik Analizi”. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji 13/2 (June 1, 2025): 706-717. https://doi.org/10.29109/gujsc.1701728.
JAMA
1.Uyar HK, Öztoprak S. Havzaların Sismik Tepkisinin Modifiye Ricker Dalgacığı ile Nümerik Analizi. GUJS Part C. 2025;13:706–717.
MLA
Uyar, Hidayet Kemal, and Sadık Öztoprak. “Havzaların Sismik Tepkisinin Modifiye Ricker Dalgacığı Ile Nümerik Analizi”. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım Ve Teknoloji, vol. 13, no. 2, June 2025, pp. 706-17, doi:10.29109/gujsc.1701728.
Vancouver
1.Hidayet Kemal Uyar, Sadık Öztoprak. Havzaların Sismik Tepkisinin Modifiye Ricker Dalgacığı ile Nümerik Analizi. GUJS Part C. 2025 Jun. 1;13(2):706-17. doi:10.29109/gujsc.1701728
Cited By
Geopolimer Reçine Enjeksiyonu ile Sıvılaşmaya Yönelik Zemin İyileştirme Uygulaması: Bir Cami Temeli Altında Zemin İyileştirme Vaka Analizi
Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji
https://doi.org/10.29109/gujsc.1821886
