SPOT VE VADELİ PİYASALAR ARASINDA RİSK DURUMUNDA NEDENSELLİK İLİŞKİSİ

Turhan Korkmaz; Emrah İsmail Çevik; Hasan Uygurtürk

doi:10.17218/hititsosbil.305741

SPOT VE VADELİ PİYASALAR ARASINDA RİSK DURUMUNDA NEDENSELLİK İLİŞKİSİ

Öz

Bu çalışmada, BİST 30 Endeksinin spot ve vadeli işlemleri arasındaki nedensellik ilişkisinin risk durumlarına göre incelenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda çalışmada Hong vd. (2009) tarafından geliştirilen nedensellik testi kullanılmıştır. Hong vd. (2009) tarafından önerilen test yöntemi iki aşamadan oluşmaktadır. İlk aşamada logaritmik getiri serilerinin birinci ve ikinci momenti tahmin edilmekte ve belirli risk düzeylerinde getiri serileri için riske maruz değerler hesaplanarak, bu değerleri aşan dönemler risk dönemleri olarak nitelendirilmektedir. İkinci aşamada ise söz konusu dönemler için BİST 30 Endeksinin spot ve vadeli işlemleri arasında aşağı yönlü nedensellik ilişkisi araştırılmaktadır. Nedensellik test sonuçları spot piyasadan vadeli piyasaya yönelik bir nedensellik ilişkisine işaret etmektedir. Çalışmada ulaşılan bu sonuçlar risk yöneticilerinin ve portföy yöneticilerinin yatırım stratejilerini belirlemede önemli bir role sahiptir. Çünkü vadeli işlemlerin riskten korunma amaçlı yapılması, risk durumlarında nedensellik ilişkisinin önemini daha da arttırmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Vadeli işlem,Borsa İstanbul,Nedensellik,GARCH,BİST30

Kaynakça

AKGİRAY, V. (1998), “Finansal Yeniliklerin ve Risk Yönetiminin Ekonomik Kalkınmaya Katkıları”, İMKB Dergisi, 2(5), 1-14.
AYRIÇAY, Y. (2003), “Türev Piyasaların Gelişmekte Olan Piyasalara Olası Etkileri”, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (5) 2003/1, 1-19.
BAŞDAŞ, Ü. (2009), “Lead-Lag Relationship between The Spot Index and Futures Price for The Turkish Derivatives Exchange”, Working Paper Series, (erişim adresi: http://ssrn.com/abstract=1493147), (erişim tarihi: 27.05.2016).
BEKGÖZ, S. (2006), Türkiye’de Vadeli Piyasalar ve İMKB Hisse Senedi Piyasası ile Etkileşimi, Marmara Üniversitesi SBE Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul.
BIS (2016), Bank for International Settlements - Statistics, (erişim adresi: http://stats.bis.org/statx/toc/DER.html), (erişim tarihi: 26.05.2016).
BİST (2016), “Borsa İstanbul VİOP, 2015 Yılında “Dünyanın En Hızlı Büyüyen” Türev Ürünler Piyasası Oldu”, (erişim adresi: http://www.borsaistanbul.com/duyurular), (erişim tarihi: 26.05.2016).
CEYLAN, A. & KORKMAZ, T. (2013), İşletmelerde Finansal Yönetim, Ekin Yayınevi, Bursa, 13. Baskı.
CHEUNG, Y. W. & NG, L. K. (1990), “The Dynamics of S&P 500 Index and S&P 500 Futures Intraday Price Volatilities”, Review of Futures Markets, 9(2), 458-486.

DİKMEN, A. (2008), Türkiye’de Vadeli İşlemler Piyasasının Gelişimi Perspektifinde Hisse Senedi Endeks Vadeli İşlem Sözleşmelerinin Gelişimi ve Spot Piyasa ile Etkileşimi. Yeterlilik Etüdü, SPK Piyasa Gözetim ve Düzenleme Dairesi, Ankara.
ERDOĞAN, O. & KAYACAN, M. (1998), “Finansal Türevlere Ne Zaman Başlanmalı? İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Örneği”, İMKB Dergisi, 2(5), 23-45.
ERSOY, E. & ÇITAK, L. (2015), “Intraday Lead-Lag Relationship between Stock Index and Stock Index Futures Markets: Evidence from Turkey”, Business and Economics Research Journal, 6(3), 1-18.
ERSOY, E. & BAYRAKDAROĞLU, A. (2013), “İMKB 30 Endeksi ile VOB-İMKB 30 Endeks Vadeli İşlem Sözleşmeleri Arasındaki Öncül-Ardıl İlişkisi”, İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 42(1), 26-40.
FAN, Y., ZHANG, Y-J., TSAI, H-T. & WEI, Y-M (2008), “Estimating ‘Value at Risk’ of Crude Oil Price and Its Spillover Effect Using The GED-GARCH Approach”, Energy Economics, 30(6), 1356-1371.
GÖK, İ. Y. & KALAYCI, Ş. (2014), “BİST 30 Spot ve Futures Piyasalarında Güniçi Fiyat Keşfi ve Volatilite Yayılımı”, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 19(3), 109-133.
HARRIS, L. (1989), “The October 1987 S&P 500 Stock-Futures Basis,” The Journal of Finance, 44(1), 77-99.
HONG, Y., LIU, Y. & WANG, S. (2009), “Granger Causality in Risk and Detection of Extreme Risk Spillover between Financial Markets”, Journal of Econometrics, 150, 271-287.
İŞERİ, M. & KAÇMAZER, M. (2016), “2005-2015 Yılları Arasında BIST30 Endeksi ve BIST30 Endeks Vadeli İşlem Sözleşmeleri Arasındaki Nedensellik (Öncül-Ardıl) İlişkisinin İrdelenmesi”, Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, 53(615), 9-21.
KASMAN, A. & KASMAN, S. (2008), “The Impact of Futures Trading on Volatility of The Underlying Asset in The Turkish Stock Market”, Physica A: Statistical Mechanics and its Applications, 387, 2837-2845.
KAYALIDERE, K., ARACI, H. & AKTAŞ, H. (2012), “Türev ve Spot Piyasalar Arasındaki Etkileşim: VOB Üzerine Bir Inceleme”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, Ekim, 137-154.
KAWALLER I. G., KOCH, P. D. & KOCH, T. W. (1987), “The Temporal Price Relationship between S&P 500 Futures and S&P 500 Index”, The Journal of Finance, 42(5), 1309-1329.
KORKMAZ, T. (2001), “Yeni Gelişmekte Olan Sermaye Piyasalarına Yatırım ve Türev Ürünlerin Rolü”, İMKB Dergisi, 17, 69-100.
KUTNER, G. W. & SWEENEY, R. J. (1991), “Causality Tests between The S&P 500 Cash and Futures Markets”, Quarterly Journal of Business and Economics, 30(2), 51-74.
LAFUENTE, J. A. (2002), “Intraday Return and Volatility Relationships between The Ibex 35 Spot and Futures Markets”, Spanish Economic Review, 4(3), 201 - 220.
LAFUENTE-LUENGO, J. A. (2009), “Intraday Realised Volatility Relationships between The S&P 500 Spot and Futures Market”, Journal of Derivatives & Hedge Funds, 15(2), 116–121.
LIU, X., CHENG, S., WANG, S., HONG, Y. & LI, Y. (2008), “An Empirical Study on Information Spillover Effects between The Chinese Copper Futures Market and Spot Market”, Physica A, 387(4), 899-914.
MOONIS, S. (2009), “An Empirical Study on The Relationship between Nifty Futures Index Prices and Nifty Spot Prices at National Stock Exchange”, Journal of Finance & Management, 1(2), 23-34.
MUKHERJEE, K. N. & MISHRA, R. K. (2006), Lead-Lag Relationship between Equities and Stock Index Futures Market and Its Variation Around Information Release: Empirical Evidence from India. NSE Research Paper, National Stock Exchange, India.
NELSON, D.B. (1991), “Conditional heteroskedasticity in Asset Returns: A New Approach”, Econometrica, 59, 347–370.
ÖZTÜRK, B. (2008), İMKB ile VOB Arasındaki Etkileşimin İMKB-30 ve İMKB-100 Bağlamında İrdelenmesi ve Elde Edilen Sonuçların VOB Bünyesinde Gerçekleştirilen İşlemlerin Gözetimi-Denetimi Açısından Değerlendirilmesi, Yeterlilik Etüdü, SPK Denetleme Dairesi, İstanbul.
SRINIVASAN, P. (2009), “An Empirical Analysis of Price Discovery in The NSE Spot and Futures Markets of India”, IUP Journal of Applied Finance, 15(11), 24-36.
TSE, Y.-K. & CHAN, W.-S. (2010), “The Lead-Lag Relation between the S&P 500 Spot and Futures Markets: An Intraday-Data Analysis Using A Threshold Regression Model”, The Japanese Economic Review, 61(1), 133-144.
UNIS, M. (1998), “Vadeli İşlemler Piyasasının Açılması için Doğru Zaman”, İMKB Dergisi, 2(5), 75-82.
YAO, Y. (2016), “The Impact of Stock Index Futures on Spot Market Volatility”. International Conference on Education, Sports, Arts and Management Engineering (ICESAME 2016), March 12-13, Shaanxi, China.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Turhan Korkmaz
MERSİN ÜNİVERSİTESİ
Türkiye

Emrah İsmail Çevik
NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ
Türkiye

Hasan Uygurtürk
KARABÜK ÜNİVERSİTESİ
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

17 Aralık 2017

Gönderilme Tarihi

12 Nisan 2017

Kabul Tarihi

25 Ekim 2017

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2017 Cilt: 10 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.17218/hititsosbil.305741

IZ

https://izlik.org/JA37EM32EA

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Korkmaz, T., Çevik, E. İ., & Uygurtürk, H. (2017). SPOT VE VADELİ PİYASALAR ARASINDA RİSK DURUMUNDA NEDENSELLİK İLİŞKİSİ. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(2), 737-756. https://doi.org/10.17218/hititsosbil.305741

AMA

1.Korkmaz T, Çevik Eİ, Uygurtürk H. SPOT VE VADELİ PİYASALAR ARASINDA RİSK DURUMUNDA NEDENSELLİK İLİŞKİSİ. hititsosbil. 2017;10(2):737-756. doi:10.17218/hititsosbil.305741

Chicago

Korkmaz, Turhan, Emrah İsmail Çevik, ve Hasan Uygurtürk. 2017. “SPOT VE VADELİ PİYASALAR ARASINDA RİSK DURUMUNDA NEDENSELLİK İLİŞKİSİ”. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 10 (2): 737-56. https://doi.org/10.17218/hititsosbil.305741.

EndNote

Korkmaz T, Çevik Eİ, Uygurtürk H (01 Aralık 2017) SPOT VE VADELİ PİYASALAR ARASINDA RİSK DURUMUNDA NEDENSELLİK İLİŞKİSİ. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 10 2 737–756.

IEEE

[1]T. Korkmaz, E. İ. Çevik, ve H. Uygurtürk, “SPOT VE VADELİ PİYASALAR ARASINDA RİSK DURUMUNDA NEDENSELLİK İLİŞKİSİ”, hititsosbil, c. 10, sy 2, ss. 737–756, Ara. 2017, doi: 10.17218/hititsosbil.305741.

ISNAD

Korkmaz, Turhan - Çevik, Emrah İsmail - Uygurtürk, Hasan. “SPOT VE VADELİ PİYASALAR ARASINDA RİSK DURUMUNDA NEDENSELLİK İLİŞKİSİ”. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 10/2 (01 Aralık 2017): 737-756. https://doi.org/10.17218/hititsosbil.305741.

JAMA

1.Korkmaz T, Çevik Eİ, Uygurtürk H. SPOT VE VADELİ PİYASALAR ARASINDA RİSK DURUMUNDA NEDENSELLİK İLİŞKİSİ. hititsosbil. 2017;10:737–756.

MLA

Korkmaz, Turhan, vd. “SPOT VE VADELİ PİYASALAR ARASINDA RİSK DURUMUNDA NEDENSELLİK İLİŞKİSİ”. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 10, sy 2, Aralık 2017, ss. 737-56, doi:10.17218/hititsosbil.305741.

Vancouver

1.Turhan Korkmaz, Emrah İsmail Çevik, Hasan Uygurtürk. SPOT VE VADELİ PİYASALAR ARASINDA RİSK DURUMUNDA NEDENSELLİK İLİŞKİSİ. hititsosbil. 01 Aralık 2017;10(2):737-56. doi:10.17218/hititsosbil.305741

SPOT VE VADELİ PİYASALAR ARASINDA RİSK DURUMUNDA NEDENSELLİK İLİŞKİSİ

SPOT VE VADELİ PİYASALAR ARASINDA RİSK DURUMUNDA NEDENSELLİK İLİŞKİSİ

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

THE EFFECT OF INDIVIDUAL FUTURE CONTRACTS ON THE ABNORMAL RETURNS OF UNDERLYING STOCKS: EVIDENCE FROM BORSA ISTANBUL

Dynamic Stochastic Volatility Spread Between Oil Risk, Oil Spot, and Oil Futures

SPOT VE VADELİ İŞLEM ENDEKSLERİNDE VOLATİLİTE ETKİLEŞİMİ: BİST 30 ÖRNEĞİ