ÇORUM EL SANATLARINDA KULLANILAN MOTİFLER VE ANLAMLARI

Hilal Bozkurt; Nurhan Kayabaşı; Begül Özkoca

doi:10.17218/husbed.43344

ÇORUM EL SANATLARINDA KULLANILAN MOTİFLER VE ANLAMLARI

Öz

Temelde insanın ana ihtiyaçlarını giderme isteği ile ortaya çıkan el sanatları, asıl uğraşı olmakla beraber daha çok boş zaman uğraşısı olarak da yapılmaktadır. El sanatları çok çeşitli şekillerde sınıflandırılmaktadır. Lif, ağaç, taş, toprak, maden, deri ve hayvansal artıkları, ince dallar, saplar ve ağaç şeritler kullanılan hammaddeye göre yapılan sınıflandırma ise her zaman güncelliğini korumaktadır. Çorum’da geçmişten günümüze pek çok el sanatının geçim kaynağı olarak yapıldığı bilinmektedir. Bu el sanatları ürünlerini süslemek için yöreye özgü motifler kullanılmıştır.

El sanatlarında kullanılan motifler, duygu, düşünce ve yaşantıların anlatıldığı Türk halk kültürünün bir parçasıdır. Türk kültürünün korunması ve yaşatılması toplumsal yapının geçmişle bağlantısını sağlamada büyük önem taşımaktadır. İnsanların kültür ve kimliğinin bir göstergesi olan el sanatlarında kullanılan motifler, yörelere göre farklılık göstermekte ve farklı adlarla bilinmektedir. Bu nedenle yörelerde yapılan el sanatları ve kullanılan motiflerin envanterinin yapılması gelecek kuşaklara bunların aktarılması ve yaşatılmasının gerekliliği ortaya çıkmaktadır.

Bu çalışmada, Çorum’da uğraşılan el sanatları ürünleri hammaddelerine göre sınıflandırılacak ve kullanılan motifler açıklanacaktır. Böylece el sanatlarında kullanılan ve yöreye özgü motiflerin belirlenerek bir katalog oluşturulması sağlanacaktır.

Anahtar kelimeler: Çorum, el sanatları, desen, motif

Kaynakça

ACIPAYAMLI, O. (1976), Zanaat Terimleri Sözlüğü, Türk Tarih Kurumu, Türk Dil
Kurumu Yayınları: 424, 215, Ankara.
ALDOĞAN, A. (1984) Türk Kilim Sanatı, Sanat Dünyamız, İstanbul. Sayı: 29, 14-15.
ANONİM, (2007), Web Sitesi: http://www.megep.meb.gov.tr /mte program modul,El
sanatları teknolojisi. kilim dokuma. Megep (mesleki eğitim ve öğretim sisteminin
güçlendirilmesi projesi), 93, Ankara. Erişim Tarihi: 05.11.2013.
ANONİM, (2009), Web Sitesi: http://www.sedefkar.com.tr/
documents/bitkisel-motif-cizimi.pdf. Erişim Tarihi: 12.02.2015

ANONİM, (2011). Karışık Motif Çizimleri, T.C. Milli Eğitim Bakanlığı El Sanatları
Teknolojisi.
ANONİM, (2015). WebSitesi: https://www.tarihtarih.com/?Syf=26&Syz=384553.
Erişim Tarihi: 12.02.2015.
ARLI, M. (1990). Köy El Sanatları, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Ankara.
ATEŞ, M. (1996). Mitolojiler, Semboller ve Halılar (koçboynuzu-elibelinde). Symbol
Yayıncılık, 191, İstanbul.
BİROL, A. İ., DERMAN, Ç. (2012). Türk Tezyini Sanatlarında Motifler, Kubbealtı Neşriyatı
No: 26. 9. Baskı. İstanbul.
BORATAV, P. N. (2003). 100 Soruda Türk Folkloru, Koç Kültür Sanat Yayınları, 383,
İstanbul.
CANAY, A. (2011). Anadolu’da Üretilen Kilim Motifleri Ve Seramik Sanatında
Yorumlanması. Yüksek Lisans Tezi (basılmamış). Afyon Kocatepe Üniversitesi,
Sosyal Bilimler Enstitüsü, Seramik Ana Sanat Dalı, 126, Afyon.
DENİZ, B. (2000). Türk Dünyasında Halı Ve Düz Dokuma Yaygıları, Atatürk Kültür
Merkezi Başkanlığı Yayınları, İstanbul.
DURUL, Y. (1977). Yörük Kilimleri: Niğde Yöresi, Ak Yayınları, Türk Süsleme Sanatları
Serisi: 6. 654, İstanbul.
DURUL, Y. (1987). Türk Kilim Motifleri. Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları:
104, Ankara.
ETİKAN S., KILIÇARSLAN, H. (2012a). “Düz Dokumalarda Nazar İnancı ve Göz Motifi”,
Art- E. Süleyman Demirel Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi Dergisi, 5 (10),
-121.
ERBEK, G. (1986). Anadolu Motifleri Sergisi. İzmir Alman Kültür Merkezi Yayınları. 46,
İzmir.
ERBEK, M. (2002). Çatalhöyükten Günümüze Anadolu Motifleri, T.C. Kültür Bakanlığı
Yayınları, Ankara.
EYÜBOĞLU, İ. Z. (1998). Anadolu Mitolojisi, Toplumsal Dönüşüm Yayınları, 284,
İstanbul.
GÖNÜL, M. (1965). “Eski Türk Halılarında Motif Çeşitleri ve Özellikleri”, Sümerbank
Dergisi. Apa Ofset Basımevi. İstanbul, 5 (49-52), 20-26.
GÜMÜŞTEKİN, N. (2011). “Anadolu ve Diğer Kültürlerde İşaret ve Simgelerde Anlam”,
Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(26), 103-118.
KAYABAŞI, N., ERDOĞAN, Z. ve SÖYLEMEZOĞLU, F. (2011). Türk El Sanatları, Ankara
Üniversitesi Uzaktan Eğitim Yayınları, Yayın No: 90. 142, Ankara
SİNEMOĞLU, N. (1984). Sanat Tarihi- Tarih Öncesinden Bizansa, Mimar Sinan
Üniversitesi Yayınları, 422, İstanbul.
ÖLMEZ, F. N. (2012). “Ölüm Olgusunun Türk Dokumalarına Yansıması”, Defin. (Editör:
Emine Gürsoy Naskali). Tarihçi Kitabevi. 543. İstanbul.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Hilal Bozkurt

Nurhan Kayabaşı

Begül Özkoca

Yayımlanma Tarihi

15 Haziran 2016

Gönderilme Tarihi

18 Mart 2016

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2016 Cilt: 9 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.17218/husbed.43344

IZ

https://izlik.org/JA93NN74FA

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Bozkurt, H., Kayabaşı, N., & Özkoca, B. (2016). ÇORUM EL SANATLARINDA KULLANILAN MOTİFLER VE ANLAMLARI. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(1). https://doi.org/10.17218/husbed.43344

AMA

1.Bozkurt H, Kayabaşı N, Özkoca B. ÇORUM EL SANATLARINDA KULLANILAN MOTİFLER VE ANLAMLARI. hititsosbil. 2016;9(1). doi:10.17218/husbed.43344

Chicago

Bozkurt, Hilal, Nurhan Kayabaşı, ve Begül Özkoca. 2016. “ÇORUM EL SANATLARINDA KULLANILAN MOTİFLER VE ANLAMLARI”. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 9 (1). https://doi.org/10.17218/husbed.43344.

EndNote

Bozkurt H, Kayabaşı N, Özkoca B (01 Haziran 2016) ÇORUM EL SANATLARINDA KULLANILAN MOTİFLER VE ANLAMLARI. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 9 1

IEEE

[1]H. Bozkurt, N. Kayabaşı, ve B. Özkoca, “ÇORUM EL SANATLARINDA KULLANILAN MOTİFLER VE ANLAMLARI”, hititsosbil, c. 9, sy 1, Haz. 2016, doi: 10.17218/husbed.43344.

ISNAD

Bozkurt, Hilal - Kayabaşı, Nurhan - Özkoca, Begül. “ÇORUM EL SANATLARINDA KULLANILAN MOTİFLER VE ANLAMLARI”. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 9/1 (01 Haziran 2016). https://doi.org/10.17218/husbed.43344.

JAMA

1.Bozkurt H, Kayabaşı N, Özkoca B. ÇORUM EL SANATLARINDA KULLANILAN MOTİFLER VE ANLAMLARI. hititsosbil. 2016;9. doi:10.17218/husbed.43344.

MLA

Bozkurt, Hilal, vd. “ÇORUM EL SANATLARINDA KULLANILAN MOTİFLER VE ANLAMLARI”. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 9, sy 1, Haziran 2016, doi:10.17218/husbed.43344.

Vancouver

1.Hilal Bozkurt, Nurhan Kayabaşı, Begül Özkoca. ÇORUM EL SANATLARINDA KULLANILAN MOTİFLER VE ANLAMLARI. hititsosbil. 01 Haziran 2016;9(1). doi:10.17218/husbed.43344

Kaplanlı Köyü (Keçiborlu-Isparta)’nde Tespit Edilen Mekke Kapısı Desenli Dokumaların Teknik ve Kompozisyon Açısından İncelenmesi

Art-e Sanat Dergisi

https://doi.org/10.21602/sduarte.1796658

ÇORUM EL SANATLARINDA KULLANILAN MOTİFLER VE ANLAMLARI

ÇORUM EL SANATLARINDA KULLANILAN MOTİFLER VE ANLAMLARI

Öz

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Doğu Karadeniz Bölgesi Dokumalarında Tespit Edilen Figürlü (Hayvan/İnsan) Motifler Üzerine Bir Deneme

Mersin Olgunlaşma Enstitüsünde Üretilen Anahtarlıklarda Türk Motiflerinin İncelenmesi

Tevfik Türen Karagözoğlu ve seramik sanatında konu olarak Osmanlı kaftanları

Kaplanlı Köyü (Keçiborlu-Isparta)’nde Tespit Edilen Mekke Kapısı Desenli Dokumaların Teknik ve Kompozisyon Açısından İncelenmesi