Research Article

Türkiye’de imar hakkı aktarımı modelinin kurgulanması ve uygulama esasları

Volume: 13 Number: 2 April 9, 2026
TR EN

Türkiye’de imar hakkı aktarımı modelinin kurgulanması ve uygulama esasları

Abstract

Türk imar hukukunda mülkiyet hakkı kısıtlamalarından kaynaklanan mağduriyetlerin giderilmesi ve kamulaştırmasız el atma sorunlarının çözümü amacıyla 7534 sayılı Kanun ile İmar Hakkı Aktarımı (İHA) yöntemi yasal bir zemine kavuşmuştur. Bu çalışmanın amacı; 3194 sayılı İmar Kanunu ve Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde kurgulanan İHA modelinin uygulanabilirliğini, teknik kısıtlarını ve mülkiyet yapısına etkilerini analiz etmektir. Çalışmada, mevzuatla tanımlanan çerçeve doğrultusunda seçilen üç örnek uygulama üzerinden tam aktarım, rezerv kapasite kullanımı ve kısmi aktarım durumlarını içeren üç farklı senaryo incelenmiştir. Analizlerde, verici ve alıcı parseller arasındaki ilişki değer esaslı yöntemle değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, değer dengeleme mekanizmasının teorik olarak adil bir takas zemini sunduğunu ancak alıcı parsellerdeki %30 emsal artış tavanının, yüksek değerli verici parsellerin aktarımında tam aktarımı engelleyerek kısmi aktarımı zorunlu kılabildiğini göstermektedir. Bu durumun, verici parselin tapudan terkin edilememesine ve mülkiyetin kamu-gerçek kişi ortaklığına dönüşmesine yol açtığı tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda sistemin sürdürülebilirliği için bakiye imar haklarının “İmar Hakkı Sertifikası” yoluyla yönetilmesi ve İlbank koordinasyonunda kurumsal bir takas mekanizmasının geliştirilmesi önerilmektedir.

Keywords

References

  1. Aksoy, M. A., Yalçıner, K., & Aksoy, E. E. (2019). İmar hakkı transfer sistemi ve Türkiye için bir model önerisi. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 12(3), 440-453.
  2. Aliefendioğlu, Y., & Duman, İ. (2017). İmar hakları transferinde değer esaslı uygulama olanakları: Van ili örneği. The Journal of Academic Social Science, 49(49), 163-193.
  3. Azak, K. (2023). Anayasa Mahkemesi kararları çerçevesinde imar planı uygulamaları ile mülkiyet hakkının sınırlanması. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 31(4), 1561-1601.
  4. Bruno, E., Falco, E., Shahab, S., & Geneletti, D. (2023). Integrating ecosystem services in transfer of development rights: A literature review. Land Use Policy, 131, 106694.
  5. Chiodelli, F., & Moroni, S. (2016). Zoning-integrative and zoning-alternative transferable development rights: Compensation, equity, efficiency. Land Use Policy, 52, 422–429.
  6. Colavitti, A. M., & Serra, S. (2018). The transfer of development rights as a tool for the urban growth containment: A comparison between the United States and Italy. Papers in Regional Science, 97(4), 1247–1266.
  7. Çoruhlu, Y. E., Uzun, B., & Yıldız, O. (2019). Kamulaştırmasız hukuki el atma kavramının incelenmesi ve muhtemel çözüm yaklaşımlarının geliştirilmesi. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, (39), 1–27.
  8. Çoruhlu, Y. E., Uzun, B., & Yıldız, O. (2020). Zoning plan-based legal confiscation without expropriation in Turkey in light of ECHR decisions. Land Use Policy, 95, 104611.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Land Management, Cadastral and Property , Geographical Information Systems (GIS) in Planning

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 9, 2026

Submission Date

December 9, 2025

Acceptance Date

March 10, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 13 Number: 2

APA
Atasoy, B. A., Terzi, F., Uzun, B., & Yıldırım, V. (2026). Türkiye’de imar hakkı aktarımı modelinin kurgulanması ve uygulama esasları. Jeodezi Ve Jeoinformasyon Dergisi, 13(2), 157-180. https://doi.org/10.9733/JGG.2026R0008.T
AMA
1.Atasoy BA, Terzi F, Uzun B, Yıldırım V. Türkiye’de imar hakkı aktarımı modelinin kurgulanması ve uygulama esasları. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi. 2026;13(2):157-180. doi:10.9733/JGG.2026R0008.T
Chicago
Atasoy, Bura Adem, Fatih Terzi, Bayram Uzun, and Volkan Yıldırım. 2026. “Türkiye’de Imar Hakkı Aktarımı Modelinin Kurgulanması Ve Uygulama Esasları”. Jeodezi Ve Jeoinformasyon Dergisi 13 (2): 157-80. https://doi.org/10.9733/JGG.2026R0008.T.
EndNote
Atasoy BA, Terzi F, Uzun B, Yıldırım V (April 1, 2026) Türkiye’de imar hakkı aktarımı modelinin kurgulanması ve uygulama esasları. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi 13 2 157–180.
IEEE
[1]B. A. Atasoy, F. Terzi, B. Uzun, and V. Yıldırım, “Türkiye’de imar hakkı aktarımı modelinin kurgulanması ve uygulama esasları”, Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi, vol. 13, no. 2, pp. 157–180, Apr. 2026, doi: 10.9733/JGG.2026R0008.T.
ISNAD
Atasoy, Bura Adem - Terzi, Fatih - Uzun, Bayram - Yıldırım, Volkan. “Türkiye’de Imar Hakkı Aktarımı Modelinin Kurgulanması Ve Uygulama Esasları”. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi 13/2 (April 1, 2026): 157-180. https://doi.org/10.9733/JGG.2026R0008.T.
JAMA
1.Atasoy BA, Terzi F, Uzun B, Yıldırım V. Türkiye’de imar hakkı aktarımı modelinin kurgulanması ve uygulama esasları. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi. 2026;13:157–180.
MLA
Atasoy, Bura Adem, et al. “Türkiye’de Imar Hakkı Aktarımı Modelinin Kurgulanması Ve Uygulama Esasları”. Jeodezi Ve Jeoinformasyon Dergisi, vol. 13, no. 2, Apr. 2026, pp. 157-80, doi:10.9733/JGG.2026R0008.T.
Vancouver
1.Bura Adem Atasoy, Fatih Terzi, Bayram Uzun, Volkan Yıldırım. Türkiye’de imar hakkı aktarımı modelinin kurgulanması ve uygulama esasları. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi. 2026 Apr. 1;13(2):157-80. doi:10.9733/JGG.2026R0008.T