Research Article

Yatırımcı Duyarlılığı ve Ülke Kredi Riskinin Borsa Sektör Endekslerine Etkisi: Kantil-Kantil Regresyon Yöntemi Uygulaması

Volume: 18 Number: 3 December 31, 2025
EN TR

Yatırımcı Duyarlılığı ve Ülke Kredi Riskinin Borsa Sektör Endekslerine Etkisi: Kantil-Kantil Regresyon Yöntemi Uygulaması

Abstract

Bu çalışmada, yatırımcı duyarlılığını temsil eden volatilite endeksi (VIX) ile ülke kredi riskini yansıtan beş yıllık CDS primi kullanılarak, Türkiye’de Borsa İstanbul’daki iki gösterge endeks (XU100, XU030) ve sekiz sektör endeksi (XBANK, XUSIN, XUHIZ, XUTEK, XHOLD, XULAS, XUMAL, XKMYA) üzerindeki etkiler incelenmiştir. Ocak 2015–Mayıs 2025 dönemine ait günlük verilerle Kantil-Kantil Regresyon yöntemi uygulanmıştır. Bulgular, her iki göstergenin de endeks getirileri üzerinde sadece ortalama düzeyde değil, dağılımın farklı kantillerinde de anlamlı ve değişken etkiler yarattığını ortaya koymuştur. VIX’in etkisi özellikle yüksek volatilite dönemlerinde negatif yönlü ve güçlü olurken, düşük volatilite koşullarında bazı sektörlerde pozitif fiyatlamalar gözlenmiştir. CDS priminde ise sektöre göre farklılık gösteren etkiler tespit edilmiş, özellikle XBANK, XULAS ve XHOLD endekslerinde yüksek kantillerde pozitif tepki öne çıkmıştır. Elde edilen bulgular, piyasa rejimine ve sektörel yapıya bağlı olarak risk göstergelerinin etkilerinin heterojen ve asimetrik biçimde ortaya çıktığını göstermektedir. Sonuç olarak, yatırımcı davranışlarının piyasa koşullarına duyarlı olduğu ve sektörel kırılganlıkların dikkate alınmasının politika ve portföy yönetimi açısından önem taşıdığı sonucuna varılmıştır.

Keywords

References

  1. Abdelmalek, W. (2022). Investor Sentiment, realized volatility and stock returns. Review of Behavioral Finance, 14(5), 668–700. https://doi.org/10.1108/rbf-12-2020-0301.
  2. Acharya, V. V., & Johnson, T. C. (2007). Insider-trading in credit derivatives. Journal of Financial Economics, 84(1), 110–141. https://doi.org/10.1016/j.jfineco.2006.05.003
  3. Ahmad, W., Hernandez, J.A., Saini, S., & Mishra, R.K. (2021). The US equity sectors, implied volatilities, and COVID-19: What does the spillover analysis reveal?. Resources Policy, 72, 102102. https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2021.102102
  4. Akgüneş, A. O. (2021). VIX endeksinde meydana gelen değişmelerin BIST endeksleri üzerine etkisi: ARDL sınır testi yaklaşımı. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 19(1), 237-252. https://doi.org/10.11611/yead.877076
  5. Alexander, C., & Imeraj, A. (2021). The bitcoin VIX and its variance risk premium. Journal of Alternative Investments, 23(4), 84–109. https://doi.org/10.3905/jai.2020.1.112
  6. Aloui, C., Shahzad, S., Hkiri, B., Hela, B., & Khan, M. (2021). On the investors’ sentiments and the Islamic stock-bond interplay across investments’ horizons. Pacific-Basin Finance Journal, 65. https://doi.org/10.1016/j.pacfin.2020.101491
  7. Badshah, I., Bekiros, S., Lucey, B.M., & Uddin, G.S. (2018). Asymmetric linkages among the fear index and emerging market volatility indices. Emerging Markets Review, 37, 17-31. https://doi.org/10.1016/j.ememar.2018.03.002
  8. Bağcı, B., Çıtak, F., & Şişman, M. Y. (2020). Koronavirüs pandemisinin havayolu şirketlerinin hisse senetleri üzerine etkisi: Kantil-Kantil regresyon modeli uygulaması. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(COVID-19 Special Issue), 429-446. https://doi.org/10.21547/jss.782043

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Financial Economy, Finance

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

November 23, 2025

Publication Date

December 31, 2025

Submission Date

June 2, 2025

Acceptance Date

October 13, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 18 Number: 3

APA
Altemur, N., & Kurt Cihangir, Ç. (2025). Yatırımcı Duyarlılığı ve Ülke Kredi Riskinin Borsa Sektör Endekslerine Etkisi: Kantil-Kantil Regresyon Yöntemi Uygulaması. Hitit Journal of Social Sciences, 18(3), 722-740. https://doi.org/10.17218/hititsbd.1712472
AMA
1.Altemur N, Kurt Cihangir Ç. Yatırımcı Duyarlılığı ve Ülke Kredi Riskinin Borsa Sektör Endekslerine Etkisi: Kantil-Kantil Regresyon Yöntemi Uygulaması. Hitit Journal of Social Sciences. 2025;18(3):722-740. doi:10.17218/hititsbd.1712472
Chicago
Altemur, Necati, and Çiğdem Kurt Cihangir. 2025. “Yatırımcı Duyarlılığı Ve Ülke Kredi Riskinin Borsa Sektör Endekslerine Etkisi: Kantil-Kantil Regresyon Yöntemi Uygulaması”. Hitit Journal of Social Sciences 18 (3): 722-40. https://doi.org/10.17218/hititsbd.1712472.
EndNote
Altemur N, Kurt Cihangir Ç (December 1, 2025) Yatırımcı Duyarlılığı ve Ülke Kredi Riskinin Borsa Sektör Endekslerine Etkisi: Kantil-Kantil Regresyon Yöntemi Uygulaması. Hitit Journal of Social Sciences 18 3 722–740.
IEEE
[1]N. Altemur and Ç. Kurt Cihangir, “Yatırımcı Duyarlılığı ve Ülke Kredi Riskinin Borsa Sektör Endekslerine Etkisi: Kantil-Kantil Regresyon Yöntemi Uygulaması”, Hitit Journal of Social Sciences, vol. 18, no. 3, pp. 722–740, Dec. 2025, doi: 10.17218/hititsbd.1712472.
ISNAD
Altemur, Necati - Kurt Cihangir, Çiğdem. “Yatırımcı Duyarlılığı Ve Ülke Kredi Riskinin Borsa Sektör Endekslerine Etkisi: Kantil-Kantil Regresyon Yöntemi Uygulaması”. Hitit Journal of Social Sciences 18/3 (December 1, 2025): 722-740. https://doi.org/10.17218/hititsbd.1712472.
JAMA
1.Altemur N, Kurt Cihangir Ç. Yatırımcı Duyarlılığı ve Ülke Kredi Riskinin Borsa Sektör Endekslerine Etkisi: Kantil-Kantil Regresyon Yöntemi Uygulaması. Hitit Journal of Social Sciences. 2025;18:722–740.
MLA
Altemur, Necati, and Çiğdem Kurt Cihangir. “Yatırımcı Duyarlılığı Ve Ülke Kredi Riskinin Borsa Sektör Endekslerine Etkisi: Kantil-Kantil Regresyon Yöntemi Uygulaması”. Hitit Journal of Social Sciences, vol. 18, no. 3, Dec. 2025, pp. 722-40, doi:10.17218/hititsbd.1712472.
Vancouver
1.Necati Altemur, Çiğdem Kurt Cihangir. Yatırımcı Duyarlılığı ve Ülke Kredi Riskinin Borsa Sektör Endekslerine Etkisi: Kantil-Kantil Regresyon Yöntemi Uygulaması. Hitit Journal of Social Sciences. 2025 Dec. 1;18(3):722-40. doi:10.17218/hititsbd.1712472