Research Article

Sera Koşullarında Farklı Organik Gübrelerin Endüstriyel Kenevir (Cannabis sativa L.)’in Gelişimi Üzerinde Etkileri

Volume: 2 Number: 1 May 30, 2026
EN TR

Sera Koşullarında Farklı Organik Gübrelerin Endüstriyel Kenevir (Cannabis sativa L.)’in Gelişimi Üzerinde Etkileri

Abstract

Organik gübreler hem bitki verimliliğini hem de toprak sağlığını olumlu yönde etkilemektedir. Kenevir organik tarımda umut veren bir bitki olsa da henüz kenevirde organik gübreleme ile ilgili çalışmalar yeterli değildir. Bu çalışmada, farklı organik gübre ve dozlarının kenevirin gelişimi üzerindeki etkilerini belirlemek amaçlanmıştır. Çalışma, sera ortamında ve saksılarda, tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olacak şekilde yürütülmüştür. Çalışmada 3 organik gübre kaynağı (solucan, ahır ve tavuk gübresi) kullanılmıştır. Gübre dozları ise toprak ağırlığının %2 ve %4 oranına göre belirlenmiştir. Gübreler toprakla karıştırılarak ekimden hemen önce uygulanmıştır. Ekimler her saksıda üç bitki olacak şekilde gerçekleştirilmiştir. Bitkiler tohum olgunluğu döneminde hasat edilmiştir. Çalışmada bitki boyu 43.27-124.68 cm, teknik sap uzunluğu 36.59-108.19 cm, sap çapı 1.38-4.83 mm, biyolojik kütle verimi 45.03-136.67 g/bitki, kuru sap verimi 1.98-33.85 g/bitki ve tohum verimi 0.53-6.04 g/bitki arasında değişmiştir. Sonuç olarak, tavuk ve solucan gübrelerinin ahır gübresine kıyasla daha yüksek verim sağladığı görülmüştür. Biyolojik kütle, kuru sap ve tohum verimi dikkate alındığında tavuk gübresinin etkinliği daha yüksek olmuştur.

Keywords

Organik tarım, Ahır gübresi, Tavuk gübresi, Solucan gübresi, Kenevir

Supporting Institution

TÜBİTAK 2209-A Student Project

Project Number

1919B012221346

Thanks

This study was supported by the TÜBİTAK 2209-A Student Project (Project No: 1919B012221346) belonging to the first author.

References

  1. Akbay, F., Erol, A., Kızılşimşek, M. (2023). Bazı organik gübrelerin fiğ + tritikale yetiştiriciliği ve toprak verimliliğinin korunması üzerine etkisi. Muş Alparslan Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 3(1), 27-39.
  2. Antonisomy, P., Duraipandiyan, V., Ignacimuthu, S., Kim, J. H. (2015). Anti-diarrhoeal activity of friedelin isolated from Azima tetracantha lam. in wistar rats. South Indian Journal of Biological Sciences. 1(1):34-37.
  3. Ateş, K. A., Demirkıran, A. R., İnik, O. (2019). Toprağa bazı doğal ve yapay gübre ilavelerinin çilek bitkisinin verim parametreleri üzerine olan etkileri. Türk Doğa ve Fen Dergisi, 8(2), 23-28.
  4. Aydeniz, A., Brohi, A. R. (1991). Gübreler ve Gübreleme. Cumhuriyet Üniversitesi Tokat Ziraat Fakültesi. Yayın No:10, Tokat.
  5. Bellitürk, K. (2018). Vermicomposting in Turkey: Challenges and Opportunities in Future. Eurasian Journal of Forest Science. 6 (4): 32-41.
  6. Bruce, D., Connelly, G., Ellison, S. (2022). Different fertility approaches in organic hemp (Cannabis sativa L.) production alter floral biomass yield but not CBD: THC ratio. Sustainability, 14(10), 6222.
  7. Caplan, D., Dixon, M., Zheng, Y. (2017). Optimal rate of organic fertilizer during the vegetative-stage for cannabis grown in two coir-based substrates. HortScience, 52(9), 1307-1312.
  8. Çay, S., Kaynaş, K. (2016). Leonardit uygulamasının Albion ve Sweet Ann çilek çeşitlerinde bitki gelişimi ve verime etkileri. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, 4(1), 13-19.
  9. Çıtak, S., Sönmez, S., Koçak, F., Yaşin, S. (2011). Vermikompost ve ahır gübresi uygulamalarının ıspanak (Spinacia oleracea var. L.) bitkisinin gelişimi ve toprak verimliliği üzerine etkileri. Derim, 28(1), 56-69.
  10. Doğan, S., Eren, A., Doğan, Y. (2021). II. Ürün mısır yetiştiriciliğinde farklı gübre kaynaklarının verim ve besin elementleri içeriğine etkisi. Journal of the Institute of Science and Technology, 11(1), 722-731.
APA
Yıldırım, Ö., & Yıldırım, C. (2026). Sera Koşullarında Farklı Organik Gübrelerin Endüstriyel Kenevir (Cannabis sativa L.)’in Gelişimi Üzerinde Etkileri. Kenevir Ve Biyoteknoloji Araştırmaları Dergisi, 2(1), 15-21. https://izlik.org/JA24FH84ZA
AMA
1.Yıldırım Ö, Yıldırım C. Sera Koşullarında Farklı Organik Gübrelerin Endüstriyel Kenevir (Cannabis sativa L.)’in Gelişimi Üzerinde Etkileri. Kenevir ve Biyoteknoloji Araştırmaları Dergisi. 2026;2(1):15-21. https://izlik.org/JA24FH84ZA
Chicago
Yıldırım, Özcan, and Cebrail Yıldırım. 2026. “Sera Koşullarında Farklı Organik Gübrelerin Endüstriyel Kenevir (Cannabis Sativa L.)’in Gelişimi Üzerinde Etkileri”. Kenevir Ve Biyoteknoloji Araştırmaları Dergisi 2 (1): 15-21. https://izlik.org/JA24FH84ZA.
EndNote
Yıldırım Ö, Yıldırım C (May 1, 2026) Sera Koşullarında Farklı Organik Gübrelerin Endüstriyel Kenevir (Cannabis sativa L.)’in Gelişimi Üzerinde Etkileri. Kenevir ve Biyoteknoloji Araştırmaları Dergisi 2 1 15–21.
IEEE
[1]Ö. Yıldırım and C. Yıldırım, “Sera Koşullarında Farklı Organik Gübrelerin Endüstriyel Kenevir (Cannabis sativa L.)’in Gelişimi Üzerinde Etkileri”, Kenevir ve Biyoteknoloji Araştırmaları Dergisi, vol. 2, no. 1, pp. 15–21, May 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA24FH84ZA
ISNAD
Yıldırım, Özcan - Yıldırım, Cebrail. “Sera Koşullarında Farklı Organik Gübrelerin Endüstriyel Kenevir (Cannabis Sativa L.)’in Gelişimi Üzerinde Etkileri”. Kenevir ve Biyoteknoloji Araştırmaları Dergisi 2/1 (May 1, 2026): 15-21. https://izlik.org/JA24FH84ZA.
JAMA
1.Yıldırım Ö, Yıldırım C. Sera Koşullarında Farklı Organik Gübrelerin Endüstriyel Kenevir (Cannabis sativa L.)’in Gelişimi Üzerinde Etkileri. Kenevir ve Biyoteknoloji Araştırmaları Dergisi. 2026;2:15–21.
MLA
Yıldırım, Özcan, and Cebrail Yıldırım. “Sera Koşullarında Farklı Organik Gübrelerin Endüstriyel Kenevir (Cannabis Sativa L.)’in Gelişimi Üzerinde Etkileri”. Kenevir Ve Biyoteknoloji Araştırmaları Dergisi, vol. 2, no. 1, May 2026, pp. 15-21, https://izlik.org/JA24FH84ZA.
Vancouver
1.Özcan Yıldırım, Cebrail Yıldırım. Sera Koşullarında Farklı Organik Gübrelerin Endüstriyel Kenevir (Cannabis sativa L.)’in Gelişimi Üzerinde Etkileri. Kenevir ve Biyoteknoloji Araştırmaları Dergisi [Internet]. 2026 May 1;2(1):15-21. Available from: https://izlik.org/JA24FH84ZA