Review

Hemodiyaliz Tedavisi Uygulanan Bireylerde Anksiyete ve Depresyonun Yönetiminde Nonfarmakolojik Yöntemlerin Rolü: Bir Literatür Derlemesi/ The Role of Non-pharmacological Methods in the Management of Anxiety and Depression in Individuals Undergoing Hemodialysis Treatment: A Literature Review

Volume: 18 Number: 2 May 31, 2023
TR EN

Hemodiyaliz Tedavisi Uygulanan Bireylerde Anksiyete ve Depresyonun Yönetiminde Nonfarmakolojik Yöntemlerin Rolü: Bir Literatür Derlemesi/ The Role of Non-pharmacological Methods in the Management of Anxiety and Depression in Individuals Undergoing Hemodialysis Treatment: A Literature Review

Abstract

Hemodiyaliz, kronik böbrek hastalığının tedavisinde sık uygulanan bir tedavi yöntemidir. Diyaliz tedavisindeki tıbbi ilerlemeler, hastaların uzun yıllar tedavi edilmesine olanak sağlasa da komorbid hastalıkların gelişmesini ve diyaliz tedavisinden kaynaklı semptomların görülmesini önleyememektedir. Hemodiyaliz tedavisi alan hastalar fiziksel semptomlar yaşadıkları gibi ekonomik, sosyal ve psikolojik sorunlarla da karşılaşabilmektedirler. Bu sorunlarından en önemlileri psikolojik olanlardır. Çünkü psikolojik sorunlar günlük yaşamda derin değişikliklere yol açabilmekte, depresyon ve anksiyeteye neden olmaktadır. Hemodiyaliz tedavisi alan hastalar, başta depresyon ve anksiyete olmak üzere çoklu duygusal ve psikolojik bozukluklardan etkilenebilmektedirler. Hemodiyaliz tedavisi hastaların çoğunda kısıtlılığa yol açarak günlük aktivitelerini yerine getirmelerinde sınırlılıklar oluşturmaktadır. Bu durum da stres, kaygı, anksiyete ve depresyona neden olmaktadır. Bu semptomlar hastaların yaşam kalitelerini azaltarak, daha uzun süre hastanede yatışa, sağlık bakım maliyetlerinde artışa ve erken mortaliteye sebep olmaktadır. Hemodiyaliz hastalarında semptom yönetiminde kullanılan farmakolojik yöntemlerin yanı sıra nonfarmakolojik tedavi yöntemleri de kullanılmaktadır. Nonfarmakolojik tedavi yöntemleri hastaların depresyon ve anksiyete düzeylerini azaltmakta ve yaşam kalitelerinin artmasına destek olmaktadır. Hemodiyaliz tedavisi alan hastaların depresyon ve anksiyete yönetiminde nonfarmakolojik tedavi yöntemlerinin uygulanması, etkinliğinin değerlendirilmesi ve bu konuda hem hastaların hem de sağlık personelinin cesaretlendirilerek bilgilendirilmesi ve farkındalığının arttırılması gerekmektedir. Bu derlemede, hemodiyaliz hastalarında görülen depresyon ve anksiyete yönetiminde nonfarmakolojik yöntemlerle ilgili bilimsel veriler incelenerek, elde edilen sonuçlar doğrultusunda önerilerde bulunulacaktır.

Keywords

References

  1. 1. Birol L, Çınar S. Böbrek Hastalıkları ve Hemşirelik Bakımı, N. Akdemir, ed. İç Hastalıkları ve Hemşirelik Bakımı. 6. Baskı, Ankara: Akademisyen Kitabevi; 2020. s:758-768.
  2. 2. Sezen A. Diyaliz Hemşireliği. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri; 2014. s:40-44.
  3. 3. Kang GW, Lee IH, Ahn KS, Lee J, Ji Y, Woo J. Clinical and psychosocial factors predicting health-related quality of life in hemodialysis patients. Hemodial Int. 2015;19(3):439-446. DOI: 10.1111/hdi.12271
  4. 4. Özdemir Ü, Taşcı S. Kronik hastalıklarda psikososyal sorunlar ve bakım. ERÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2013;1: 57-72.
  5. 5. Sarı Ö. Sosyal boyutlarıyla kronik böbrek yetmezliği. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2015; 4:72-80.
  6. 6. Topbaş E, Bingöl G. Psikososyal boyutu ile diyaliz tedavisi ve uyum sürecine yönelik hemşirelik girişimleri. Nefroloji Hemşireliği Dergisi. 2017;12: 36-42.
  7. 7. Goh ZS, Griva K. Anxiety and depression in patients with end-stage renal disease: impact and management challenges - a narrative review. Int J Nephrol Renovasc Dis. 2018;11:93-102. DOI: 10.2147/IJNRD.S126615
  8. 8. Ravaghi H, Behzadifar M, Behzadifar M, Taheri Mirghaed M, Aryankhesal A, Salemi M, et al. Prevalence of Depression in Hemodialysis Patients in Iran: a Systematic Review and Meta-analysis. Iran J Kidney Dis. 2017;11(2):90-98.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Nursing

Journal Section

Review

Publication Date

May 31, 2023

Submission Date

April 10, 2023

Acceptance Date

May 30, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 18 Number: 2

APA
Kavala, A., & Şahin Tokatlıoğlu, T. (2023). Hemodiyaliz Tedavisi Uygulanan Bireylerde Anksiyete ve Depresyonun Yönetiminde Nonfarmakolojik Yöntemlerin Rolü: Bir Literatür Derlemesi/ The Role of Non-pharmacological Methods in the Management of Anxiety and Depression in Individuals Undergoing Hemodialysis Treatment: A Literature Review. Nefroloji Hemşireliği Dergisi, 18(2), 104-113. https://doi.org/10.47565/ndthdt.2023.73
AMA
1.Kavala A, Şahin Tokatlıoğlu T. Hemodiyaliz Tedavisi Uygulanan Bireylerde Anksiyete ve Depresyonun Yönetiminde Nonfarmakolojik Yöntemlerin Rolü: Bir Literatür Derlemesi/ The Role of Non-pharmacological Methods in the Management of Anxiety and Depression in Individuals Undergoing Hemodialysis Treatment: A Literature Review. JoNN. 2023;18(2):104-113. doi:10.47565/ndthdt.2023.73
Chicago
Kavala, Arzu, and Tuğba Şahin Tokatlıoğlu. 2023. “Hemodiyaliz Tedavisi Uygulanan Bireylerde Anksiyete Ve Depresyonun Yönetiminde Nonfarmakolojik Yöntemlerin Rolü: Bir Literatür Derlemesi The Role of Non-Pharmacological Methods in the Management of Anxiety and Depression in Individuals Undergoing Hemodialysis Treatment: A Literature Review”. Nefroloji Hemşireliği Dergisi 18 (2): 104-13. https://doi.org/10.47565/ndthdt.2023.73.
EndNote
Kavala A, Şahin Tokatlıoğlu T (May 1, 2023) Hemodiyaliz Tedavisi Uygulanan Bireylerde Anksiyete ve Depresyonun Yönetiminde Nonfarmakolojik Yöntemlerin Rolü: Bir Literatür Derlemesi/ The Role of Non-pharmacological Methods in the Management of Anxiety and Depression in Individuals Undergoing Hemodialysis Treatment: A Literature Review. Nefroloji Hemşireliği Dergisi 18 2 104–113.
IEEE
[1]A. Kavala and T. Şahin Tokatlıoğlu, “Hemodiyaliz Tedavisi Uygulanan Bireylerde Anksiyete ve Depresyonun Yönetiminde Nonfarmakolojik Yöntemlerin Rolü: Bir Literatür Derlemesi/ The Role of Non-pharmacological Methods in the Management of Anxiety and Depression in Individuals Undergoing Hemodialysis Treatment: A Literature Review”, JoNN, vol. 18, no. 2, pp. 104–113, May 2023, doi: 10.47565/ndthdt.2023.73.
ISNAD
Kavala, Arzu - Şahin Tokatlıoğlu, Tuğba. “Hemodiyaliz Tedavisi Uygulanan Bireylerde Anksiyete Ve Depresyonun Yönetiminde Nonfarmakolojik Yöntemlerin Rolü: Bir Literatür Derlemesi The Role of Non-Pharmacological Methods in the Management of Anxiety and Depression in Individuals Undergoing Hemodialysis Treatment: A Literature Review”. Nefroloji Hemşireliği Dergisi 18/2 (May 1, 2023): 104-113. https://doi.org/10.47565/ndthdt.2023.73.
JAMA
1.Kavala A, Şahin Tokatlıoğlu T. Hemodiyaliz Tedavisi Uygulanan Bireylerde Anksiyete ve Depresyonun Yönetiminde Nonfarmakolojik Yöntemlerin Rolü: Bir Literatür Derlemesi/ The Role of Non-pharmacological Methods in the Management of Anxiety and Depression in Individuals Undergoing Hemodialysis Treatment: A Literature Review. JoNN. 2023;18:104–113.
MLA
Kavala, Arzu, and Tuğba Şahin Tokatlıoğlu. “Hemodiyaliz Tedavisi Uygulanan Bireylerde Anksiyete Ve Depresyonun Yönetiminde Nonfarmakolojik Yöntemlerin Rolü: Bir Literatür Derlemesi The Role of Non-Pharmacological Methods in the Management of Anxiety and Depression in Individuals Undergoing Hemodialysis Treatment: A Literature Review”. Nefroloji Hemşireliği Dergisi, vol. 18, no. 2, May 2023, pp. 104-13, doi:10.47565/ndthdt.2023.73.
Vancouver
1.Arzu Kavala, Tuğba Şahin Tokatlıoğlu. Hemodiyaliz Tedavisi Uygulanan Bireylerde Anksiyete ve Depresyonun Yönetiminde Nonfarmakolojik Yöntemlerin Rolü: Bir Literatür Derlemesi/ The Role of Non-pharmacological Methods in the Management of Anxiety and Depression in Individuals Undergoing Hemodialysis Treatment: A Literature Review. JoNN. 2023 May 1;18(2):104-13. doi:10.47565/ndthdt.2023.73

Journal of Nephrology Nursing is licensed  Creative Commons Licenseunder a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.