Research Article
BibTex RIS Cite

Ahıska Türklerinin Günlük Hayatla İlgili Bazı Halk İnanışları (Denizli Örneği)

Year 2018, Volume: 17 Issue: 34, 325 - 346, 30.12.2018
https://doi.org/10.14395/hititilahiyat.505009

Abstract

Bilindiği gibi Ahıska Türkleri, şu anki Gürcistan sınırlarında yer alan Ahıska bölgesine X. ve XI. yüzyıllarda yerleşen Türk boylarından biridir. Ahıska Türkleri, zamanla yerleştikleri bölgenin adıyla anılarak Meshet Türkleri veya Ahıska Türkleri şeklinde tanınmışlardır. Ahıskalılar, Türk olduklarını her zaman gururla dile getirmişler ve bunu kamuya çekinmeden duyurmuşlardır. Fakat bunun bedelini ileriki zamanlarda ağır ödemişlerdi ve ödemeye devam etmektedirler. Ahıska Türkleri, bin seneyi aşkın bu bölgelerdeki ikametlerinden sonra İkinci Dünya Savaşının ardından Stalin’in emriyle sürgüne maruz kalmışlardır. Ahıska Türklerinin o günlerden beri sürgün hayatı devam etmektedir. Tüm zorluklara rağmen Ahıska Türkleri din, adet, kültür ve diline sahip çıkmışlar ve kimliklerini korumaya çalışmışlardır. Kamuda çok az bilinen yönlerinden birisi de Ahıska Türklerinin halk inanışlarıdır. Biz bu çalışmamızda ilk olarak Ahıska Türklerinin tarihi hakkında kısaca bilgi vereceğiz. Daha sonra Ahıska Türklerinin günlük hayatla ilgili bazı halk inanışlarını incelemeye çalışacağız. Son olarak ise, dinler tarihi bilimi çerçevesinde söz konusu inanış ve uygulamaları hakkında kısa bir değerlendirme yapacağız.

References

  • Aydın, Mustafa. “Meshet Türkleri”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 29: 304-306. Ankara: TDV Yayınları, 2004.
  • Biray, Nergis. “Sürgünden Honaz’a Ahıska Türkleri”. Geçmişten Günümüze Denizli Yerel Tarih ve Kültür Dergisi 11, Türk Hâkimiyetinin 800. Yılı Anısına Özel Sayı, (2006): 52-53.
  • Bostan, İdris. “Ahıska”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 1: 526-527. İstanbul: TDV Yayınları, 1988.
  • Buntürk, Seyfeddin. Rus Türk Mücadelesi’nde Ahıska Türkleri. Ankara: Berikan Yayınları, 2007. Demiray, Erdinç. “Anavatanlarından Sekiz Ülkeye Dağıtılmış Bir Halk: Ahıska Türkleri”. Turkish Studies 7/3 (Yaz 2012): 877-885.
  • Denizli İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü. “Ahıska Türklerinin İstisnai Olarak Türk Vatandaşlığını Kazanmaları”. Erişim: 02 Ocak 2018, http://denizlinufus.gov.tr/ahiskaturklerinin- istisnai-olarak-turk-vatandasligini-kazanmalari-1-liste.
  • Denizli İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü. “Ahıska Türklerinin İstisnai Olarak Türk Vatandaşlığını Kazanmaları”. Erişim: 02 Ocak 2018, http://denizlinufus.gov.tr/ahiskaturklerinin- istisnai-olarak-turk-vatandasligini-kazanmalari.
  • Eroğlu, Ahmet Hikmet. “Halk İnanışlarına Giriş”, Halk İnanışları El Kitabı. Ed. Durmuş Arık- Ahmet Hikmet Eroğlu. Ankara: Grafiker Yayınları, 2017.
  • Faigov, Orkhan, Ahıska Türklerinin Türk Basınında Sunum Biçimi (1944 Ahıska Sürgünü, 1989 Fergana Faciası, 2004 Krosnodar Göçü, 2010 Kırgızistan Çatışması Örnek Olayları). Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi, 2015.
  • Karaoğlan, Hamza. “Ruhla İlgili İnanışlar”. Halk İnanışları El Kitabı. Ed. Durmuş Arık-Ahmet Hikmet Eroğlu. Ankara: Grafiker Yayınları, 2017.
  • Keskin, Yahya Mustafa. “Türk Toplumunda Nazar Olgusu ve Buna Karşı Geliştirilen Korunma ve Kurtulma Pratikleri: Elazığ Örneği”. Dini Araştırmalar Dergisi 11/32 (2008): 191-214. Kılıç, Ebru. “Doğu Türkistan’dan Anadolu’ya Yağmur Törenleri”. Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi 3 (2014): 177-193.
  • Ragibova, İlmira. Kırgızistan’da Yaşayan Ahıska Türklerinin Folkloru. Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, 2008. Seferov, Rehman v.dğr. “Sovyet Döneminden Günümüze Ahıska Türklerinin Yaşadıkları Coğrafyaya Göçlerle Birlikte Genel Bir Bakış”. Türkiyat Araştırmalar Dergisi 24, (2008): 393-411.
  • T. C. İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Genel Müdürlüğü. “İkamet İzni Çeşitleri”. Erişim: 31 Ocak 2018, http://www.goc.gov.tr/icerik3/ikamet-izni-cesitleri_409_414_4664.
  • Kaynak Kişiler
  • Abbas, Demirel, D. 1992, Öğrenci, Pamukkale, (18.03.2018).
  • Abbas, Timur, D. 1994, Pamukkale, (19.03.2018).
  • Ahmet, Murat, D. 1957, Emekli, Honaz, (02.02.2018).
  • Aslan, Osman, D. 1967, Turizmci, Honaz, (02.02.2018).
  • Atamov (Ethem), Kibar, D. 1958, Serbest Meslek, Pamukkale, (31.01.2018).
  • Atamov, Ebuzer, D. 2003, Öğrenci, Honaz, (20.03.2018).
  • Atamova, Gülmira, D. 1989, Ev Hanımı, Denizli, (18.03.2018).
  • Bekirova, Amina, D. 1989, Ev Hanımı, Konya, (20.03.2018).
  • Devrisheva, Khalida, D. 1981, Akademisyen, Honaz, (20.03.2018).
  • Ethem, Mürsel, D. 1981, Akademisyen, Pamukkale, (31.01.2018).
  • Hamdioğlu, Gülminaz, D. 1994, Öğrenci, Honaz, (20.03.2018).
  • Hamit, Mayzer, D. 1997, Öğrenci, Bursa/İnegöl, (19.03.2018).
  • İsmail, Kerim, D. 1963, Turizmci, Honaz ( 02. 02. 2018).
  • İsmail, Ömer Ali, D. 1954, Emekli, Honaz, (02.02.2018).
  • Kasap, Elzar, D. 1993, Öğrenci, Denizli, (20.03.2018).
  • Kuchirova, Zulfiya, D. 1994, Muhasebeci, Rusya/Rostov-na-Donu, (19.03.2018).
  • Kurbanoğlu, Cabbar, D. 1956, Serbest Meslek, Honaz, (02.02.2018).
  • Kurbanov, İlham, D. 1991, Öğrenci, Bursa/Yıldırm, (19.03.2018).
  • Muhammed, Albina, D. 1998, Öğrenci, Honaz, (19.03.2018).
  • Mursal, Dilara, D. 1971, Ev Hanımı, Honaz, (12.12.2017).
  • Mursal, Mahmut, D. 1968, Turizmci, Honaz (12.12.2017).
  • Mursal, Mahmut, D. 1968, Turizmci, Honaz (12.12.2017).
  • Mursal, Seher, D. 1943, Emekli, Honaz, (16.12.2017).
  • Mursal, Zülfiye, D. 1977, Ev Hanımı, Honaz, (20.03.2018).
  • Osmanlı, Eşref, D. 1938, Emekli, Honaz, (02.02.2018).
  • Ragibova, İlmira, D. 1981, Akademisyen, Honaz, (31.01.2018).
  • Saifullaeva, Gulshan, D. 1997, Öğrenci, Honaz, (18.03.2018).
  • Şamilov, Elşad, D. 1992, Denizli, (20.03.2018).
  • Ulfanov, Ozal, D. 1993, Öğrenci, Denizli, (19.03.2018).
  • Ulfanov, Servel, D. 1994, Akademisyen, Muğla/menteşe, (19.03.2018).
  • Usmanov, Rza, D. 1993, Öğrenci, Denizli (19.03.2018).
  • Vehbi, Kamile, D. 1994, Öğrenci, Bursa/Yıldırım, (20.03.2018).
  • Vezir, Dinara, D. 1998, Öğrenci, Honaz, (21.03.2018).

Some Folk Beliefs in Relation to Daily Life of Meskhetian Turks (The Example of Denizli)

Year 2018, Volume: 17 Issue: 34, 325 - 346, 30.12.2018
https://doi.org/10.14395/hititilahiyat.505009

Abstract

As known, the Ahiska Turks are one of Turkish
people that located in the Ahiska region on the borders of the present Georgia
in X-XI centuries. The Ahiska Turks were known as Meskhetian Turks or Ahiska
Turks, with the name of the region they settled over time. Ahiska Turks always
proudly stated that they are Turks and announced this to the public. But they  
are paid a heavy price in the future and they
continues to pay. The Ahiska Turks, after a thousand years of residence in
these regions, were subjected to exile after the Second World War on the order
of Stalin. The life of exiled Ahiska Turks has been continued in exile. Despite
all the difficulties, the Ahiska Turks possessed religion, customs, culture and
language and tried to protect their identity. One of the less well-known
aspects of them in public are the folk beliefs of Ahiska Turks. In this study,
we will give brief information about the history of the Ahiska Turks. Then we
will try to examine some folk beliefs in relation to daily life of the Ahiska
Turks. Finally, we will make a brief assessment of the folk beliefs and
practices in terms of the history of religions.

References

  • Aydın, Mustafa. “Meshet Türkleri”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 29: 304-306. Ankara: TDV Yayınları, 2004.
  • Biray, Nergis. “Sürgünden Honaz’a Ahıska Türkleri”. Geçmişten Günümüze Denizli Yerel Tarih ve Kültür Dergisi 11, Türk Hâkimiyetinin 800. Yılı Anısına Özel Sayı, (2006): 52-53.
  • Bostan, İdris. “Ahıska”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 1: 526-527. İstanbul: TDV Yayınları, 1988.
  • Buntürk, Seyfeddin. Rus Türk Mücadelesi’nde Ahıska Türkleri. Ankara: Berikan Yayınları, 2007. Demiray, Erdinç. “Anavatanlarından Sekiz Ülkeye Dağıtılmış Bir Halk: Ahıska Türkleri”. Turkish Studies 7/3 (Yaz 2012): 877-885.
  • Denizli İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü. “Ahıska Türklerinin İstisnai Olarak Türk Vatandaşlığını Kazanmaları”. Erişim: 02 Ocak 2018, http://denizlinufus.gov.tr/ahiskaturklerinin- istisnai-olarak-turk-vatandasligini-kazanmalari-1-liste.
  • Denizli İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü. “Ahıska Türklerinin İstisnai Olarak Türk Vatandaşlığını Kazanmaları”. Erişim: 02 Ocak 2018, http://denizlinufus.gov.tr/ahiskaturklerinin- istisnai-olarak-turk-vatandasligini-kazanmalari.
  • Eroğlu, Ahmet Hikmet. “Halk İnanışlarına Giriş”, Halk İnanışları El Kitabı. Ed. Durmuş Arık- Ahmet Hikmet Eroğlu. Ankara: Grafiker Yayınları, 2017.
  • Faigov, Orkhan, Ahıska Türklerinin Türk Basınında Sunum Biçimi (1944 Ahıska Sürgünü, 1989 Fergana Faciası, 2004 Krosnodar Göçü, 2010 Kırgızistan Çatışması Örnek Olayları). Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi, 2015.
  • Karaoğlan, Hamza. “Ruhla İlgili İnanışlar”. Halk İnanışları El Kitabı. Ed. Durmuş Arık-Ahmet Hikmet Eroğlu. Ankara: Grafiker Yayınları, 2017.
  • Keskin, Yahya Mustafa. “Türk Toplumunda Nazar Olgusu ve Buna Karşı Geliştirilen Korunma ve Kurtulma Pratikleri: Elazığ Örneği”. Dini Araştırmalar Dergisi 11/32 (2008): 191-214. Kılıç, Ebru. “Doğu Türkistan’dan Anadolu’ya Yağmur Törenleri”. Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi 3 (2014): 177-193.
  • Ragibova, İlmira. Kırgızistan’da Yaşayan Ahıska Türklerinin Folkloru. Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, 2008. Seferov, Rehman v.dğr. “Sovyet Döneminden Günümüze Ahıska Türklerinin Yaşadıkları Coğrafyaya Göçlerle Birlikte Genel Bir Bakış”. Türkiyat Araştırmalar Dergisi 24, (2008): 393-411.
  • T. C. İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Genel Müdürlüğü. “İkamet İzni Çeşitleri”. Erişim: 31 Ocak 2018, http://www.goc.gov.tr/icerik3/ikamet-izni-cesitleri_409_414_4664.
  • Kaynak Kişiler
  • Abbas, Demirel, D. 1992, Öğrenci, Pamukkale, (18.03.2018).
  • Abbas, Timur, D. 1994, Pamukkale, (19.03.2018).
  • Ahmet, Murat, D. 1957, Emekli, Honaz, (02.02.2018).
  • Aslan, Osman, D. 1967, Turizmci, Honaz, (02.02.2018).
  • Atamov (Ethem), Kibar, D. 1958, Serbest Meslek, Pamukkale, (31.01.2018).
  • Atamov, Ebuzer, D. 2003, Öğrenci, Honaz, (20.03.2018).
  • Atamova, Gülmira, D. 1989, Ev Hanımı, Denizli, (18.03.2018).
  • Bekirova, Amina, D. 1989, Ev Hanımı, Konya, (20.03.2018).
  • Devrisheva, Khalida, D. 1981, Akademisyen, Honaz, (20.03.2018).
  • Ethem, Mürsel, D. 1981, Akademisyen, Pamukkale, (31.01.2018).
  • Hamdioğlu, Gülminaz, D. 1994, Öğrenci, Honaz, (20.03.2018).
  • Hamit, Mayzer, D. 1997, Öğrenci, Bursa/İnegöl, (19.03.2018).
  • İsmail, Kerim, D. 1963, Turizmci, Honaz ( 02. 02. 2018).
  • İsmail, Ömer Ali, D. 1954, Emekli, Honaz, (02.02.2018).
  • Kasap, Elzar, D. 1993, Öğrenci, Denizli, (20.03.2018).
  • Kuchirova, Zulfiya, D. 1994, Muhasebeci, Rusya/Rostov-na-Donu, (19.03.2018).
  • Kurbanoğlu, Cabbar, D. 1956, Serbest Meslek, Honaz, (02.02.2018).
  • Kurbanov, İlham, D. 1991, Öğrenci, Bursa/Yıldırm, (19.03.2018).
  • Muhammed, Albina, D. 1998, Öğrenci, Honaz, (19.03.2018).
  • Mursal, Dilara, D. 1971, Ev Hanımı, Honaz, (12.12.2017).
  • Mursal, Mahmut, D. 1968, Turizmci, Honaz (12.12.2017).
  • Mursal, Mahmut, D. 1968, Turizmci, Honaz (12.12.2017).
  • Mursal, Seher, D. 1943, Emekli, Honaz, (16.12.2017).
  • Mursal, Zülfiye, D. 1977, Ev Hanımı, Honaz, (20.03.2018).
  • Osmanlı, Eşref, D. 1938, Emekli, Honaz, (02.02.2018).
  • Ragibova, İlmira, D. 1981, Akademisyen, Honaz, (31.01.2018).
  • Saifullaeva, Gulshan, D. 1997, Öğrenci, Honaz, (18.03.2018).
  • Şamilov, Elşad, D. 1992, Denizli, (20.03.2018).
  • Ulfanov, Ozal, D. 1993, Öğrenci, Denizli, (19.03.2018).
  • Ulfanov, Servel, D. 1994, Akademisyen, Muğla/menteşe, (19.03.2018).
  • Usmanov, Rza, D. 1993, Öğrenci, Denizli (19.03.2018).
  • Vehbi, Kamile, D. 1994, Öğrenci, Bursa/Yıldırım, (20.03.2018).
  • Vezir, Dinara, D. 1998, Öğrenci, Honaz, (21.03.2018).
There are 46 citations in total.

Details

Primary Language Turkish
Journal Section Articles
Authors

İsmet Eşmeli This is me 0000-0002-4551-0309

Mürsel Ethem This is me 0000-0002-2928-0638

Publication Date December 30, 2018
Published in Issue Year 2018 Volume: 17 Issue: 34

Cite

ISNAD Eşmeli, İsmet - Ethem, Mürsel. “Ahıska Türklerinin Günlük Hayatla İlgili Bazı Halk İnanışları (Denizli Örneği)”. Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 17/34 (December 2018), 325-346. https://doi.org/10.14395/hititilahiyat.505009.

Journal of Divinity Faculty of Hitit University is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

88x31.png

Journal of Divinity Faculty of Hitit University

Hitit Üniversity Divinity Faculty 

Mimar Sinan Mah. 3. Cad. 19100 ÇORUM

Tel: 0090 (364) 234 63 58 Faks: 0 (364) 2346357