Kırşehir İnas Rüşdiye Mektebi (1898-1913)

Rüşdiye schools, the foundations of which were laid during the reign of Sultan Mahmud II, accepted only male students for a long time. Over time, with the positive results of the steps taken for the education of boys, the issue of girls’ education has also come’ to the fore. In this direction, for the first time in Istanbul, a rüşdiye school was opened in 1859 for girls'. Although these schools could not be opened outside of Istanbul due to the shortage of teachers at first, with the opening of the women’s teacher training school in 1870 and the first graduates three years later, the school started to be opened in the provinces, albeit slowly. About 25 years after the first girls’ rüşdiye school opened in the provinces, a girls’ rüşdiye school was opened in Kırşehir with the intense desire and effort of the local people. In this study, Kırşehir Girls’ Rüşdiye School, which is a turning point in the education of girls’ in Kırşehir, was examined using many archival sources. In the study, firstly, the establishment of rüşdiye schools and the process of including girls’ schools in the system were briefly shown, and then the opening process of Kırşehir Girls’ Rüşdiye School and the difficulties experienced were discussed. In the continuation of the study, the appointments of teachers and the unrest among the teachers and the search for solutions to the problems of the state administrators were emphasized. In the last part of the study, the courses given in Kırşehir Girls’ Rüşdiye School and the success of the students were discussed.

Sultan II. Mahmud döneminde temelleri atılan rüşdiye mektepleri uzunca bir süre sadece erkek öğrencileri kabul etmiştir. Zaman içerisinde erkek çocuklarının eğitimi için atılan adımların olumlu sonuçlarıyla birlikte kız çocuklarının da eğitimi meselesi gündeme gelmiştir. Bu doğrultuda ilk olarak İstanbul'da 1859 tarihinde kızlara mahsus olarak rüşdiye mektebi açılmıştır. İlk zamanlar muallime sıkıntısı nedeniyle İstanbul dışında bu mektepler açılamamış olsa da 1870 tarihinde kadın öğretmen okulunun açılması ve üç sene sonra ilk mezunlarını vermesiyle inas rüşdiyeleri yavaş da olsa taşrada açılmaya başlanmıştır. Taşrada açılan ilk inas rüşdiyesinden yaklaşık 25 yıl sonra Kırşehir'de halkın yoğun istek ve gayretiyle inas rüşdiye mektebi açılmıştır. Bu çalışmada Kırşehir'deki kız çocuklarının eğitiminde dönüm noktası olan Kırşehir İnas Rüşdiye Mektebi birçok arşiv kaynağı kullanılarak incelenmiştir. Çalışmada ilk olarak rüşdiye mekteplerinin kuruluş ve sisteme kız rüşdiyelerinin dâhil edilme süreci kısaca gösterildikten sonra Kırşehir İnas Rüşdiye Mektebinin açılış süreci ve yaşanan zorluklar ele alınmıştır. Çalışmanın devamında ise muallime tayinleri ve muallimeler arasında yaşanan huzursuzluklar ve devlet yöneticilerinin meselelere çözüm arayışları üzerinde durulmuştur. Çalışmanın son bölümünde ise Kırşehir İnas Rüşdiye Mektebinde verilen dersler ve öğrencilerin başarı durumu ele alınmıştır.