Hemodiyaliz Hastalarının Sıvı Kısıtlamasına Uyumlarının Değerlendirilmesi

Selçuk Balım; Sezgi Çınar Pakyüz

Hemodiyaliz Hastalarının Sıvı Kısıtlamasına Uyumlarının Değerlendirilmesi

Abstract

Bu çalıĢma; hemodiyaliz hastalarının sıvı kısıtlamasına uyumlarını değerlendirmek ama-cıyla tanımlayıcı olarak yapıldı. ÇalıĢma, Bur-sa ilindeki üç özel diyaliz merkezinde kronik hemodiyaliz tedavisi alan 224 hasta (110 kadın ve 114 erkek) ile gerçekleĢtirildi. ÇalıĢma veri-leri hemodiyaliz hastalarının sıvı kısıtlaması hakkında bilgi, davranıĢ ve tutumlarını ölçmek amacıyla geliĢtirilen Hemodiyaliz Hastalarında Sıvı Kontrol Ölçeği (HHSKÖ) ve Hasta Tanı-lama Formu kullanılarak toplandı. Hemodiya-liz hastalarında HHSKÖ puan ortalaması 43.88±4.83, bilgi alt boyut puanı 8.95±1.81, davranıĢ alt boyut puanı 22.34±3.64 ve tutum alt boyut puanı 12.57±2.66 bulundu. YaĢ, cin-siyet, medeni durum ve öğrenim durumuna göre HHSKÖ puanlarında anlamlı fark bulun-madı. YaĢ arttıkça sıvı kısıtlaması hakkındaki bilgi puanlarının arttığı, tutum puanı arttıkça interdiyalitik sıvı alımının arttığı, HHSKÖ pu-anı arttıkça interdiyalitik sıvı alımının azaldığı saptandı. Sonuç olarak; hemodiyaliz hastaları-na sıvı kısıtlaması hakkında düzenli eğitim verilmesi ve uygulamalarının değerlendirilme-si, genç hastaların daha yakından takip edilme-si önerilmektedir.

Keywords

Hemodiyaliz,sıvı kontrolü,uyum,interdiyalitik sıvı alımı.

References

1. Süleymanlar G, AteĢ K, Seyahi N. Türki-ye‟de Nefroloji, Diyaliz Ve Transplantasyon Regıstry 2015. Türk Nefroloji Derneği Ya-yınları. Ankara 2015.
2. Yenicesu M. Kronik Böbrek Hastalığı. Arık N, Dilek M. eds. Nefroloji. 2. baskı, Ġstanbul: Karakter Color A.ġ.; 2008, s.318-335.
3. Daugirdas JT, Blake PG, Ing TS. Handbook of Dialysis. Diyaliz El Kitabı. Çeviren: Boz-fakioğlu S. 3th ed, Ankara: GüneĢ Kitabevi Ltd. ġti.; 2003.
4. Hoenich NA, Levin NW. Can technology solve the clinical problem of „dry weight‟? Nephrol Dial Transplant 2003; 18(4):647-650.
5. Yenicesu M. Sıvı-elektrolit Metabolizması Bozukluklar. Akpolat T, UtaĢ C, Eds. Hemo-diyaliz Hekimi El Kitabı. 1. Baskı, Kayseri: Anadolu Yayıncılık; 2001, s.243-250.
6. Dursun FE, Günal AĠ. Hemodiyaliz hastala-rında sıvı durumunun değerlendirilmesi: Bi-yoelektrik impedans ölçümünün kullanılma-sı. ARġĠV 2007; 16:100-110.
7. Wilson J, Shah T, Nissenson AR. Role of sodium and volume in the pathogenesis of hypertension in hemodialysis. Seminars in Dialysis 2004; 17(4):260-264.
8. Morsch CM, Gonçalves LF, Barros E. Health-related quality of life among haemodialysis patients-relationship with clinical indicators, morbidity and mortality. Renal Nursing 2006; 15, 498-504.

9. Zadeh KK, Regidor DL, Kovesdy CP, Wyck DV, Bunnapradist S, Horwich TB, Fonarow GC. Fluid Retention Is Associated with Car-diovascular Mortality in Patients Undergoing Long-term Hemodialysis. Circulation 2009; 119:671-679.
10. Tekçe H, AktaĢ G, KürĢat S. Son dönem böbrek yetmezliğinde hipertansiyon ve pato-genezi; Sodyum ve volüm kontrolünün öne-mi. Abant Tıp Dergisi 2012; 1(3):177-181. Nefroloji Hemşireliği Dergisi 2016 1. Sayı 42
11. Çınar S. Hemodiyalizin Fizyolojik Prensiple-ri. Akoğlu E, ed. Hemodiyaliz HemĢireliği El Kitabı. Ankara: T.C. Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Takav Matbaa-cılık Yayıncılık; 2000, s. 27-60.
12. Akçicek F. Kuru ağırlık kavramı. Akpolat T, UtaĢ C, Eds. Hemodiyaliz Hekimi El Kitabı. 1. Baskı, Kayseri: Anadolu Yayıncılık; 2001, s.187-194.
13. Hecking M, Karaboyas A, Saran R, Sen A, Inaba M, Rayner H, Hörl WH, Pisoni RL, Robinson BM, Plassmann GS, Port FK. Di-alysate sodium concentration and the associa-tion with ınterdialytic weight gain, hospitali-zation, and mortality. Clinical Journal of the American Society of Nephrology 2012; 7:92-100.
14. Takaki J, Yano E. Possible gender differences in the relationship of self efficacy and the internal locus of control with compliance in hemodialysis patients. Behavioral Medicine 2006; 32(1):5-11.
15. Yokoyama Y, Suzukamo Y, Hotta O, Yama-zaki S, Kawaguchi T, et al. Dialysis staff en-couragement and fluid control adherence in patients on hemodialysis. Nephrology Nur-sıng Journal 2009; 36(3):289-298.
16. Kara B. Diyaliz diyet ve sıvı kısıtlamasına uyumsuzluk ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalıĢması. Atatürk Üniversitesi HemĢirelik Yüksekokul Dergisi 2009; 12(3):20-27.
17. Barnett T, Yoong T, Pinikahana J, Si-Yen T. Fluid compliance among patients having he-modialysis: Can a educational programme make a difference? Journal of Advanced Nur-sing 2007; 61(3):300-306.
18. Shi YX, Fan XY, Han HJ, Wu QX, Di HJ, Hou YH, Zhao Y. Effectiveness of a nurse-led intensive educational programme on chro-nic kidney failure patients with hyperphosp-hataemia: randomised controlled trial. Journal of Clinical Nursing 2013; 22:1189-1197.
19. Welch, JL, Siek KA, Connelly KH, Astroth KS, McManus MS, et al. Merging health literacy with computer technology: Self-managing diet and fluid intake among adult hemodialysis patients. Patient Education and Counseling 2009; 79(2):192-198.
20. Griva K, Moopil N, Seet P, Sarojiuy D, Krishnan P, et al. The NKF-NUS hemodialy-sis trial protocol-a randomized controlled trial to determine the effectiveness of a self mana-gement intervention for hemodialysis pati-ents. Bio Med Central Nephrology 2011; 12(4):1471-1482.
21. Pace RC. Fluid management in patients on hemodialysis. Nephrology Nursing Journal 2007; 34(5):557-559.
22. Albayrak Cosar A, Cinar Pakyuz S. Scale development study: The fluid control in he-modialysis patients. Japan Journal of Nursing Science 2016; 13:174-182.
23. Kurt YT, Erdem E, Kaya C, KarataĢ A, Arık N. Hemodiyaliz hastalarına verilen eğitimin kan basıncı ve kilo alımına etkisi. Türk Nef-roloji Diyaliz ve Transplantasyon Dergisi 2012; 21:39-44.
24. Kugler C, Vlaminck H, Haverich A, Maes B. Nonadherence with diet and fluid restrictions among adults having hemodialysis. Journal of Nursing Scholarship 2005; 37(1):25-29.
25. Kutner NG. Improving compliance in dialysis patients: Does anything work? Seminars in Dialysis 2001; 14(5):324-327.
26. Çınar S, Dilaver S, Uraz M. Hemodiyaliz Hastalarının Diyaliz Programına, Ġlaç Tedavi-lerine ve Diyete Uyumlarının Değerlendiril-mesi. Nefroloji HemĢireliği Dergisi 2005; Temmuz- Ekim, 28-33.
27. Vlaminck H, Maes B, Jacobs A, Reyntjens S, Evers G. The dialysis diet and fluid non-adherence quetionnaire: Validitytesting of a self-report instrument for clinical practice. Journal of Clinical Nursing 2001; 10(5):707-715.
28. Lindberg M, Wikström B, Lindberg P. A be-haviouural nursing intervention for reduced fluid overload in haemodialysis patients. Ini-tial results of acceptability, feasibility and efficacy. Journal of Nursing and Healthcare of Chronic Illness 2011; 3(2): 87-98.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Nursing

Journal Section

Research Article

Authors

Selçuk Balım This is me
RTS Gemlik Diyaliz Merkezi, BURSA

Sezgi Çınar Pakyüz ^*
Celal Bayar Üniversitesi, Sağlık Yüksekokulu, Hemşirelik Bölümü, İç Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı, Manisa, Türkiye

Publication Date

January 31, 2016

Submission Date

December 1, 2015

Acceptance Date

December 29, 2015

Published in Issue

Year 2016 Volume: 11 Number: 1

IZ

https://izlik.org/JA82AU95EK

Cite

RIS / Bibtex

APA

Balım, S., & Çınar Pakyüz, S. (2016). Hemodiyaliz Hastalarının Sıvı Kısıtlamasına Uyumlarının Değerlendirilmesi. Nefroloji Hemşireliği Dergisi, 11(1), 34-42. https://izlik.org/JA82AU95EK

AMA

1.Balım S, Çınar Pakyüz S. Hemodiyaliz Hastalarının Sıvı Kısıtlamasına Uyumlarının Değerlendirilmesi. JoNN. 2016;11(1):34-42. https://izlik.org/JA82AU95EK

Chicago

Balım, Selçuk, and Sezgi Çınar Pakyüz. 2016. “Hemodiyaliz Hastalarının Sıvı Kısıtlamasına Uyumlarının Değerlendirilmesi”. Nefroloji Hemşireliği Dergisi 11 (1): 34-42. https://izlik.org/JA82AU95EK.

EndNote

Balım S, Çınar Pakyüz S (January 1, 2016) Hemodiyaliz Hastalarının Sıvı Kısıtlamasına Uyumlarının Değerlendirilmesi. Nefroloji Hemşireliği Dergisi 11 1 34–42.

IEEE

[1]S. Balım and S. Çınar Pakyüz, “Hemodiyaliz Hastalarının Sıvı Kısıtlamasına Uyumlarının Değerlendirilmesi”, JoNN, vol. 11, no. 1, pp. 34–42, Jan. 2016, [Online]. Available: https://izlik.org/JA82AU95EK

ISNAD

Balım, Selçuk - Çınar Pakyüz, Sezgi. “Hemodiyaliz Hastalarının Sıvı Kısıtlamasına Uyumlarının Değerlendirilmesi”. Nefroloji Hemşireliği Dergisi 11/1 (January 1, 2016): 34-42. https://izlik.org/JA82AU95EK.

JAMA

1.Balım S, Çınar Pakyüz S. Hemodiyaliz Hastalarının Sıvı Kısıtlamasına Uyumlarının Değerlendirilmesi. JoNN. 2016;11:34–42.

MLA

Balım, Selçuk, and Sezgi Çınar Pakyüz. “Hemodiyaliz Hastalarının Sıvı Kısıtlamasına Uyumlarının Değerlendirilmesi”. Nefroloji Hemşireliği Dergisi, vol. 11, no. 1, Jan. 2016, pp. 34-42, https://izlik.org/JA82AU95EK.

Vancouver

1.Selçuk Balım, Sezgi Çınar Pakyüz. Hemodiyaliz Hastalarının Sıvı Kısıtlamasına Uyumlarının Değerlendirilmesi. JoNN [Internet]. 2016 Jan. 1;11(1):34-42. Available from: https://izlik.org/JA82AU95EK