Amaç: Araştırma, hemşirelik bölümü birinci sınıfda öğrenim gören öğrencilerin klinik uygulamaya ilişkin
görüşlerinin, memnuniyet düzeyinin ve algıladığı stresin değerlendirilmesi amacı ile tanımlayıcı olarak yapıldı.
Yöntem: Araştırma, araştırmaya katılmayı kabul eden 107 öğrenci ile yapıldı. Veriler, anket formu ve
Hemşirelik Öğrencileri İçin Algılanan Stres Ölçeği kullanılarak 14-17 Mayıs 2018 tarihinde toplandı. Elde edilen
veriler bilgisayar ortamında frekans ve yüzde hesaplamaları, ortalama±standart sapma ya da medyan (Q1-Q3) ve
korelasyon analizleri ile değerlendirildi.
Bulgular: Öğrenciler İçin Algılanan Stres Ölçeği toplam puan ortalaması 51,64+20,89 bulundu. Öğrencilerin
en çok stres yaşadıkları durumun 15,29+6,26 ile “Hastaya bakım verirken yaşanan stres” alt boyutunda olduğu
tespit edildi. Hemşirelik Öğrencileri İçin Algılanan Stres Ölçeği toplam puanı ile Klinik Uygulamadan
Memnuniyet Düzeyi arasında negatif yönde düşük düzeyde anlamlı bir ilişki bulundu (r: -0,397; p=0,001). Klinik
Uygulamadan Memnuniyet Düzeyi ile “Mesleki Bilgi ve Beceri Eksikliğinden Kaynaklanan Stres” alt boyutu
arasında orta düzeyde, diğer alt boyutlarda düşük düzeyde, negatif yönde anlamlı bir ilişki bulundu (p˂0,05).
Sonuç: Elde edilen bulgulardan klinik uygulamada öğrencilerin orta şiddette stres algıladığı, en çok hastaya
bakım verirken stres yaşadığı, mesleki bilgi ve beceri eksikliğinden kaynaklanan stres arttıkça klinik
uygulamadan memnuniyet düzeyinin azaldığı belirlendi
1. Sharif F, Masoumi SA. Qualitative study of nursing student experiences of clinical practice. BMC Nurs. 2005; 4(6): 1-
7.
2. Şendir M, Acaroğlu R. Reliability and validity of Turkish version of clinical stress questionnaire. Nurs Educ Today.
2008; 28(6): 737-43.
3. Görgülü S. Hemşirelik öğrencilerinin klinik eğitimleri sırasında temel hemşirelik uygulamalarının gerçekleştirme
durumları-I. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 2002; 9 (1): 1-20.
4. Bektaş, HA. Hemşirelik öğrencilerinin kuramsal ve uygulamalı eğitimde yaşadıkları güçlükler ve öğretim
elemanlarından beklentileri. Hemşirelik Forumu. 2004; 45-54
5. Jimenez C, Navia-Osorio P, Vacas Diaz C. Stress and health in novice and experienced nursing students. Journal of
Advanced Nursing. 2010; 66 (2): 442–455.
6. Tel H, Tel H, Sabancıoğulları S. Hemşirelik birinci sınıf öğrencilerinin laboratuar uygulamasında birbirlerine IM
enjeksiyon uygularken ve klinik uygulamanın ilk gününde anksiyete durumları. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik
Yüksekokulu Dergisi. 2004; 7: 1- 10.
7. Sheila SH, Huey-Shyon L, Shiowli H. Perceived stress and physio- psycho-social status of nursing students during
their initial period of clinical practice. International Journal of Nursing Studies. 2002; 39:165-175.
8. Burnard P, Edwards D, Bennett K, Thaibah H, Tothova V, Baldacchino D, Bara P et al. A comparative, longitudinal
study of stress in student nurses in five countries: albania, brunei, the czech republic, malta and wales. Nurse Educ
Today. 2008; 28(2):134–145.
9. Wang C, Lee H, Lu K. Nursing student depression and associated factors during students' first clinical practice.
Journal of Nursing & Healthcare Research. 2010; 6(1): 65-75.
10. Güler Ö, Çınar S. Hemşirelik öğrencilerinin algıladıkları stresörler ve kullandıkları baş etme yöntemlerinin
belirlenmesi. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi, Sempozyum Özel Sayısı 2010.
11. Beck DL, Srivastava R. Perceived level and source of stress in baccalaureate nursing students. Journal of Nursing
Education. 1991; 30 (3): 27-132.
12. Karaöz S. Hemşirelik eğitiminde klinik değerlendirmeye genel bakış: güçlükler ve öneriler. Dokuz Eylül Üniversitesi
Hemşirelik Yüksekokulu Elektronik Dergisi. 2013; 6(3): 149-158.
13. Erbil N, Kahraman AN, Bostan Ö. Hemşirelik öğrencilerinin ilk klinik deneyim öncesi anksiyete düzeylerinin
belirlenmesi. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 2006; 9(1): 10-6.
14. Hacıhasanoğlu R, Karakurt P, Yılmaz S, Yıldırım A. Sağlık yüksekokulu birinci sınıf öğrencilerinin klinik
uygulamaya ilişkin kaygı düzeylerinin belirlenmesi. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 2008;
11(1): 69-75.
15. Atay S, Yılmaz F. Sağlık yüksekokulu öğrencilerinin ilk klinik stres düzeyleri. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri
Dergisi. 2011;14(4):327.
16. Ergin E, Çevik K, Pakiş Çetin S. Hemsirelik ögrencilerinin egitimlerine ıliskin algıladıgı stres ve stresle baş etme
davranışlarının incelenmesi. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi. 2018; 15 (1): 16-22.
17. Sheu S, Lin HS, Hwang SL. Perceived stress and physio-psycho-social status of nursing students during their initial
period of clinical practice: The effect of coping behaviors. Int J Nurs Stud. 2002; 39(2): 165-75.
18. Karaca A, Yıldırım N, Ankaralı H, Açıkgöz F, Akkuş D. Hemşirelik ögrencileri için algılanan stres, biyo-psiko-sosyal
cevap ve stresle baş etme davranışları ölçeklerinin Türkçe’ye uyarlanması. Psikiyatri Hemşireleri Dergisi. 2015; 6(1):
15-25.
19. Aydın MF, Argun MŞ. Bitlis Eren Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik bölümü öğrencilerinin
hastane uygulamalarından beklentileri ve karşılaştıkları sorunlar. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi.
2010; 1(4): 209-213.
20. Ünver V, Çınar FI, Yüksel Ç, Şahiner G, Seven M, Yava A. Hemşirelik son sınıf öğrencilerinin acil servis klinik
uygulamasına ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi. 2013; 10 (3): 12-17.
21. Polat Ş, Ayyıldız Erkan H, Çınar G, Afşar Doğrusöz L. Bir üniversite hastanesinde klinik uygulama yapan öğrenci
hemşirelerin uygulama alanlarına yönelik görüşleri. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi. 2018; 5(2): 64-74.
22. Taşcı KD. Hemşirelik öğrencilerinin doğum ve kadın hastalıkları hemşireliği dersi klinik uygulamasına yönelik
değerlendirmeleri. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 2006; 9(3): 52-61.
23. Çelikkalp Ü, Aydın A, Temel M. Bir sağlık yüksekokulu hemşirelik bölümü öğrencilerinin aldıkları eğitime ilişkin
görüşleri. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi. 2010; 3(2): 3-14.
24. Doğan Konak Ş, Dericioğulları A, Kılınç G. Burdur Devlet Hastanesi’nde çalışan hemşirelerin, öğrenci hemşirelerinin
klinik uygulamalarına ve öğretim elemanlarıyla iş birliği yapmaya ilişkin görüşleri. Süleyman Demirel Üniversitesi
Tıp Fakültesi Dergisi. 2008; 15(1): 1-5.
25. Akgün Kostak M, Aras T, Akarsu Ö. Opinions of nursing students about clinic nurses’s contributions related to their
clinical education. Cumhuriyet Hemşirelik Dergisi. 2012; 2:39-46.
26. Addis G, Karadağ A. An evaluation of nurses’ clinical teaching role in Turkey. Nurse Education Today. 2003; 23(1):
27-33.
27. Titrek O, Hakkakul MA, Varlı S. Hemşirelik bölümü staj uygulamalarının etkililik düzeyine ilişkin öğrenci ve rehber
hemşirelerin görüşleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2015; 15(1): 264-280.
28. Hakverdioğlu Yönt G, Zehirlioğlu L. Akın Korhan E, Çevik K. Hastaların öğrenci hemşirelerin uygulamasını kabul
ettikleri hemşirelik girişimlerinin belirlenmesi. Uluslararası Hakemli Hemşirelik Araştırmaları Dergisi. 2015; 5: 34-45.
29. Ünsal A, Koçak D, Gözüm S, İpek G. Uygur H. Klinik hemşireleri gözüyle öğrenci hemşireler. Atatürk Üniversitesi.
Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 2002; 5(2): 1-10.
30. Cimete G. Öğrenci öğretim elemanı etkileşimine yönelik kalitatif bir çalışma. C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi.
1998; 2(1):9-19.
31. Brathwaite AC and Lemonde M. Team Preceptorship Model: A solution for students’ clinical experience. ISRN Nurs.
2011: 530-357.
32.Chan KLC, Winnie KW, Daniel YT. Hong Kong baccalaureate nursing students' stress and their coping strategies in
clinical practice. Journal of Professional Nursing. 2009; 25(5): 307–313.
Year 2019,
Volume: 21 Issue: 3, 104 - 116, 10.05.2021
1. Sharif F, Masoumi SA. Qualitative study of nursing student experiences of clinical practice. BMC Nurs. 2005; 4(6): 1-
7.
2. Şendir M, Acaroğlu R. Reliability and validity of Turkish version of clinical stress questionnaire. Nurs Educ Today.
2008; 28(6): 737-43.
3. Görgülü S. Hemşirelik öğrencilerinin klinik eğitimleri sırasında temel hemşirelik uygulamalarının gerçekleştirme
durumları-I. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 2002; 9 (1): 1-20.
4. Bektaş, HA. Hemşirelik öğrencilerinin kuramsal ve uygulamalı eğitimde yaşadıkları güçlükler ve öğretim
elemanlarından beklentileri. Hemşirelik Forumu. 2004; 45-54
5. Jimenez C, Navia-Osorio P, Vacas Diaz C. Stress and health in novice and experienced nursing students. Journal of
Advanced Nursing. 2010; 66 (2): 442–455.
6. Tel H, Tel H, Sabancıoğulları S. Hemşirelik birinci sınıf öğrencilerinin laboratuar uygulamasında birbirlerine IM
enjeksiyon uygularken ve klinik uygulamanın ilk gününde anksiyete durumları. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik
Yüksekokulu Dergisi. 2004; 7: 1- 10.
7. Sheila SH, Huey-Shyon L, Shiowli H. Perceived stress and physio- psycho-social status of nursing students during
their initial period of clinical practice. International Journal of Nursing Studies. 2002; 39:165-175.
8. Burnard P, Edwards D, Bennett K, Thaibah H, Tothova V, Baldacchino D, Bara P et al. A comparative, longitudinal
study of stress in student nurses in five countries: albania, brunei, the czech republic, malta and wales. Nurse Educ
Today. 2008; 28(2):134–145.
9. Wang C, Lee H, Lu K. Nursing student depression and associated factors during students' first clinical practice.
Journal of Nursing & Healthcare Research. 2010; 6(1): 65-75.
10. Güler Ö, Çınar S. Hemşirelik öğrencilerinin algıladıkları stresörler ve kullandıkları baş etme yöntemlerinin
belirlenmesi. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi, Sempozyum Özel Sayısı 2010.
11. Beck DL, Srivastava R. Perceived level and source of stress in baccalaureate nursing students. Journal of Nursing
Education. 1991; 30 (3): 27-132.
12. Karaöz S. Hemşirelik eğitiminde klinik değerlendirmeye genel bakış: güçlükler ve öneriler. Dokuz Eylül Üniversitesi
Hemşirelik Yüksekokulu Elektronik Dergisi. 2013; 6(3): 149-158.
13. Erbil N, Kahraman AN, Bostan Ö. Hemşirelik öğrencilerinin ilk klinik deneyim öncesi anksiyete düzeylerinin
belirlenmesi. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 2006; 9(1): 10-6.
14. Hacıhasanoğlu R, Karakurt P, Yılmaz S, Yıldırım A. Sağlık yüksekokulu birinci sınıf öğrencilerinin klinik
uygulamaya ilişkin kaygı düzeylerinin belirlenmesi. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 2008;
11(1): 69-75.
15. Atay S, Yılmaz F. Sağlık yüksekokulu öğrencilerinin ilk klinik stres düzeyleri. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri
Dergisi. 2011;14(4):327.
16. Ergin E, Çevik K, Pakiş Çetin S. Hemsirelik ögrencilerinin egitimlerine ıliskin algıladıgı stres ve stresle baş etme
davranışlarının incelenmesi. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi. 2018; 15 (1): 16-22.
17. Sheu S, Lin HS, Hwang SL. Perceived stress and physio-psycho-social status of nursing students during their initial
period of clinical practice: The effect of coping behaviors. Int J Nurs Stud. 2002; 39(2): 165-75.
18. Karaca A, Yıldırım N, Ankaralı H, Açıkgöz F, Akkuş D. Hemşirelik ögrencileri için algılanan stres, biyo-psiko-sosyal
cevap ve stresle baş etme davranışları ölçeklerinin Türkçe’ye uyarlanması. Psikiyatri Hemşireleri Dergisi. 2015; 6(1):
15-25.
19. Aydın MF, Argun MŞ. Bitlis Eren Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik bölümü öğrencilerinin
hastane uygulamalarından beklentileri ve karşılaştıkları sorunlar. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi.
2010; 1(4): 209-213.
20. Ünver V, Çınar FI, Yüksel Ç, Şahiner G, Seven M, Yava A. Hemşirelik son sınıf öğrencilerinin acil servis klinik
uygulamasına ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi. 2013; 10 (3): 12-17.
21. Polat Ş, Ayyıldız Erkan H, Çınar G, Afşar Doğrusöz L. Bir üniversite hastanesinde klinik uygulama yapan öğrenci
hemşirelerin uygulama alanlarına yönelik görüşleri. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi. 2018; 5(2): 64-74.
22. Taşcı KD. Hemşirelik öğrencilerinin doğum ve kadın hastalıkları hemşireliği dersi klinik uygulamasına yönelik
değerlendirmeleri. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 2006; 9(3): 52-61.
23. Çelikkalp Ü, Aydın A, Temel M. Bir sağlık yüksekokulu hemşirelik bölümü öğrencilerinin aldıkları eğitime ilişkin
görüşleri. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi. 2010; 3(2): 3-14.
24. Doğan Konak Ş, Dericioğulları A, Kılınç G. Burdur Devlet Hastanesi’nde çalışan hemşirelerin, öğrenci hemşirelerinin
klinik uygulamalarına ve öğretim elemanlarıyla iş birliği yapmaya ilişkin görüşleri. Süleyman Demirel Üniversitesi
Tıp Fakültesi Dergisi. 2008; 15(1): 1-5.
25. Akgün Kostak M, Aras T, Akarsu Ö. Opinions of nursing students about clinic nurses’s contributions related to their
clinical education. Cumhuriyet Hemşirelik Dergisi. 2012; 2:39-46.
26. Addis G, Karadağ A. An evaluation of nurses’ clinical teaching role in Turkey. Nurse Education Today. 2003; 23(1):
27-33.
27. Titrek O, Hakkakul MA, Varlı S. Hemşirelik bölümü staj uygulamalarının etkililik düzeyine ilişkin öğrenci ve rehber
hemşirelerin görüşleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2015; 15(1): 264-280.
28. Hakverdioğlu Yönt G, Zehirlioğlu L. Akın Korhan E, Çevik K. Hastaların öğrenci hemşirelerin uygulamasını kabul
ettikleri hemşirelik girişimlerinin belirlenmesi. Uluslararası Hakemli Hemşirelik Araştırmaları Dergisi. 2015; 5: 34-45.
29. Ünsal A, Koçak D, Gözüm S, İpek G. Uygur H. Klinik hemşireleri gözüyle öğrenci hemşireler. Atatürk Üniversitesi.
Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 2002; 5(2): 1-10.
30. Cimete G. Öğrenci öğretim elemanı etkileşimine yönelik kalitatif bir çalışma. C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi.
1998; 2(1):9-19.
31. Brathwaite AC and Lemonde M. Team Preceptorship Model: A solution for students’ clinical experience. ISRN Nurs.
2011: 530-357.
32.Chan KLC, Winnie KW, Daniel YT. Hong Kong baccalaureate nursing students' stress and their coping strategies in
clinical practice. Journal of Professional Nursing. 2009; 25(5): 307–313.
Duruk, N. (2021). Hemşirelik Birinci Sınıf Öğrencilerinin Klinik Uygulamaya İlişkin Memnuniyet Düzeyinin ve Algıladığı Stresin Değerlendirilmesi. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi, 21(3), 104-116. https://doi.org/10.69487/hemarge.1190652