Research Article

Yapay zekâsız grafik tasarım mümkün mü? Tasarım eğitiminde zorunlu bir evrim

Volume: 19 Number: 2 August 31, 2026
TR EN

Yapay zekâsız grafik tasarım mümkün mü? Tasarım eğitiminde zorunlu bir evrim

Abstract

Günümüzde grafik tasarım eğitimi, yapay zekâ (YZ) teknolojilerinin hızlı gelişimiyle birlikte temel bir dönüşüm sürecine girmiştir. Bu çalışma, YZ'nin grafik tasarım eğitimi üzerindeki etkilerini, fırsatlarını ve yaratmış olduğu pedagojik, etik ve yapısal dönüşümleri çok yönlü olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Geleneksel grafik tasarım eğitiminde bireysel yaratıcılık, el becerisi ve manuel üretim öne çıkarken, günümüzde YZ destekli üretim araçları tasarımcıların rollerini, üretim biçimlerini ve eğitimdeki öğrenme modellerini radikal biçimde yeniden tanımlamaktadır. Bu bağlamda, çalışmanın temel problemi, “Yapay zekâsız grafik tasarım eğitimi mümkün mü?” sorusuyla somutlaştırılmış ve çağın gerekliliklerine uyum sağlayabilen, etik temelli ve disiplinlerarası bir tasarım pedagojisinin nasıl kurulabileceği irdelenmiştir. Literatürde YZ’nin sanatsal üretimdeki rolüne ilişkin birçok teknik çalışma bulunmakla birlikte, özellikle grafik tasarım eğitimi bağlamında disiplinlerarası, eleştirel ve etik temelli kapsamlı analizlerin yetersiz olduğu gözlemlenmiştir. Bu çalışma, söz konusu boşluğu doldurarak YZ ile görsel üretim sürecine dair öğrenci ve eğitmen rollerinin dönüşümünü, kavramsal yaratım süreçlerini, telif hakları gibi etik problemleri ve eğitimde benimsenebilecek hibrit modelleri detaylı biçimde tartışmaktadır. Araştırmada tematik başlıklar üzerinden analitik bir yaklaşım benimsenmiş; grafik tasarım eğitiminin bileşenleri (öğrenme biçimi, eğitmen profili, disiplinlerarasılık, etik çerçeve) çağdaş YZ teknolojileriyle ilişkili olarak her biri ayrı başlıklar altında dört paragraflık bölümlerle analiz edilmiştir. Sanatsal YZ araçları, öğrenci merkezli öğrenme yaklaşımları, kavramsal üretim, küratöryel düşünce ve STEAM temelli müfredat modelleri üzerinden öneriler geliştirilmiş; geleneksel ve dijital yöntemler arasında denge kuran bir pedagojik yapı önerilmiştir. Çalışmada YZ’nin grafik tasarım eğitiminin kaçınılmaz bir parçası hâline geldiği, ancak bu dönüşümün yalnızca teknik değil, etik ve düşünsel bir yeniden yapılanmayı da gerektirdiği vurgulanmıştır. Hibrit yaratım senaryoları, öğrencinin yaratıcı kontrolünü koruyarak teknolojiden faydalanmasını mümkün kılarken; eğitmenler için de yeni bir rehberlik ve içerik üretme sorumluluğu doğurmaktadır. Bu bağlamda grafik tasarım eğitimi hem insan merkezli hem de teknolojiyle uyumlu bir sistem olarak yeniden yapılandırılmalıdır.

Keywords

References

  1. Cohen, H. (1995). The further exploits of AARON, painter. Stanford Humanities Review, 4(2), 141-158. Erişim adresi: https://www.cs.uml.edu/~fredm/courses/91.548-spr04/papers/furtherexploits.pdf
  2. Davis, M. (2020). Teaching design: A guide to curriculum and pedagogy for college design faculty and teachers who use design in their classrooms. Allworth Press.
  3. Elgammal, A., Liu, B., Elhoseiny, M., & Mazzone, M. (2017). Can: Creative adversarial networks, generating" art" by learning about styles and deviating from style norms. arXiv preprint arXiv:1706.07068.
  4. Hertzmann, A. (2018). Can computers create art? Arts, 7(2), 18. https://doi.org/10.3390/arts7020018
  5. Laurillard, D. (2012). Teaching as a Design Science: Building Pedagogical Patterns for Learning and Technology (1st ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203125083
  6. Lupton, E., & Phillips, J. C. (2015). Graphic design: The new basics (2nd ed.). Princeton Architectural Press.
  7. Lupton, E., & Lipps, A. (2018). The senses: Design beyond vision. Hudson: Princeton Architectural Press.
  8. Manovich, L. (2019). AI aesthetics. Moskova: Strelka Press.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Arts and Cultural Policy, Visual Cultures

Journal Section

Research Article

Publication Date

August 31, 2026

Submission Date

June 23, 2025

Acceptance Date

May 11, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 19 Number: 2

APA
Özdemir, A. (2026). Yapay zekâsız grafik tasarım mümkün mü? Tasarım eğitiminde zorunlu bir evrim. Hitit Journal of Social Sciences, 19(2), 557-570. https://doi.org/10.17218/hititsbd.1725407
AMA
1.Özdemir A. Yapay zekâsız grafik tasarım mümkün mü? Tasarım eğitiminde zorunlu bir evrim. Hitit Journal of Social Sciences. 2026;19(2):557-570. doi:10.17218/hititsbd.1725407
Chicago
Özdemir, Abdulkadir. 2026. “Yapay Zekâsız Grafik Tasarım Mümkün Mü? Tasarım Eğitiminde Zorunlu Bir Evrim”. Hitit Journal of Social Sciences 19 (2): 557-70. https://doi.org/10.17218/hititsbd.1725407.
EndNote
Özdemir A (August 1, 2026) Yapay zekâsız grafik tasarım mümkün mü? Tasarım eğitiminde zorunlu bir evrim. Hitit Journal of Social Sciences 19 2 557–570.
IEEE
[1]A. Özdemir, “Yapay zekâsız grafik tasarım mümkün mü? Tasarım eğitiminde zorunlu bir evrim”, Hitit Journal of Social Sciences, vol. 19, no. 2, pp. 557–570, Aug. 2026, doi: 10.17218/hititsbd.1725407.
ISNAD
Özdemir, Abdulkadir. “Yapay Zekâsız Grafik Tasarım Mümkün Mü? Tasarım Eğitiminde Zorunlu Bir Evrim”. Hitit Journal of Social Sciences 19/2 (August 1, 2026): 557-570. https://doi.org/10.17218/hititsbd.1725407.
JAMA
1.Özdemir A. Yapay zekâsız grafik tasarım mümkün mü? Tasarım eğitiminde zorunlu bir evrim. Hitit Journal of Social Sciences. 2026;19:557–570.
MLA
Özdemir, Abdulkadir. “Yapay Zekâsız Grafik Tasarım Mümkün Mü? Tasarım Eğitiminde Zorunlu Bir Evrim”. Hitit Journal of Social Sciences, vol. 19, no. 2, Aug. 2026, pp. 557-70, doi:10.17218/hititsbd.1725407.
Vancouver
1.Abdulkadir Özdemir. Yapay zekâsız grafik tasarım mümkün mü? Tasarım eğitiminde zorunlu bir evrim. Hitit Journal of Social Sciences. 2026 Aug. 1;19(2):557-70. doi:10.17218/hititsbd.1725407