Bakır ve Silisyum İlavelerinin Al-25Zn Alaşımının CVD Al2O3 Kaplamalı Takımlarla Tornalanmasında İşlenebilirliğe Etkisinin İncelenmesi
Öz
Bu çalışmada, bakır ve silisyum katkılarının Al-25Zn alaşımının mekanik ve işlenebilirlik özellikleri üzerindeki etkisi deneysel olarak incelenmiştir. İkili Al-25Zn, üçlü Al-25Zn-3Cu ve dörtlü Al-25Zn-3Cu-3Si alaşımlar indüksiyonla ergitme ve kokil kalıba döküm yöntemi ile üretilerek mikroyapı ve mekanik özellikleri belirlenmiştir. Kesme deneyleri, CNC torna tezgâhında CVD Al2O3 kaplamalı takım ile üçer farklı kesme hızı (250-350-450 m/dak) ve ilerleme (0,05-0,1-0,15 mm/dev) ile birlikte 1,5 mm sabit kesme derinliği kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Al-25Zn alaşımının içyapısının alüminyumca zengin α dendritlerinden ve çinkoca zengin interdendiritik η fazından oluştuğu gözlenmiştir. Bu alaşıma yapılan %3 Cu ilavesi ile içyapıda intermetalik α ve α+η fazı ile birlikte θ fazının oluştuğu, Al-25Zn-3Cu alaşımına yapılan %3 Si ilavesi ile α, α+η, θ fazlarının yanı sıra ötektik ve primer silisyum parçacıklarının oluştuğu tespit edilmiştir. Al-25Zn alaşımına Cu ve Al-25Zn-3Cu alaşımına ise Si ilavesi ile sertlik, akma ve çekme dayanımının arttığı, kopma uzamasının azaldığı belirlenmiştir. İşlenebilirlik deneyleri sonucunda, kesme kuvvetlerinin en yüksek Al-25Zn-3Cu-3Si en düşük ise Al-25Zn-3Cu alaşımlarının işlenmesinde ölçüldüğü gözlenmiştir. En düşük yüzey pürüzlülüğü değerlerinin tüm kesme hızlarında ve 0,05-0,1 mm/dev ilerleme oranlarında Al-25Zn alaşımında ve 0,15 mm/dev ilerlemede ise Al-25Zn-3Cu alaşımında ölçüldüğü tespit edilmiştir. En yüksek yüzey pürüzlülüğü değerleri ise tüm kesme hızlarında Al-25Zn-3Cu-3Si alaşımında olduğu belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Supporting Institution
Project Number
Thanks
References
- [1] Ataç A, Özyürek D, Güral A. Mekanik Alaşımlama ile Üretilmiş Çinko-Alüminyum (ZA) Alaşımlarının Kuru Sürtünmeli Aşınma Davranışlarının İncelenmesi, Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji, 2 (309-313), (2014).
- [2] Calayag T. Zinc Alloys Replace Bronze in Mining Equipment Bushings and Bearings, Mining Engineering, 35 (727-728), (1983).
- [3] Geng H, Ma J. Friction and Wear of Al-Zn-Pb Bearings Alloy, Wear, 169 (201-207), (1993).
- [4] Mihaichuk W, Bess M.L. The ZA Die Casting Alloys, Society of Automotive Engineers, 95 (560-568), (1986).
- [5] Savaşkan T, Murphy S. Mechanical Properties and Lubricated wear of Zn-25A1- Based Alloys, Wear, 116 (211-224), (1987).
- [6] Gross DK. ZincAlloys: Specifications and Processing, Society of Automotive Engineers, 1039-1046, (1987)
- [7] Zhu Y, Yan B, Huan W. Bearing Wear Resistance of Monotectoid Zn-Al Based Alloy (ZA-35), Materials Science and Technology, 11 (109-113), (1995).
- [8] Savaşkan T, Çuvalcı H. Çinko-Alüminyum Esaslı Yatak Alaşımlarının Tribolojik Özelliklerinin İncelenmesi, 4. Ulusal Makina Tasarımı ve İmalat Kongresi, Ankara, (328-336), (1990).
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Engineering
Journal Section
Research Article
Authors
Şenol Bayraktar
*
0000-0001-8226-0188
Türkiye
Çiğdem Çamkerten
This is me
0000-0002-0893-3169
Türkiye
Nurten Salihoğlu
This is me
0000-0001-8378-619X
Türkiye
Publication Date
March 23, 2020
Submission Date
September 10, 2019
Acceptance Date
December 21, 2019
Published in Issue
Year 1970 Volume: 8 Number: 1
Cited By
Al-30Zn Alaşımının Delinmesinde Yüzey Cevap Metodu (YCM) Kullanarak İlerleme Kuvveti ve Yüzey Pürüzlülüğünün Optimizasyonu
Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.672576Tool Wear in Machining of Wrought and Cast Aluminium Alloys: Literature Review
İmalat Teknolojileri ve Uygulamaları
https://doi.org/10.52795/mateca.1008145CVD-TiCN/Al2O3/TiN Kaplamalı Kesici Uç ile Al-12Si-(0,02-1)Sr Alaşımlarının Tornalanmasında Kesme Kuvveti ve Yüzey Pürüzlülüğü Üzerine Deneysel Çalışma
Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji
https://doi.org/10.29109/gujsc.1025239A comparative review of machinability in AA2XXX and AA7XXX heat-treatable aluminum alloys: Focus on AA7050-T7451 and AA2050-T84
Proceedings of the Institution of Mechanical Engineers, Part E: Journal of Process Mechanical Engineering
https://doi.org/10.1177/09544089241311440Al7SiMg Alaşımının Delinmesinde Kesme Parametrelerinin İlerleme Kuvveti ve Moment Üzerindeki Etkilerinin Deneysel İncelenmesi
Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji
https://doi.org/10.29109/gujsc.1745084
