Research Article

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Olan Bireylerde Depresyon ve Anksiyete Belirti Düzeylerinin Ve İlişkili Faktörlerin Belirlenmesi

Volume: 8 Number: 2 August 22, 2025
EN TR

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Olan Bireylerde Depresyon ve Anksiyete Belirti Düzeylerinin Ve İlişkili Faktörlerin Belirlenmesi

Abstract

Amaç: Bu araştırma, KOAH tanılı bireylerde depresyon ve anksiyete belirti düzeylerinin ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Araştırma örneklemini 250 KOAH tanılı birey oluşturdu. Araştırma verileri; tanıtıcı bilgiler formu, KATZ Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (KATZ GYAÖ), Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Medikal Araştırma Kurulu Skalası, Beck Anksiyete Ölçeği ve Beck Depresyon Ölçeği ile araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme tekniği ile toplandı. Veriler SPSS 15.0 programında yüzdelik dağılım, aritmetik ortalama, ±standart sapma ve lojistik regresyon analizi ile değerlendirildi. Bulgular: Bireylerin Beck Depresyon Ölçeği puan ortalaması 13,91±4,99, Beck Anksiyete Ölçeği puan ortalaması 12,34±4,29 dir. Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (MSPSS) puan ortalaması 60,77±12,21, MSPSS’nin alt boyutlarından aile desteği puan ortalaması 24,47±3,87, özel kişi desteği puan ortalaması 20,14±6,71, arkadaş desteği puan ortalaması 14,28±7,36’dir. Medikal Araştırma Kurulu Skalasına göre bireylerin %63,2’sinde hafif ve orta şiddette dispne mevcuttur. KATZ GYA ölçeğine göre bireylerin %84,4’ü bağımsızdır. Regresyon analizi MSPSS özel kişi desteği alt boyutu ve dispne şiddetinin depresyon ile ilgili risk faktörleri olduğu, ayrıca dispne şiddetinin anksiyete için de risk faktörü olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Özellikle sosyal desteği yetersiz olan ve dispnesi şiddetli olan KOAH tanılı bireylerin depresyon ve anksiyete için risk grubu olduğu göz önünde bulundurulmalı; rutin kontroller sırasında depresyon ve anksiyete belirti düzeyleri de değerlendirilmeli, belirti düzeyi yüksek olanlar için konsültasyon liyezon psikiyatri ile iş birliği yapılması önerilir.

Keywords

References

  1. Akwe J, Fair N. (2016). Chronic obstructive pulmonary disease: an overview of epidemiology, pathophysiology, diagnosis, staging and management. International Journal of Clinical and Experimental Medical Sciences, 2, 13-25.
  2. Alsaedi MH, Aldossari WS, Majrashi WH, Almagrby SM, Hazazi ZA, Aldossari ZE, et al. (2024). The role of nursing and respiratory therapy teams in managing respiratory disorders: a multidisciplinary approach. Journal of Ecohumanism, 3(8), 11569-11576.
  3. Anderson E, Wiener RS, Molloy-Paolillo B, McCullough M, Kim B, Harris JI, et al. (2023). Using a person-centered approach in clinical care for patients with complex chronic conditions: perspectives from healthcare professionals caring for veterans with COPD in the US veterans health administration’s whole health system of care. Plos One, 18(6), e0286326.
  4. Anzueto A, Miravitlles M. (2017). Pathophysiology of dyspnea in COPD. Postgraduate Medicine, 129, 366-374.
  5. Aranburu-Imatz A, López-Carrasco JDLC, Moreno-Luque A, Jiménez-Pastor JM, Valverde-León MDR, Rodríguez-Cortés FJ, et al. (2022). Nurse-led interventions in chronic obstructive pulmonary disease patients: a systematic review and meta-analysis. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(15), 9101.
  6. Aravantinou-Karlatou A, Bouloukaki I, Christodoulakis A, Tsiligianni I. (2023). The influence of social support in PROMs of patients with COPD in primary care: a scoping review. In Healthcare, 11(24), 3141.
  7. Boers, E., Barrett, M., Su, J. G., Benjafield, A. V., Sinha, S., Kaye, L., et al. (2023). Global burden of chronic obstructive pulmonary disease through 2050. JAMA Network Open, 6(12), e2346598-e2346598.
  8. Bozkurt N, Bozkurt Aİ, Dirol H. (2022). Anxiety/depression scores and affecting factors in COPD patients. Eurasian Journal of Pulmonology, 24(2), 122.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

​Internal Diseases Nursing​, Public Health Nursing

Journal Section

Research Article

Publication Date

August 22, 2025

Submission Date

March 28, 2024

Acceptance Date

April 21, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 8 Number: 2

APA
Abdulkerim Emet, Ş., & Kitiş, Y. (2025). Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Olan Bireylerde Depresyon ve Anksiyete Belirti Düzeylerinin Ve İlişkili Faktörlerin Belirlenmesi. Hemşirelik Bilimi Dergisi, 8(2), 154-165. https://doi.org/10.54189/hbd.1459280
AMA
1.Abdulkerim Emet Ş, Kitiş Y. Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Olan Bireylerde Depresyon ve Anksiyete Belirti Düzeylerinin Ve İlişkili Faktörlerin Belirlenmesi. Hemşirelik Bilimi Dergisi. 2025;8(2):154-165. doi:10.54189/hbd.1459280
Chicago
Abdulkerim Emet, Şemsinur, and Yeter Kitiş. 2025. “Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Olan Bireylerde Depresyon Ve Anksiyete Belirti Düzeylerinin Ve İlişkili Faktörlerin Belirlenmesi”. Hemşirelik Bilimi Dergisi 8 (2): 154-65. https://doi.org/10.54189/hbd.1459280.
EndNote
Abdulkerim Emet Ş, Kitiş Y (August 1, 2025) Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Olan Bireylerde Depresyon ve Anksiyete Belirti Düzeylerinin Ve İlişkili Faktörlerin Belirlenmesi. Hemşirelik Bilimi Dergisi 8 2 154–165.
IEEE
[1]Ş. Abdulkerim Emet and Y. Kitiş, “Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Olan Bireylerde Depresyon ve Anksiyete Belirti Düzeylerinin Ve İlişkili Faktörlerin Belirlenmesi”, Hemşirelik Bilimi Dergisi, vol. 8, no. 2, pp. 154–165, Aug. 2025, doi: 10.54189/hbd.1459280.
ISNAD
Abdulkerim Emet, Şemsinur - Kitiş, Yeter. “Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Olan Bireylerde Depresyon Ve Anksiyete Belirti Düzeylerinin Ve İlişkili Faktörlerin Belirlenmesi”. Hemşirelik Bilimi Dergisi 8/2 (August 1, 2025): 154-165. https://doi.org/10.54189/hbd.1459280.
JAMA
1.Abdulkerim Emet Ş, Kitiş Y. Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Olan Bireylerde Depresyon ve Anksiyete Belirti Düzeylerinin Ve İlişkili Faktörlerin Belirlenmesi. Hemşirelik Bilimi Dergisi. 2025;8:154–165.
MLA
Abdulkerim Emet, Şemsinur, and Yeter Kitiş. “Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Olan Bireylerde Depresyon Ve Anksiyete Belirti Düzeylerinin Ve İlişkili Faktörlerin Belirlenmesi”. Hemşirelik Bilimi Dergisi, vol. 8, no. 2, Aug. 2025, pp. 154-65, doi:10.54189/hbd.1459280.
Vancouver
1.Şemsinur Abdulkerim Emet, Yeter Kitiş. Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Olan Bireylerde Depresyon ve Anksiyete Belirti Düzeylerinin Ve İlişkili Faktörlerin Belirlenmesi. Hemşirelik Bilimi Dergisi. 2025 Aug. 1;8(2):154-65. doi:10.54189/hbd.1459280