Year 2019, Volume 18 , Issue 36, Pages 707 - 713 2019-12-30

Cemâlüddîn Ebü’l-Ferec İbnü’l-Cevzî (ö. 597/1201). "Saydu’l-Hâtır". Thk. Hâmid Aĥmad et-Ṭâhir. Kahire: Dâru-l-Fecr li't-türâs, 2013.
Cemâlüddîn Ebü’l-Ferec İbnü’l-Cevzî (ö. 597/1201). "Saydu’l-Hâtır". Thk. Hâmid Aĥmad et-Ṭâhir. Kahire: Dâru-l-Fecr li't-türâs, 2013.
.جمال الدين أبو الفرج بن الجوزي. "صيد الخاطر" . تح. حامد أحمد طاهر، القاهرة: دار الفجر للتراث، 2013

Mohammad THALGİ [1]


İbnü’l-Cevzî’nin (597/1201) Saydu’l-Hâtir adlı kitabı, ahlak eğitimi üzerine yazılmış en önemli eserlerden biridir. Yazar kitabın başlığını belirlerken ahlaki konularla ilgili zihninde oluşan birtakım düşünce, görüş ve gözlemlerinin satırlara dökülerek zapt edilmesini amaçladığı, bunu okuyuculara aktarmanın faydalı olacağı kanaatiyle kaleme aldığı görülmektedir. Kitap, eğitim psikolojisi ve özellikle de eğitim ahlakıyla ilgili, öğrencilerin ve akademisyenlerin etiğine ilişkin çeşitli konularda ahlaki ilkeler ve kurallar içermektedir. Bunlara ilaveten yazar, bu kitapta yaşadığı bir dizi davranışsal, eğitimsel ve adanmışlık yönüyle ilgili görüş ve düşüncelerini de dile getirir. Ayrıca kitabın bölümleri genel olarak Müslüman bireyin, özellikle de bilim adamı ve öğrencilerin karşılaştığı muhtelif durum ve konumlara yönelik sosyal analizlerle de ilgilenir. Bu analizlerin yanında yazar, tavsiye ve önerilerini içeren aktarımlarda da bulunur. Müellif, eserinin ana konusunu oluşturan eğitim psikolojisi ve ahlaki eğitim ile alakalı görüş ve düşüncelerine ek olarak, aynı zamanda kitabında fıkıh ve akaid gibi dini mevzularla ilgili konulara değinip, kendi görüşlerini dile getirdiği, orijinal doktrin ve çıkarımlar sunduğu bölümlere de yer vermiştir.

Ibn Al-Jawzi’s book, entitled Saydu’l-Hâtir (597/1201), is one of the important books written about moral educational thoughts. This book’s title expresses the purpose of its authorship. As Ibn Al-Jawzi explained in the introduction, his goal in writing this book was that a group of thoughts and observations came into his mind and he considered that it would be useful to write them down. The book contains a number of moral principles and rules on various topics related to educational psychology and ethical aspects and, more especially with regard to the ethics used by scholars and students. In this book, Ibn Al-Jawzi expresses, also, based on his own experiences, his opinions on a set of behavioral, educational and devotional aspects. The book deals, also, with social analyzes of different situations faced by Muslims generally and by scientists and students in particular. These analyzes include, also, advice and recommendations. In addition to his psychological and moral educational views which are again based on his own experiences, Ibn Al-Jawzi gives his opinions on some of the religious aspects related to a small group of doctrinal and juristic matters.

يعد كتاب "صيد الخاطر" لابن الجوزي (ت: 597/1201) من الكتب الهامة التي ألفت في الفكر التربوي الأخلاقي، وقد احتوى هذا الكتاب على عدد من المبادئ والقواعد الأخلاقية في موضوعات مختلفة، تتعلق بالتربية النفسية الذاتية والجوانب الأخلاقية في التعامل مع الآخرين، لاسيما ما يتعلق بأخلاقيات طلبة العلم والعلماء. كما عبر المؤلف في هذا الكتاب عن رأيه في مجموعة من المظاهر السلوكية والتعليمية والتعبدية التي عاصرها. كما تناولت فصول كتابه تحليلات نفسية واجتماعية للمواقف الأخلاقية التي يتعرض لها المسلم بشكل عام والعالم والمتعلم بشكل خاص. كما تضمنت هذه التحليلات نصائح وتوصيات من قبل المؤلف، تناول في كثير منها تحليله للمسائل التربوية الأخلاقية من خلال تجاربه ومواقفه الشخصية. وإلى جانب آراءه التربوية الأخلاقية ظهرت في فصول الكتاب مجموعة قليلة من الآراء العقدية والفقهية، عبر فيها عن رأيه في بعض المظاهر الدينية التي عايشها. 

  • جمال الدين أبو الفرج بن الجوزي، صيد الخاطر، تح. عبد القادر عطا (بيروت: دار الكتب العلمية، 1992)، 11. جمال الدين أبو الفرج بن الجوزي، صيد الخاطر، تح. حسن سويدان (دمشق: دار القلم، 2004)، .
  • أبو الفرج بن الجوزي، صيد الخاطر، مخطوطة،الرياض: المكتبة المركزية، 218 ص.ج. تقديرا: كتبت القرن التاسع الهجري؛ج
  • جمال الدين أبو الفرج بن الجوزي، صيد الخاطر، جامعة الإمام محمد بن سعود الإسلامية، مكتبة: محمد التركي، رقم: 4953، النسخ: 1336.
Primary Language ar
Subjects Social
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0002-8753-4878
Author: Mohammad THALGİ (Primary Author)
Institution: Yarmouk üniversitesi
Country: Jordan


Dates

Publication Date : December 30, 2019

ISNAD Thalgi̇, Mohammad . ".جمال الدين أبو الفرج بن الجوزي. "صيد الخاطر" . تح. حامد أحمد طاهر، القاهرة: دار الفجر للتراث، 2013". Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 18 / 36 (December 2020): 707-713 . https://doi.org/10.14395/hititilahiyat.534676