Research Article

Serbest Gezinmeli Sistemde Yetiştirilen Yerli Türk Kazlarında Yaş ve Gün İçi Periyotların Davranış Özellikleri Üzerine Etkisi

Volume: 63 Number: 2 December 30, 2022
EN TR

Serbest Gezinmeli Sistemde Yetiştirilen Yerli Türk Kazlarında Yaş ve Gün İçi Periyotların Davranış Özellikleri Üzerine Etkisi

Abstract

Amaç: Bu çalışmada, serbest gezinmeli üretim sisteminde yetiştirilen yerli genotip kazların 7-18 haftalık yaş aralığında, davranış özellikleri üzerine yaş ve gün içi periyotların etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır.

Materyal ve Metot: Çalışma Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Araştırma ve Uygulama Çiftliği kümeslerinde (Atakum, Samsun, Türkiye) gerçekleştirilmiştir. Çalışmada 8 bölmede (tekerrür) toplam 112 adet yerli genotip kaz (erkek-dişi karışık) kullanılmıştır. Serbest gezinmeli sistemde yetiştirilen kazların barındırıldığı her bir bölme 9 m2 kapalı (1.55 kaz/m2) ve 33 m2 serbest gezinti (0.42 kaz/m2) alanından oluşmuştur. Palazlar ilk 6 haftaya kadar kapalı alanda yetiştirilmiştir. Kazların gezinti alanına çıkma, koşma, gagalama, yeme-içme, dinlenme (yatma-ayakta durma), kabarma ve silkelenme, tüy düzeltme davranışları 7 ile 18 haftalık yaşlar arasında haftada 4 gün 09:00, 13:00 ve 17:00’de (sabah, öğle ve akşam üstü) belirlenmiştir. Davranışlar bölme düzeyinde 4 dakikalık sürekli gözlem yapılarak belirlenmiş ve formlara kaydedilmiştir.

Bulgular: Yaşa bağlı olarak yeme-içme ve dinlenme davranışlarında önemli farklılıklar belirlenmiştir (p˂0.05). Diğer özellikler üzerine yaşın önemli bir etkisi olmamıştır (p˃0.05). Yeme-içme davranışı 8, 9 ve 10. haftada en yüksek seviyede gerçekleşirken, 17. haftada en düşük oranda (%29.73) belirlenmiştir. Dinlenme davranışı en yüksek 8. haftada, en düşük 16. haftada tespit edilmiştir. Çalışmada belirlenen davranış özellikleri üzerine gün içi periyotların etkisi önemsiz bulunmuştur (p˃0.05). Yaş x gün içi periyot interaksiyonu etkisi de önemsiz bulunmuştur (p˃0.05).

Sonuç: Yapılan çalışma ile serbest gezinmeli sistemde yetiştirilen kazlarda büyüme döneminde gün içi periyoda göre davranışlar arasında önemli farklılık gözlenmemiştir. Yeme-içme ile dinlenme davranışları yaşa bağlı olarak farklılık göstermiştir. İlerleyen yaş ile birlikte bu davranışlarda oransal olarak azalma meydana gelmektedir. Koşma, gagalama, tüy kabartma ve silkelenme, tüy bakımı ve temizliği ile dış ortama çıkma davranışları yaşa bağlı olarak farklılık göstermemektedir.  

Keywords

Kaz, Türk yerli genotip, davranış özellikleri, yaş, gagalama, Geese, Turkish native genotype, behavioral traits, age, feather pecking

References

  1. Appleby MC, Mench JA, Hughes BO, 2004. Poultry behaviour and welfare. The Humane Society of the United States, Washington, Dist. of Columbia, USA. pp. 276, CABI Publishing.
  2. Bach MH, Tahamtani FM, Pedersen IJ, Riber AB, 2019. Effects of environmental complexity on behaviour in fast-growing broiler chickens. Applied Animal Behaviour Science, 219, 104840.
  3. Barbosa Filho JAD, Silva MAN, Silva IJO, Coelho AAD, Savino VJM, 2005. Behavior and performance of broiler strains reared under semi-intensive system with shaded areas, Brazilian Journal of Poultry Science, 7, 209-213.
  4. Bizeray D, Estevez I, Leterrier C, Faure, JM, 2002. Effects of increasing environmental complexity on the physical activity of broiler chickens. Applied Animal Behavior Science, 79, 27-41. https://doi.org/10.1016/S0168-1591(02)00083-7.
  5. Bessei W, 2006. Welfare of broilers: a review. World's Poultry Science Journal, 62(3), 455–466. doi:10.1079/WPS2005108. Blokhuis HJ, 1986. Feather pecking in poultry: its relation with ground pecking. Applied Animal Behaviour Science, 16, 63–67.
  6. Boz MA, Sarıca M, Yamak US, 2016. Economic evaluation of natural and artificial incubated geese in intensive and free-range production systems. Turkish Journal Of Agriculture - Food Science And Technology, 4(11), 981-986.
  7. Boz MA, Sarica M, Yamak US, 2017. Production traits of artificially and naturally hatched geese in intensive and free-range systems: I. Growth traits. British Poultry Science, 58,(2), 132-138, DOI: 10.1080/00071668.2016.1261997.
  8. Boz MA, 2019. Effect of classified rearing according to live weight on growth, carcass and some meat quality characteristics in geese. Turkish Journal of Agriculture - Food Science and Technology, 7(9), 1429-1434. DOI: https://doi.org/10.24925/turjaf.v7i9.1429-1434.2733.
  9. Boz MA, Sarıca M, Yamak US, Erensoy K, 2021. Behavioral traits of artificially and naturally hatched geese in intensive and free-range production systems. Applied Animal Behaviour Science, 236, 105273. DOI: https://doi.org/10.1016/j.applanim.2021.105273.
  10. Cornetto T, Estevez IJPS, 2001. Behavior of the domestic fowl in the presence of vertical panels. Poultry Science, 80(10), 1455-1462. https://doi.org/10.1093/ps/80.10.1455.
APA
Boz, M. A., Erensoy, K., & Sarıca, M. (2022). Serbest Gezinmeli Sistemde Yetiştirilen Yerli Türk Kazlarında Yaş ve Gün İçi Periyotların Davranış Özellikleri Üzerine Etkisi. Journal of Animal Production, 63(2), 126-135. https://doi.org/10.29185/hayuretim.1102347
AMA
1.Boz MA, Erensoy K, Sarıca M. Serbest Gezinmeli Sistemde Yetiştirilen Yerli Türk Kazlarında Yaş ve Gün İçi Periyotların Davranış Özellikleri Üzerine Etkisi. Journal of Animal Production. 2022;63(2):126-135. doi:10.29185/hayuretim.1102347
Chicago
Boz, Mehmet Akif, Kadir Erensoy, and Musa Sarıca. 2022. “Serbest Gezinmeli Sistemde Yetiştirilen Yerli Türk Kazlarında Yaş Ve Gün İçi Periyotların Davranış Özellikleri Üzerine Etkisi”. Journal of Animal Production 63 (2): 126-35. https://doi.org/10.29185/hayuretim.1102347.
EndNote
Boz MA, Erensoy K, Sarıca M (December 1, 2022) Serbest Gezinmeli Sistemde Yetiştirilen Yerli Türk Kazlarında Yaş ve Gün İçi Periyotların Davranış Özellikleri Üzerine Etkisi. Journal of Animal Production 63 2 126–135.
IEEE
[1]M. A. Boz, K. Erensoy, and M. Sarıca, “Serbest Gezinmeli Sistemde Yetiştirilen Yerli Türk Kazlarında Yaş ve Gün İçi Periyotların Davranış Özellikleri Üzerine Etkisi”, Journal of Animal Production, vol. 63, no. 2, pp. 126–135, Dec. 2022, doi: 10.29185/hayuretim.1102347.
ISNAD
Boz, Mehmet Akif - Erensoy, Kadir - Sarıca, Musa. “Serbest Gezinmeli Sistemde Yetiştirilen Yerli Türk Kazlarında Yaş Ve Gün İçi Periyotların Davranış Özellikleri Üzerine Etkisi”. Journal of Animal Production 63/2 (December 1, 2022): 126-135. https://doi.org/10.29185/hayuretim.1102347.
JAMA
1.Boz MA, Erensoy K, Sarıca M. Serbest Gezinmeli Sistemde Yetiştirilen Yerli Türk Kazlarında Yaş ve Gün İçi Periyotların Davranış Özellikleri Üzerine Etkisi. Journal of Animal Production. 2022;63:126–135.
MLA
Boz, Mehmet Akif, et al. “Serbest Gezinmeli Sistemde Yetiştirilen Yerli Türk Kazlarında Yaş Ve Gün İçi Periyotların Davranış Özellikleri Üzerine Etkisi”. Journal of Animal Production, vol. 63, no. 2, Dec. 2022, pp. 126-35, doi:10.29185/hayuretim.1102347.
Vancouver
1.Mehmet Akif Boz, Kadir Erensoy, Musa Sarıca. Serbest Gezinmeli Sistemde Yetiştirilen Yerli Türk Kazlarında Yaş ve Gün İçi Periyotların Davranış Özellikleri Üzerine Etkisi. Journal of Animal Production. 2022 Dec. 1;63(2):126-35. doi:10.29185/hayuretim.1102347