Review

Keçi ve Koyun Yetiştiriciliğinde Pirenin Önemi ve Mücadele Şekilleri

Volume: 60 Number: 1 June 28, 2019
EN TR

Keçi ve Koyun Yetiştiriciliğinde Pirenin Önemi ve Mücadele Şekilleri

Abstract

Önemli bir dış parazit olan pirenin morfolojisi ve biyolojisinin yanı sıra küçükbaş hayvan yetiştiriciliğindeki önemi ve mücadele yöntemleri hakkında bilgi verilmiştir. Pire konusunda yapılmış araştırma makaleleri, derleme ve bildiriler çalışmanın esasını oluşturmaktadır. Kuş ve memelilerden kan emerek beslenen pireler, yaklaşık 1.5-4 mm uzunluğunda, kanatsız küçük eklembacaklılardandır. Yaklaşık 60 milyon yıllık bir geçmişi olan ve tarih öncesi memelilerde bile bulunan pireler, dünyanın birçok bölgesinde yaşayan kuşlarda bile görülmüştür. Günümüze kadar yaklaşık 2700 pire türü ve alt türü tanımlanmıştır. Bilinen pire türlerinin % 94'ü memelilerde, geriye kalanın % 6'sı da kuşlarda bulunmaktadır. Erginleri 1 yıl kadar yaşar. Pirelerde ortalama sıçrama mesafesi, türlere bağlı olarak da değişim gösterip kanatlı pirelerinde (Ceratophyllus styx) en yüksek değere ulaşmaktadır. Sıçrama davranışının esasını, pirelerin arka ayaklarında olup lastik benzeri bir protein (resilin) yapılmış olan zarımsı bir yapı oluşturmaktadır. Pireler, alerjik egzama ve kansızlık gibi ısırmadan kaynaklanan bazı deri hastalıklarından dolayı gerek işletme sahibini gerekse hayvanları oldukça rahatsız eder. C. Felis felis bulunan dişi pirelerin, günde 13.6 μl (0.0136 ml) kan emebilme özelliği vardır. Bu miktar, pire canlı ağırlığının yaklaşık 15 katıkadardır. Pireler, bazı zoonoz hastalıkları taşıma özelliğine de sahiptirler. Bu dış parazitler, tarihte de veba hastalığının (Kara Ölüm) yayılmasında önemli bir rol oynamışlardır. Sonuç olarak özellikle küçükbaş hayvan yetiştiriciliğinde ergin pirelerle etkin bir mücadele doğru zamanda ve doğru yöntemlerle yapılmalıdır. Bu amaçla pire mücadelesinde en etkili yaklaşım, birden fazla yöntemin birlikte kullanımı olan “Entegre Mücadele Yöntemi” olup bu yöntemin uzman kişiler tarafından işletmelerde mutlaka uygulanması sağlanmalıdır.

Keywords

References

  1. Adjemian J., Parks S., McElroy K., Campbell J., Eremeeva M.E., Nicholson W.L., McQuiston J., Jeffery J. 2008. Murine typhus in Austin, Texas, USA. Emerg Infect Dis, 16, 412-417.
  2. Araujo F.R., Silva M.P., Lopes A.A., Ribeiro O.C., Pires P.P., Carvalho C.M., Balbuena C.B., Villas A.A., Ramos J.K. 1998. Severe cat flea infestation of dairy calves in Brazil. Vet Parasitol, 80, 83-86.
  3. Azarm, A., Dalimi, A., Mohebali, M., Mohammadiha, A., Zarei, Z. 2016. Morphological and molecular characterization of Ctenocephalides spp isolated from dogs in north of Iran. Journal of Entomology and Zoology Studies. 4(4): 713-717.
  4. Bennet-Clark HC, Lucey EC. 1967. The jump of the flea: a study of the energetics and a model of the mechanism. J Exp Biol. Aug;47(1):59-67.
  5. Berlinguer, G. 1964. Aphaniptera d'Italia: studio monografico. Il Pensiero Scientifico Editore, Roma, 3 18.
  6. Berriatua, E., French, N.P., Wall, R., Morgan, K.L. 1999. Within-flock transmission of sheep scab in naive sheep housed with single infested sheep. Veterinary Parasitology. 83(3-4):277-289.
  7. Bitam L., Dittmar K., Parola P., Whiting M.F., Raoult D. 2010. Fleas and flea-borne diseases international. J Infect Dis, 14, e667-e676.
  8. Blagburn B.L., Dryden M.W. 2009. Biology, treatment and control of flea and tick infestations. Vet Clin N Am, 39 (6), 1173-1200.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Review

Publication Date

June 28, 2019

Submission Date

January 10, 2019

Acceptance Date

June 17, 2019

Published in Issue

Year 2019 Volume: 60 Number: 1

APA
Kandemir, Ç., Taşkın, T., Koşum, N., & Ün, C. (2019). Keçi ve Koyun Yetiştiriciliğinde Pirenin Önemi ve Mücadele Şekilleri. Journal of Animal Production, 60(1), 75-88. https://doi.org/10.29185/hayuretim.511108
AMA
1.Kandemir Ç, Taşkın T, Koşum N, Ün C. Keçi ve Koyun Yetiştiriciliğinde Pirenin Önemi ve Mücadele Şekilleri. Journal of Animal Production. 2019;60(1):75-88. doi:10.29185/hayuretim.511108
Chicago
Kandemir, Çağrı, Turğay Taşkın, Nedim Koşum, and Cemal Ün. 2019. “Keçi Ve Koyun Yetiştiriciliğinde Pirenin Önemi Ve Mücadele Şekilleri”. Journal of Animal Production 60 (1): 75-88. https://doi.org/10.29185/hayuretim.511108.
EndNote
Kandemir Ç, Taşkın T, Koşum N, Ün C (June 1, 2019) Keçi ve Koyun Yetiştiriciliğinde Pirenin Önemi ve Mücadele Şekilleri. Journal of Animal Production 60 1 75–88.
IEEE
[1]Ç. Kandemir, T. Taşkın, N. Koşum, and C. Ün, “Keçi ve Koyun Yetiştiriciliğinde Pirenin Önemi ve Mücadele Şekilleri”, Journal of Animal Production, vol. 60, no. 1, pp. 75–88, June 2019, doi: 10.29185/hayuretim.511108.
ISNAD
Kandemir, Çağrı - Taşkın, Turğay - Koşum, Nedim - Ün, Cemal. “Keçi Ve Koyun Yetiştiriciliğinde Pirenin Önemi Ve Mücadele Şekilleri”. Journal of Animal Production 60/1 (June 1, 2019): 75-88. https://doi.org/10.29185/hayuretim.511108.
JAMA
1.Kandemir Ç, Taşkın T, Koşum N, Ün C. Keçi ve Koyun Yetiştiriciliğinde Pirenin Önemi ve Mücadele Şekilleri. Journal of Animal Production. 2019;60:75–88.
MLA
Kandemir, Çağrı, et al. “Keçi Ve Koyun Yetiştiriciliğinde Pirenin Önemi Ve Mücadele Şekilleri”. Journal of Animal Production, vol. 60, no. 1, June 2019, pp. 75-88, doi:10.29185/hayuretim.511108.
Vancouver
1.Çağrı Kandemir, Turğay Taşkın, Nedim Koşum, Cemal Ün. Keçi ve Koyun Yetiştiriciliğinde Pirenin Önemi ve Mücadele Şekilleri. Journal of Animal Production. 2019 Jun. 1;60(1):75-88. doi:10.29185/hayuretim.511108

Cited By


26405

Creative Commons License Journal of Animal Production is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

264072640626408  26409 26410  2639926411 26412 26413 26414 26415