Year 2020, Volume 9 , Issue 2, Pages 186 - 194 2020-06-30

İlaç Kullanımı İle Oluşan Cilt Reaksiyonları
Skin Reactions Related To Drug Use

Didem OGAN [1] , Miriş DİKMEN [2]


İlaç kullanımına bağlı ortaya çıkan advers etkiler arasında cilt reaksiyonları sık görülen bir sağlık sorunudur. Özellikle ilaçların sistemik veya lokal olarak kullanımından sonra, ciddi advers etkiler görülmekte ve bunlardan cilt reaksiyonları da klinikte en sık rastlanılanlar arasındadır. Bu advers etkilerin büyük bir bölümü şiddetli olmamakla birlikte, nadir görülen bazı cilt reaksiyonları ise ölümle sonuçlanabilmektedir. İlaç kullanımına bağlı olarak meydana gelen cilt reaksiyonları, immünolojik ve immünolojik olmayan mekanizmalarla ortaya çıkmaktadır.

Bu derlemede özellikle akut ve kronik ilaç kullanımına bağlı olarak ortaya çıkan cilt reaksiyonları ve bu reaksiyonlara neden olan ilaçlar hakkında bilgiler derlenmiştir.

Skin reactions are a common health problem among drug-related adverse effects. Especially after the use of drugs systemically or locally, serious adverse reactions are seen and also skin reactions are among the most common ones in the clinic. Although most of these adverse effects are not severe, some rare skin diseases can result in death.

Skin reactions due to drug use occur with immunological and non-immunological mechanisms. In this review, skin reactions due to acute and chronic drug use and information about the drugs that cause these reactions have been rewieved.

  • 1. Warrington, R, Silviu Dan, F, Wong, T. (2018). “Drug allergy.” Allergy Asthma Clin Immunol, 14(2), 60.
  • 2. Clinard, V, Smith, J. (2017). “Drug-Induced Skin Disorders.” U.S. Pharm., 37, 1-8.
  • 3. Abdollahi, M, Karimpour, H, Khalai, S. (2003 ). “Review of drug-ınduced skin reactions.” Journal of Pharmacy Practice and Research., 33, 12-15.
  • 4. Gates, A, Cullen ,S, Nykamp, D. (2017). “Drug-Induced Hypersensitivity Reactions: Cutaneous Eruptions.” US Pharm, 42(6), 32-36.
  • 5. Chen,Y, Cho, Y, Chang, C, Chu, C. (2013). “Drug reaction with eosinophilia and systemic symptoms: A drug-induced hypersensitivity syndrome with variable clinical features.” Dermatologica Sinica, 31, 196-204.
  • 6. Marzano, A V, Borghi , A, Cugno, M. (2016). “Adverse drug reactions and organ damage: The skin.” European Journal of Internal Medicine, 28, 17-24.
  • 7. Yücel, A, Karakuş, G, Günaştı, S. (2008). “Psikotrop İlaçların Dermatolojik Yan Etkileri ve Tedavi Yaklaşımları.” Klinik Psikofarmakoloji Bülteni, 18, 235-244.
  • 8. Law, R M, Law, D T S. (2014 ). “Dermatologic Drug Reactionsand Common Skin Conditions. Pharmacotherapy:A Pathophysiologic Approach”, McGraw-Hill Education, United States of America, 347-358.
  • 9. Başar, I, Aydemir, E H.( 2014) “ Kardiyovasküler İlaçlar ve Dermatolojik Yan Etkileri.” Cerrahpaşa Tıp Dergisi, 30, 286-297.
  • 10. Canıtez, Y, Poyraz, E H, Sapan,, N. (2015). “Karbamazepine Bağlı Dress Sendromu; Nadir Görülen Bir İlaç Hipersensitivite Reaksiyonu.” Türkiye Çocuk Hastalıkları Dergisi, 1, 147-151.
  • 11. Iskandarli, M, Türk, B, Şentürk, B, Yaman, B, Kandiloğlu, G, Öztürk, G.( 2015). “ Sülfasalazin İlişkili DRESS Sendromu.”.http://www.dermatoz.org/2015/3/dermatoz15063o3.pdf
  • 12. Duong, T, Allanore, L, Wolkenstein, P, Chosidow, O. (2017). “Severe Cutaneous Adverse Reactions to Drug.” Lancet, 390, 1996-2011.
  • 13. Hiransuthikul, A, Rattananupong, T, Klaewsongkram, J, Rerknimitr, P, Pongprutthipan, M, Ruxrungtham, K. (2016). “Drug-induced hypersensitivity syndrome/drug reaction with eosinophilia and systemic symptoms (DIHS/DRESS): 11 years retrospective study in Thailand.” Allergology International, 65, 432-438.
  • 14. Cura, Ş, Acaroğlu ,R.( 2017). “ Nadir Bir Hastalık: Stevens Johnson Sendromlu Bireyin Yaşam Modeli Doğrultusunda Bakımı.” Florence Nightingale Hemşirelik Dergisi, 25, 219-226.
  • 15. Akan, A, Erkoçoğlu, M, Kaya, A, Toyran, M, Civelek, E, Savaş, Z, Azkur, D, Dibek Mısırlıoğlu, E, Kocabaş, C N.( 2013). “Stevens-Johnson sendromu ve toksik epidermal nekrolizisli çocuk hastalarda intravenöz immünglobulin tedavisi ve literatürün gözden geçirilmesi.” Asthma Allergy Immunol,11, 197-203.
  • 16. Önder, E, Güngör, A, Celbek, G, Çeçen, F, Yıldırım, Ü, Gürlevik, Z, Aydın, Y, Cinemre, H. ( 2010).” Geriatrik Yaşta Amoksisilin Kullanımı Sonucu Gelişen ve Hayatı Tehdit Eden Ağır Stevens Johnson Sendromu.” Turkish Journal of Geriatrics, 13, 36-40.
  • 17. Bulcun, E, Ekici, A, Ekici, M, Anıl, Karabulut, A, Cerit, A.( 2016). “Warfarinle ilişkili lökositoklastik vaskülit ve cilt nekrozlu olgu.” İzmir Göğüs Hastanesi Dergisi. 30, 133-136.
  • 18. Pero, M, Verma, S, Espeso, A, Grıffıths, M, Jani, P. (2009). “An unusual case of warfarin-induced pinna skin necrosis.” The Journal of Laryngology & Otology. 123, 685-688.
  • 19. Raiker, N, Aouthmany, M, Ezra, N.( 2016). “ Dermatologic Signs and Symptoms of Substance Abuse.” J. Clin. Exp. Dermatol. Res, 7, 1-7.
  • 20. Hyson, C, Sadler, M. (1997). “ Cross Sensitivity of Skin Rashes with Antiepileptic Drugs.” Can. J. Neurol. Sci, 24, 245-249.
  • 21. Kazandjieva, J, Tsankov, N. (2017). “Drug-induced acne.” Clinics in Dermatology, 35, 156-162. 22. Ünlü, B, Türsen, Ü. ( 2018). “Autoimmune Skin Diseases and the Metabolic Syndrome.” Clinics in Dermatology, 36, 67-71.
  • 23. Rubin, R.( 2005). “Drug-induced lupus.” Toxicology, 209, 135-147.
  • 24. Maroney, M E, Liu, M T, Smith, T, Thomas, K L.( 2016). “Lithium.” Side Effects of Drugs. Elseiver, New York, 21-28.
  • 25. Aslan, M U, Ekinci ,A P, Baykal, C. (2015). “PUVA tedavisi alan mikozis fungoides hastalarının deri kanseri riski: retrospektif bir çalışma.” Turk J Dermatol, 1, 12-7.
Primary Language tr
Subjects Health Care Sciences and Services
Journal Section Derlemeler
Authors

Orcid: 0000-0000-0000-0000
Author: Didem OGAN
Country: Turkey


Orcid: 0000-0002-9856-3148
Author: Miriş DİKMEN (Primary Author)
Institution: ANADOLU ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Dates

Publication Date : June 30, 2020

Bibtex @review { gumussagbil470367, journal = {Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi}, issn = {}, eissn = {2146-9954}, address = {}, publisher = {Gumushane University}, year = {2020}, volume = {9}, pages = {186 - 194}, doi = {10.37989/gumussagbil.470367}, title = {İlaç Kullanımı İle Oluşan Cilt Reaksiyonları}, key = {cite}, author = {Ogan, Didem and Di̇kmen, Miriş} }
APA Ogan, D , Di̇kmen, M . (2020). İlaç Kullanımı İle Oluşan Cilt Reaksiyonları . Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi , 9 (2) , 186-194 . DOI: 10.37989/gumussagbil.470367
MLA Ogan, D , Di̇kmen, M . "İlaç Kullanımı İle Oluşan Cilt Reaksiyonları" . Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 9 (2020 ): 186-194 <https://dergipark.org.tr/en/pub/gumussagbil/issue/55123/470367>
Chicago Ogan, D , Di̇kmen, M . "İlaç Kullanımı İle Oluşan Cilt Reaksiyonları". Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 9 (2020 ): 186-194
RIS TY - JOUR T1 - İlaç Kullanımı İle Oluşan Cilt Reaksiyonları AU - Didem Ogan , Miriş Di̇kmen Y1 - 2020 PY - 2020 N1 - doi: 10.37989/gumussagbil.470367 DO - 10.37989/gumussagbil.470367 T2 - Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 186 EP - 194 VL - 9 IS - 2 SN - -2146-9954 M3 - doi: 10.37989/gumussagbil.470367 UR - https://doi.org/10.37989/gumussagbil.470367 Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi İlaç Kullanımı İle Oluşan Cilt Reaksiyonları %A Didem Ogan , Miriş Di̇kmen %T İlaç Kullanımı İle Oluşan Cilt Reaksiyonları %D 2020 %J Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi %P -2146-9954 %V 9 %N 2 %R doi: 10.37989/gumussagbil.470367 %U 10.37989/gumussagbil.470367
ISNAD Ogan, Didem , Di̇kmen, Miriş . "İlaç Kullanımı İle Oluşan Cilt Reaksiyonları". Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 9 / 2 (June 2020): 186-194 . https://doi.org/10.37989/gumussagbil.470367
AMA Ogan D , Di̇kmen M . İlaç Kullanımı İle Oluşan Cilt Reaksiyonları. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2020; 9(2): 186-194.
Vancouver Ogan D , Di̇kmen M . İlaç Kullanımı İle Oluşan Cilt Reaksiyonları. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2020; 9(2): 186-194.