Diyabet Öz Yönetim Skalası’nın (DÖYS) Türk Toplumuna Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Abstract
Amaç: Bu araştırma, Diyabet Öz Yönetim Skalası’nı (DÖYS) Türk toplumuna uyarlayarak geçerlik ve güvenirliğinin belirlenmesi amacıyla metodolojik olarak yapılmıştır.
Bulgular: DÖYS’nın geçerliği dil geçerliği, yapı geçerliği (DFA) ve kapsam geçerliği ile değerlendirilmiştir. DÖYS’nı güvenirliğinde iç tutarlılık analizi (Cronbach’s Alpha) 0.85 oldukça yüksek bulunmuştur, madde toplam korelasyonu incelenmiş ve herhangi bir maddenin skaladan çıkarılmamasına karar verilmiştir ve zamana karşı değişmezliğin değerlendirilmesi için test tekrar test güvenilirliği için 40 hastaya iki hafta ara ile skala tekrar uygulanmıştır.
Yöntem: Özel Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi ve Özel Anadolu Sağlık Ataşehir Tıp Merkezi endokrinoloji polikliniğinde Temmuz 2016-Eylül 2016 tarihleri arasında, tip 2 diyabet tanısı konulan madde sayısının 10 katının üzerinde (16 madde) n=189 hasta ile gerçekleştirilmiştir. DÖYS Glikoz Yönetimi, Diyet Kontrolü, Fiziksel Aktivite, Sağlık Hizmetlerinin Kullanımı olmak üzere 4 alt boyuttan oluşmaktadır ve 4’lü likert tipi ölçek ile değerlendirilmiştir.
Sonuç: Diyabetli hastalarda
kullanılmak üzere Türk toplumuna uyarlanan DÖYS geçerli ve güvenilir bir araçtır.
Kanıt değerinin arttırılması için farklı gruplarda ve kültürlerde uygulanması
önerilir.
Keywords
References
- Altınova, A.E., Yetkin, İ. (2011) Tip 1 diabetes mellitus’a yatkınlıkta rolü olabilecek genetik faktörler. Marmara Med J., 24:126-130.
- American Diabetes Association (ADA) (2016) Standards of medıcal care in diabetes care. Supplement 1, 39:22-28.
- Aslan, Ü., Korkmaz, M. (2012) Diyabetli bireylerin insülin uygulama bilgisi-beceri düzeyleri: doğru ve yanlışları. DEÜ Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 8:1.
- Ayhan, D., Kahveci, R., Koç, E.M. (2012) Ceza infaz kurumlarında diyabet yönetimi. Ankara Medical Journal, 12:199-204.
- Davis, L.L.(1992) Instrument review: Getting the most from a panel of experts. Applied Nursing Research, 5:194-197.
- Esen, A. (2004) Diyabetin tanımı, sınıflandırılması ve risk faktörleri, diyabet hemşireliği. Editör: Fadıloğlu, Ç., Meta Basım Matbaacılık, İzmir, 21-34. Esen, A. (2005) Diabetes mellitus’ta eğitimin önemi. III. Ege Diyabet Günleri Kursu Özet Kitabı, İzmir, 16-19.
- Funnell, M., Brown, T.L., Chılds, B.P. (2009) National standards for diabetes self- management education. Diabetes Care, Supplement 1, 32:587-594.
- Gündoğdu, A.S. (2013) Diyabetes mellitüs ve komlikasyonlarının tanı, tedavi ve izlem klavuz. Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği (TEMD), 6. Baskı, Grafik Tasarım ve Yayın Hizmetleri, Ankara, 216. Güzüm, S., Aksayan, S. (2003) Kültürlerarası ölçek uyarlaması için rehber II: Psikometrik özellikler ve kültürlerarası karşılaştırma. Hemşirelik Araştırma ve Geliştirme Dergisi, 1:3-14.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Nursing
Journal Section
Research Article
Publication Date
January 31, 2019
Submission Date
October 8, 2018
Acceptance Date
January 22, 2019
Published in Issue
Year 2018 Volume: 1 Number: 3