İKİ ŞEHİR BİR İNSAN, ARTVİN’DEN İSTANBUL’A BİR ŞAİRİN GÜLDESTESİ: LEYLÂ ŞAHİN

Abstract

Artvin geçmişten bugüne kültür, edebiyat ve sanatın önemli merkezlerinden birisi olmuştur. Bu engebeli coğrafya Karadeniz insanını karamsarlığa sürüklemek yerine kendi öz benliğini keşfetmesini sağlamıştır. Bunun en güzel temsillerini her zaman edebi metinlerde görmek mümkündür. Bu bölgenin edebi birikimi incelendiğinde gerek âşık gerek divan gerek modern şiir tarzlarını temsil eden kadın ve erkek şairleri görmek mümkündür. Bu kapsamda, bu bildiride Artvin modern şiirinin temsilcilerinden Leylâ Şahin’in hayatı, sanatı ve eserleri çok boyutlu olarak çözümlenmiştir.  Leylâ Şahin, 10 Aralık 1954 yılında Artvin’in Şavşat ilçesinde doğmuştur. Şahin’in içine doğup büyüdüğü kültür ve coğrafyanın yanı sıra şehir ve aile içerisindeki edebi iklim şiirlerinin oluşmasına zemin hazırlamıştır. Şair, şiirlerinde modern şiirin sağladığı serbestliği de kullanarak çok zengin bir tema evreni sunmuştur. Şahin’in hayata gözlerini açtığı Artvin ile yaşamının büyük bir kısmını geçirdiği İstanbul şiirinin kalbidir. Sanatçı, mekân göndermelerini bu iki şehir üzerinden gerçekleştirmektedir. Şahin’in, şiirlerinde ön planda tuttuğu gurbet duygusu, ölüm, hasret, yalnızlık gibi temaları Artvin’in engebeli dağları üzerine inşa etmiştir. Ayrıca onun şiirlerinde, kültürel geçişlere sahip bir bölge olan Artvin’de, Gürcü kimliğinin fazla oluşu kendini hissettirmektedir. Halk edebiyatı motiflerini sıklıkla kullanan şair, telmih sanatından da faydalanarak farklı türde şiirler kaleme almıştır. Şahin’in bazı şiirleri ise türkü olarak bestelenmiştir. Şiirlerinde karamsarlıktan umuda doğru giden bir yol güzergâhı ise göze çarpan diğer bir unsurdur. Genel olarak bakıldığında şiirlerinde aşkın, doğanın, kadın kimliğinin, siyasetin çeşitli cephelerini görmek mümkündür. 

Keywords

• Artvin,Şavşat,İstanbul,Şiir,Kadın

İKİ ŞEHİR BİR İNSAN, ARTVİN’DEN İSTANBUL’A BİR ŞAİRİN GÜLDESTESİ: LEYLÂ ŞAHİN

Abstract

Artvin geçmişten bugüne kültür, edebiyat ve sanatın önemli merkezlerinden birisi olmuştur. Bu engebeli coğrafya Karadeniz insanını karamsarlığa sürüklemek yerine kendi öz benliğini keşfetmesini sağlamıştır. Bunun en güzel temsillerini her zaman edebi metinlerde görmek mümkündür. Bu bölgenin edebi birikimi incelendiğinde gerek âşık gerek divan gerek modern şiir tarzlarını temsil eden kadın ve erkek şairleri görmek mümkündür. Bu kapsamda, bu bildiride Artvin modern şiirinin temsilcilerinden Leylâ Şahin’in hayatı sanatı ve eserleri çok boyutlu olarak çözümlenmiştir.  Leylâ Şahin, 10 Aralık 1954 yılında Artvin’in Şavşat ilçesinde doğmuştur. Şahin’in içine doğup büyüdüğü kültür ve coğrafyanın yanı sıra şehir ve aile içerisindeki edebi iklim şiirlerinin oluşmasına zemin hazırlamıştır. Şair, şiirlerinde modern şiirin sağladığı serbestliği de kullanarak çok zengin bir tema evreni sunmuştur. Şahin’in hayata gözlerini açtığı Artvin ile yaşamının büyük bir kısmını geçirdiği İstanbul şiirinin kalbidir. Sanatçı, mekân göndermelerini bu iki şehir üzerinden gerçekleştirmektedir. Şahin, şiirlerinde ön planda tuttuğu gurbet duygusu, ölüm, hasret, yalnızlık gibi temaları Artvin’in engebeli dağları üzerine inşa etmiştir.  Ayrıca onun şiirlerinde kültürel geçişlere sahip bir bölge olan Artvin’de, Gürcü kimliğinin fazla oluşu kendini hissettirmektedir. Halk edebiyatı motiflerini sıklıkla kullanan şair, telmih sanatından da faydalanarak farklı türde şiirler kaleme almıştır. Şahin’in bazı şiirleri ise türkü olarak bestelenmiştir. Şiirlerinde karamsarlıktan umuda doğru giden bir yol güzergâhı ise göze çarpan diğer bir unsurdur. Genel olarak bakıldığında şiirlerinde aşkın, doğanın, kadın kimliğinin, siyasetin çeşitli cephelerini görmek mümkündür. 

Keywords

• Artvin,Şavşat,İstanbul,Şiir,Kadın

References

1. Anday, Melih Cevdet (2015). Şiir Yaşantısı Şiir Yazıları. İstanbul: Everest Yayınları.
2. Atayurt, Didem (2009). ‘Dişil Dil’: Bir Örneklem Olarak 1990’larda Türk Edebiyatında ‘Kadın’ Şairler. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kadın Çalışmaları Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi
3. Beyatlı, Yahya Kemal (1971). Edebiyata Dair. İstanbul: Yahya Kemâl Enstitüsü Yayınları.
4. Karataş, Turan (2010). Ansiklopedik Edebiyat Terimleri Sözlüğü. İstanbul: Akçağ Yayınları.
5. Kundera, Milan (2014). Roman Sanatı. İstanbul: Can Yayınları
6. Metin, Ali K (2015). Şiirin Adaleti 1980 Sonrası Türk Şiiri Üzerine Eleştiri ve Tahliller. İstanbul: Metafoz Yayıncılık.
7. Özdemir, Mehmet (2018). “Halk Hikâyelerinde İşlevlerin Kişiler Arasındaki Dağılımı Üzerine Bir İnceleme: Kerem ile Aslı - Ferhat ile Şirin Karşılaştırılması”. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi. Cilt:6, Sayı:13, Sayfa: 211.
8. Rifat, Oktay (2009). Şiir Konuşması. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları

9. Şâhin, Leyla (1989). Kırlangıç Yıldızı. İstanbul: Papirüs Yayınları.
10. Şâhin, Leyla (1990). Acı Toplayan İpekli Çardak Kuşu. İstanbul: Edebiyat Gazetesi Yayınları Şiir Dizisi 1.
11. Şâhin, Leyla (2014). Cemal Süreya’ya On Dördüncü Mektup Güneşten Yırtılan Caz. İstanbul: Kaynak Yayınları.
12. Şâhin, Leyla (2014). Cemal Süreya’da Dağlarca. İstanbul: Kaynak Yayınları
13. Sartre, Jean-Paul (2015). Edebiyat Nedir?. (Çev. B. Onaran). İstanbul: Can Yayınları
14. Süreya, Cemal, (2013). Sevda Sözleri. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları
15. Tamsöz, Bedirhan, (1994). Osmanlıdan Günümüze Kadın Şairler Antolojisi. Ankara: Ayyıldız Yayınları
16. Tanpınar, Ahmet Hamdi (2009). On dokuzuncu Asır Türk Edebiyatı. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
17. Tarhan, Abdülhâk Hâmid (2010). Makber. İstanbul: Çağrı Yayınları
18. Türk, Emine Bilgehan (2016). Kurmacadan Gerçeğe Hasan İzzettin Dinamo. Trabzon: Serander Yayınevi
19. Türk, Hatem, (2014), Hasan Hüseyin Korkmazgil: Başkaldıran Dizeler. Sivas: Asitan Kitap.
20. Ünal, Hayriye (2011). Eşikteki Özgürlük Çoksesli Şiir. Ankara: Hece Yayınları.
21. Yılmaz, Ayfer (2012). “Geçmişten Günümüze Kadın Şairlerin Konumuna Genel Bir Bakış”. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum. Cilt:1 Sayı:2, Sayfa: 58.