EN
TR
Covid-19 Pandemisi ve Kronik Böbrek Hastalarına Etkisi / Covid-19 of Pandemic and Impact on Patients with Chronic Kidney Disease
Abstract
Tek zincirli, pozitif polariteli, zayıf bir RNA virüsü olan “Severe
Acute Respiratory Syndrome Coronavirüs-2 (SARS-CoV2)”
kısa sürede tüm dünyaya yayılmıştır. Covid-19 etkeni olan
SARS-CoV-2 virüsünün kuluçka süresinin mevcut verilere göre
2-14 gün arasında olduğu ve yaygın olarak halsizlik, ateş, boğaz
ağrısı, kuru öksürük, nefes darlığı, eklem ağrısı, koku kaybı gibi
semptomlar ile belirti vermektedir. Covid-19 enfeksiyonunun,
hastalarda çoğunlukla akut böbrek hasarına yol açması ve kronik
böbrek hastalarının çoğunda birden fazla komorbid hastalık
varlığının mevcut olması kronik böbrek hastalarında mortalite
ve morbidite oranlarının artmasına neden olmaktadır. Covid-19
tanısıyla hastaneye yatan hastalarda böbrek fonksiyonları
incelendiğinde, hastaların %59'u proteinüri, %44'ü hematüri
bulunduğu, %31'inin kan üre nitrojenin (BUN) ve %22'sinin
serum kreatinin düzeyinin arttığı ve böbrek fonksiyon
bozukluğu belirtileri bulunduğu görülmüştür. Üremi nedeniyle
bağışıklık sistemleri baskılanmış olan hemodiyaliz, periton
diyaliz ve böbrek transplantasyonu yapılan hastalar, Covid-19
enfeksiyonu için yüksek riskli grup olarak belirtilmektedir. Bu
derlemede, Covid-19 enfeksiyonunun böbrek fonksiyonlarını ve
kronik böbrek hastalığı tedavisi gören hastaları nasıl etkilediğine
yer verilmiştir.
Acute Respiratory Syndrome Coronavirüs-2 (SARS-CoV2)”
kısa sürede tüm dünyaya yayılmıştır. Covid-19 etkeni olan
SARS-CoV-2 virüsünün kuluçka süresinin mevcut verilere göre
2-14 gün arasında olduğu ve yaygın olarak halsizlik, ateş, boğaz
ağrısı, kuru öksürük, nefes darlığı, eklem ağrısı, koku kaybı gibi
semptomlar ile belirti vermektedir. Covid-19 enfeksiyonunun,
hastalarda çoğunlukla akut böbrek hasarına yol açması ve kronik
böbrek hastalarının çoğunda birden fazla komorbid hastalık
varlığının mevcut olması kronik böbrek hastalarında mortalite
ve morbidite oranlarının artmasına neden olmaktadır. Covid-19
tanısıyla hastaneye yatan hastalarda böbrek fonksiyonları
incelendiğinde, hastaların %59'u proteinüri, %44'ü hematüri
bulunduğu, %31'inin kan üre nitrojenin (BUN) ve %22'sinin
serum kreatinin düzeyinin arttığı ve böbrek fonksiyon
bozukluğu belirtileri bulunduğu görülmüştür. Üremi nedeniyle
bağışıklık sistemleri baskılanmış olan hemodiyaliz, periton
diyaliz ve böbrek transplantasyonu yapılan hastalar, Covid-19
enfeksiyonu için yüksek riskli grup olarak belirtilmektedir. Bu
derlemede, Covid-19 enfeksiyonunun böbrek fonksiyonlarını ve
kronik böbrek hastalığı tedavisi gören hastaları nasıl etkilediğine
yer verilmiştir.
Keywords
Supporting Institution
yok
Project Number
yok
References
- 1. Ünsal Avdal E. Covid-19: Komorbid durumlarda bakım yönetimi. Şenuzun Aykar F, editör. İç Hastalıkları Hemşireliği ve Covid-19. 1. Baskı. Ankara: Türkiye Klinikleri 2020:10-14.
- 2. Bayrakçı N, Özkan G. Covid-19 pandemisinde nefroloji kliniklerinin yönetimi. Namık Kemal Tıp Dergisi 2020; 8(3): 355-363.
- 3. Dede Ş, Kayabaşı H. Sars-COV-2 ile ilişkili akut böbrek hasarı. Dicle Tıp Dergisi 2020;47(2): 498-507.
- 4. WHO Coronavirus Disease (COVID-19) Dashboard. https://covid19.who.int Erişim tarihi: 20.05.2021.
- 5. T.C. Sağlık Bakanlığı, Covıd-19 Bilgilendirme Sayfası. https://covid19.saglik.gov.tr/ Erişim tarihi: 20.05.2021
- 6. Benedetti C, Waldman M, Zaza G, Riella L, Cravedi P. Covid-19 and the kidneys: an update. Frontiers in Medicine 2020;7:423.
- 7. Çelik D, Köse Ş. Erişkinlerde Covid-19: Klinik bulgular. Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dergisi 2020;30(Ek sayı):43-8.
- 8. Noordzij M, Duivenvoorden R, Pena M.J, de Vries H, Kieneker L M. fort he collaborative ERACODA authors. ERACODA: the European database collecting clinical information of patients on kidney replacement therapy with COVID-19. Nephrology, Dialysis, Transplantation 2020;35: 2023–2025.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Nursing
Journal Section
Review
Authors
Publication Date
May 31, 2021
Submission Date
February 4, 2021
Acceptance Date
March 4, 2021
Published in Issue
Year 2021 Volume: 16 Number: 2
APA
Tüzün Özdemir, S. (2021). Covid-19 Pandemisi ve Kronik Böbrek Hastalarına Etkisi / Covid-19 of Pandemic and Impact on Patients with Chronic Kidney Disease. Nefroloji Hemşireliği Dergisi, 16(2), 60-66. https://doi.org/10.47565/ndthdt.2021.33
AMA
1.Tüzün Özdemir S. Covid-19 Pandemisi ve Kronik Böbrek Hastalarına Etkisi / Covid-19 of Pandemic and Impact on Patients with Chronic Kidney Disease. JoNN. 2021;16(2):60-66. doi:10.47565/ndthdt.2021.33
Chicago
Tüzün Özdemir, Sevda. 2021. “Covid-19 Pandemisi Ve Kronik Böbrek Hastalarına Etkisi Covid-19 of Pandemic and Impact on Patients With Chronic Kidney Disease”. Nefroloji Hemşireliği Dergisi 16 (2): 60-66. https://doi.org/10.47565/ndthdt.2021.33.
EndNote
Tüzün Özdemir S (May 1, 2021) Covid-19 Pandemisi ve Kronik Böbrek Hastalarına Etkisi / Covid-19 of Pandemic and Impact on Patients with Chronic Kidney Disease. Nefroloji Hemşireliği Dergisi 16 2 60–66.
IEEE
[1]S. Tüzün Özdemir, “Covid-19 Pandemisi ve Kronik Böbrek Hastalarına Etkisi / Covid-19 of Pandemic and Impact on Patients with Chronic Kidney Disease”, JoNN, vol. 16, no. 2, pp. 60–66, May 2021, doi: 10.47565/ndthdt.2021.33.
ISNAD
Tüzün Özdemir, Sevda. “Covid-19 Pandemisi Ve Kronik Böbrek Hastalarına Etkisi Covid-19 of Pandemic and Impact on Patients With Chronic Kidney Disease”. Nefroloji Hemşireliği Dergisi 16/2 (May 1, 2021): 60-66. https://doi.org/10.47565/ndthdt.2021.33.
JAMA
1.Tüzün Özdemir S. Covid-19 Pandemisi ve Kronik Böbrek Hastalarına Etkisi / Covid-19 of Pandemic and Impact on Patients with Chronic Kidney Disease. JoNN. 2021;16:60–66.
MLA
Tüzün Özdemir, Sevda. “Covid-19 Pandemisi Ve Kronik Böbrek Hastalarına Etkisi Covid-19 of Pandemic and Impact on Patients With Chronic Kidney Disease”. Nefroloji Hemşireliği Dergisi, vol. 16, no. 2, May 2021, pp. 60-66, doi:10.47565/ndthdt.2021.33.
Vancouver
1.Sevda Tüzün Özdemir. Covid-19 Pandemisi ve Kronik Böbrek Hastalarına Etkisi / Covid-19 of Pandemic and Impact on Patients with Chronic Kidney Disease. JoNN. 2021 May 1;16(2):60-6. doi:10.47565/ndthdt.2021.33
