KARİZMATİK LİDERLİK YAKLAŞIMLARININ BETİMSEL ANALİZİ

Bu çalışmanın amacı karizmatik liderlik yaklaşımlarını betimsel olarak analiz etmektir. Alanyazın incelemesine dayalı olarak yapılan bu çalışmada karizma, yönetici, liderlik, karizmatik liderlik ve karizmatik liderlik yaklaşımlarının özellikleri incelenmiştir. Türkçede “etkileyicilik” olarak açıklanan karizma kavramı Yunancada “ilham yeteneği” ve “ilahi hediye” gibi anlamlarda kullanılmıştır. Karizma kavramını ilk olarak Weber işletme ve yönetim alanında kullanmıştır. Karizma, özveri, olgunluk, güven, rahatlık, canlılık ve enerji oluşturma gibi boyutlar içeren bir olgudur. Yönetici ile liderlik, karizma ile liderlik özdeş kavramlar olarak görülmüş olmasına rağmen birbirinden farklı kavramlardır. Karizmatik liderler, liderlik sahnesinin büyük oyuncularıdırlar. İzleyicilerine öz güvenlerini yansıtırlar ve onları ikna ederler. Lideri karizmatik yapan bazı özellikler vardır. Bunlar arasında yetenek, özgüven, etkileme, ikna ve baskın olma gücü, risk alma, kendini dava için feda etme, vizyona ulaşmak için yüksek maliyete katlanma, izleyicilerin ihtiyaçlarına önem verme, kriz durumlarında radikal çözümler üretebilme gibi özellikler sayılabilir. Karizmatik liderler genellikle kriz ve kaos ortamlarında doğarlar. Karizma olgusu genel olarak politik, sosyal ve dini liderlik çerçevesinde, karizmatik liderlik yaklaşımları ise karizmayı örgüt kuramı ve işletme yöneticiliği bağlamında incelenmiştir. Karizmatik liderlikle ilgili çalışmaların son yıllarda yaygınlaştığı söylenebilir. Bu çalışmaların bir kısmında liderlik sosyolojik olarak, bir kısmında ise psikolojik açıdan incelenmiştir. Ayrıca insan örgüt ilişkisi açısından da çalışmalar yapılmaktadır. Bu çalışmada farklı liderlik yaklaşımları analiz edilerek benzerlik ve farklılıkları açısından ele alınmıştır. Ayrıca liderlik yaklaşımlarının olumlu ve olumsuz yönleri değerlendirilmiştir.