KARESEL ATAMA PROBLEMİ İÇİN BULANIK ADAPTİF ÇAPRAZLAMALI GENETİK ALGORİTMA ÖNERİSİ
Öz
Karesel atama problemi çok farklı alanlarda farklı tipleriyle karşılaşılabilen bir problem türüdür. Birbiri arasında akış olan faaliyet noktalarının birbiri arasında belirli mesafe olan lokasyonlara atanmasına dayanan ve akış ile mesafenin birlikte ele alınması gereken problemin, klasik çözüm yöntemleri ile çözümü oldukça zor olmakta ve çoğunlukla sezgisel algoritmalar ile uygun çözümler elde edilebilmektedir. Çok sık kullanılan sezgisel algoritmalarından biri ise Genetik Algoritma’dır. Genetik Algoritma rassallık içeren prosedürlere sahip, canlıların evrimini taklit eden oldukça başarılı bir yöntemdir. Algoritmanın en önemli prosedürlerinden bir tanesi ise çaprazlama işlemidir. Karesel atama problemi için literatürde sıklıkla pozisyon temelli çaprazlama tercih edilmektedir. Pozisyon temelli çaprazlamada kaç adet noktanın sabit kalacağı ve bu değerin nasıl belirleneceği önemli bir durumdur. Çalışmada, sabit tutulan nokta sayısını önceden belirli değerler ile ele alan klasik Genetik Algoritma yaklaşımları ile önerilen yöntem olan bulanık adaptif yaklaşım kıyaslanmıştır. Yapay zekanın bir türü olan Bulanık Mantık teorisinden faydalanan bulanık adaptif yaklaşım sayesinde algoritmanın çözüm esnasında elde ettiği bilgiler kullanılarak parametreler kontrol edilmekte ve algoritmanın arama yönü daha akıllı bir şekilde değişebilmektedir. Önerilen yöntemin etkinliğini değerlendirebilmek için literatürde yer alan karesel atama problem örneklerinden yararlanılmıştır. Sonuçların değerlendirilmesi ile Genetik Algoritma’da bulanık adaptif yaklaşımın etkinliği ortaya çıkmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abdel-Basset, M., Manogaran, G., Rashad, H., ve Zaied, A. N. H. (2018). A comprehensive review of quadratic assignment problem: variants, hybrids and applications. Journal of Ambient Intelligence and Humanized Computing, 1-24.
- Ahuja, R. K., Orlin, J. B., ve Tiwari, A. (2000). A greedy genetic algorithm for the quadratic assignment problem. Computers & Operations Research, 27(10), 917-934.
- Bean, J. C. (1994). Genetic algorithms and random keys for sequencing and optimization. ORSA journal on computing, 6(2), 154-160.
- Burkard, R. E., Karisch, S. E., ve Rendl, F. (1997). QAPLIB–a quadratic assignment problem library. Journal of Global optimization, 10(4), 391-403.
- Chmiel, W. (2019). Evolutionary algorithm using conditional expectation value for quadratic assignment problem. Swarm and Evolutionary Computation, 46, 1-27.
- Christofides, N., ve Benavent, E. (1989). An exact algorithm for the quadratic assignment problem on a tree. Operations Research, 37(5), 760-768.
- Cicirello, V. A. (2006). Non-wrapping order crossover: An order preserving crossover operator that respects absolute position. In Proceedings of the 8th annual conference on Genetic and evolutionary computation (1125-1132). ACM.
- Drezner, Z. (2005). Compounded genetic algorithms for the quadratic assignment problem. Operations Research Letters, 33(5), 475-480.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Osman Pala
*
0000-0002-2634-2653
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2020
Gönderilme Tarihi
25 Kasım 2019
Kabul Tarihi
30 Mayıs 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 13 Sayı: 1