Hemodiyaliz Hastalarının Umutsuzluk Düzeylerinin Değerlendirilmesi

Derya Başaran; Özlem Şahin Altun; Fatma Kaban; Tevfik Ecder

Hemodiyaliz Hastalarının Umutsuzluk Düzeylerinin Değerlendirilmesi

Abstract

Amaç: Bu araĢtırma hemodiyaliz hastalarının umutsuzluk düzeylerini ve bunları etkileyen faktör-leri belirlemek amacıyla tanımlayıcı nitelikte yapıl-dı.

Gereç ve Yöntemler: AraĢtırmanın evrenini Amasya Özel Diyaliz Merkezi ve Merzifon Özel Diyaliz Merkezi‟nde 2 Aralık 2013 – 5 Ocak 2014 tarihleri arasında tedavi gören 150 hasta oluĢturur-ken, örneklemini ise 18 yaĢ ve üzerinde olan, özel diyaliz merkezlerinde düzenli hemodiyaliz tedavisi gören, herhangi bir psikiyatrik rahatsızlığı bulunma-yan, iyi iletiĢim kurabilen ve gönüllü katılmak iste-yen 123 hasta oluĢturdu. Veriler, hastaların sosyode-mografik ve hastalıkla ilgili özelliklerini belirleyen kiĢisel bilgi formu ve Beck Umutsuzluk Ölçeği (BUÖ) ile toplandı. Değerlendirmede, yüzdelik, arit-metik ortalama, standart sapma, t testi, One Way Anova, Mann-Whitney U ve Kruskal Wallis testleri kullanıldı.

Bulgular: AraĢtırmaya katılan hastaların % 72.4‟ünün 55 yaĢının üstünde, %59.3‟ünün erkek, % 78.9‟unun ise evli olduğu belirlendi. Hastaların BUÖ puan ortalaması 12.76 ± 3.04 bulundu. Hasta-ların yaĢ, cinsiyet, eğitim durumları ile umutsuzluk düzeyleri arasında anlamlı farklılık bulundu (p<0.05).

Sonuç: AraĢtırma sonucunda diyaliz hastalarının umutsuzluk düzeylerinin ortalamanın üzerinde oldu-ğu saptandı.

Keywords

Kronik Böbrek Hastalığı,Hemodiyaliz,Umutsuzluk

References

1.Karakoç A, Olgun N. HemĢirelik hizmetleri-nin hemodiyaliz hastalarının doyumu üzerine etkisi. HemĢirelik Forumu 2001; 6(4):53-59.
2. Süleymanlar G, Altınparmak MA, Seyahi N, Trabulus S. Türkiye‟de Nefroloji, Diyaliz ve Transplantasyon. Registry. Türk Nefroloji Derneği Yayınları 2013; Ankara.
3. Okanlı A, Erdem N, Yılmaz EK. Hemodiya-liz hastalarında duygu kontrolü ve etkileyen faktörleri. Anatolian Journal of Psychiatry 2008; 9:156-161.
4. ġentürk A, Levent BA, Tamam L. “Hemodiyalize giren kronik böbrek yetmez-liği olan hastalarda psikopatoloji. http//lokman.cu.edu.tr/psychiatry/ EGITIM/mak/2000_mak_diyalizpsiko. 1998 htm. EriĢim tarihi: 06.01.2006.
5. Tsay SL, Healstead M. Self-care, self-efficacy, depression and quality of life among patients receiving hemodialysis in Taiwan. Int J Nurs Stud 2002; 39(3): 245-25.
6. TDK. http://www.tdk.gov.tr/TR/SozBul Eri-Ģim tarihi: 13.06.2007
7. American Nurses Association (ANA). Ame-rican Nurses Association: Standards of Cli-nical Nursing Practice, 2 nd ed. Washington, DC. American Nurses Publishing;1998.
8. Doğan S, Kelleci M. Fiziksel hastalık nedeni ile hastanede yatan bireylerin bazı tanı grup-larına göre umutsuzluk düzeyleri. Ġstanbul Üniversitesi F.N.H.Y.O Dergisi 2004; 13(52): 23-37.

9. Özer F, Beydağ D, Cengiz ġ, Kiper S. He-modiyalize giren hastaların umutsuzluk dü-zeyleri. Fırat Sağlık Hizmetleri Dergisi 2009; 4:10.
10. Öngider N. Kronik Fiziksel Hastalığı Olan KiĢilerde Umutsuzluk Ve YaĢamı Sürdürme Nedenlerinin Ġncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi; Sosyal Bilimler Enti-tüsü 1997, Ġzmir.
11. Bayramova N, Karadakovan A. Kronik has-talığı olan bireylerin umutsuzluk durumları-nın incelenmesi. Atatürk Üniversitesi Hem-Ģirelik Y.H.O. Dergisi 2004; 7(2):39-47.
12. Acaray A, Pınar R. Kronik hemodiyaliz has-talarının yaĢam kalitesinin değerlendirilmesi. C.Ü. HemĢirelik Yüksekokulu Dergisi 2004; 8(1):1-11.
13. Erdem N, Karabulutlu E, Okanlı A, Tan M. Hemodiyaliz hastalarında umutsuzluk ve yaĢam doyumu. Uluslararası Ġnsan Bilimleri Dergisi 2004; 2-14.
14. Durak A, Palabıyıkoğlu R. Beck Umutsuz-luk Ölçeği (BUÖ) geçerlilik ve güvenirlilik çalıĢması. Türk Psikoloji Dergisi 1994; 9(31):1-11.
15. Biçer S, Bayat M. Diyaliz tedavisi alan bi-reylerin umut-umutsuzluk ve sosyal destek düzeyleri. Fırat Sağlık Hizmetleri Dergisi 2012; 7:19.
16. Tan M ,Okanlı A, Karabulutlu E, Erdem N. Hemodiyaliz hastalarında sosyal destek ve umutsuzluk arasındaki iliĢkinin değerlendi-rilmesi. Atatürk Üniversitesi HemĢirelik Yüksek Okulu Dergisi 2005; 2(8):32-39.
17. ġahin S. Diyaliz tedavisi alan bireylerin umut-umutsuzluk ve sosyal destek düzeyleri. Sağlık Bilimleri Dergisi 2007; 16(3):1-32.
18. Çelik H, Acar T. Kronik hemodiyaliz hasta-larında depresyon ve anksiyete düzeylerinin çeĢitli değiĢkenlere göre incelenmesi. Fırat Tıp Dergisi 2007; 12(1):23-27.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Nursing

Journal Section

Research Article

Authors

Derya Başaran ^* This is me
Diaverum Diyaliz Hizmetleri

Özlem Şahin Altun This is me
ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ, HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ, PSİKİYATRİ HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI

Fatma Kaban This is me
Diaverum Diyaliz Hizmetleri

Tevfik Ecder This is me
İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI

Publication Date

January 31, 2016

Submission Date

November 29, 2015

Acceptance Date

January 5, 2016

Published in Issue

Year 2016 Volume: 11 Number: 1

IZ

https://izlik.org/JA53JS93KP

Cite

RIS / Bibtex

APA

Başaran, D., Şahin Altun, Ö., Kaban, F., & Ecder, T. (2016). Hemodiyaliz Hastalarının Umutsuzluk Düzeylerinin Değerlendirilmesi. Nefroloji Hemşireliği Dergisi, 11(1), 9-16. https://izlik.org/JA53JS93KP

AMA

1.Başaran D, Şahin Altun Ö, Kaban F, Ecder T. Hemodiyaliz Hastalarının Umutsuzluk Düzeylerinin Değerlendirilmesi. JoNN. 2016;11(1):9-16. https://izlik.org/JA53JS93KP

Chicago

Başaran, Derya, Özlem Şahin Altun, Fatma Kaban, and Tevfik Ecder. 2016. “Hemodiyaliz Hastalarının Umutsuzluk Düzeylerinin Değerlendirilmesi”. Nefroloji Hemşireliği Dergisi 11 (1): 9-16. https://izlik.org/JA53JS93KP.

EndNote

Başaran D, Şahin Altun Ö, Kaban F, Ecder T (January 1, 2016) Hemodiyaliz Hastalarının Umutsuzluk Düzeylerinin Değerlendirilmesi. Nefroloji Hemşireliği Dergisi 11 1 9–16.

IEEE

[1]D. Başaran, Ö. Şahin Altun, F. Kaban, and T. Ecder, “Hemodiyaliz Hastalarının Umutsuzluk Düzeylerinin Değerlendirilmesi”, JoNN, vol. 11, no. 1, pp. 9–16, Jan. 2016, [Online]. Available: https://izlik.org/JA53JS93KP

ISNAD

Başaran, Derya - Şahin Altun, Özlem - Kaban, Fatma - Ecder, Tevfik. “Hemodiyaliz Hastalarının Umutsuzluk Düzeylerinin Değerlendirilmesi”. Nefroloji Hemşireliği Dergisi 11/1 (January 1, 2016): 9-16. https://izlik.org/JA53JS93KP.

JAMA

1.Başaran D, Şahin Altun Ö, Kaban F, Ecder T. Hemodiyaliz Hastalarının Umutsuzluk Düzeylerinin Değerlendirilmesi. JoNN. 2016;11:9–16.

MLA

Başaran, Derya, et al. “Hemodiyaliz Hastalarının Umutsuzluk Düzeylerinin Değerlendirilmesi”. Nefroloji Hemşireliği Dergisi, vol. 11, no. 1, Jan. 2016, pp. 9-16, https://izlik.org/JA53JS93KP.

Vancouver

1.Derya Başaran, Özlem Şahin Altun, Fatma Kaban, Tevfik Ecder. Hemodiyaliz Hastalarının Umutsuzluk Düzeylerinin Değerlendirilmesi. JoNN [Internet]. 2016 Jan. 1;11(1):9-16. Available from: https://izlik.org/JA53JS93KP