Research Article

Türkiye’de arazi ve arsa düzenlemelerinde geri dönüşüm sorunları

Volume: 13 Number: 2 July 3, 2026
TR EN

Türkiye’de arazi ve arsa düzenlemelerinde geri dönüşüm sorunları

Abstract

Arazi ve arsa düzenlemesi (AAD), imar planlarının sahaya aktarılmasında ve mülkiyet yapısının kamu yararı doğrultusunda yeniden kurulmasında kullanılan en etkili plan uygulama araçlarından biridir. Bununla birlikte, AAD işlemlerinin idari yargı tarafından iptal edilmesi, tapu sicilindeki tescilleri hukuki dayanaktan yoksun hale getirmekte ve kök parsele dönüşü içeren karmaşık bir geri dönüş sürecini gündeme getirmektedir. Bu çalışma, AAD işlemlerinin iptali sonrasında ortaya çıkan geri dönüş zorunluluğunu güncel mevzuat çerçevesinde incelemekte, literatürde bütüncül biçimde ele alınmamış üç temel sorun alanına odaklanmaktadır. Bunlar, mülga mevzuat döneminde tesis edilen kamu ortaklık payı (KOP) uygulamasından kaynaklanan hisselerin güncel sisteme nasıl entegre edileceği, bedele dönüştürme işlemlerinin iptal sonrasında nasıl tasfiye edileceği ve imar hakkı aktarımı (İHA) ile kurulan yeni mülkiyet ilişkilerinin geri dönüş sürecinde nasıl korunacağıdır. Bu kapsamda çalışma, mevzuat analizi ve literatür incelemesini, KOP, bedele dönüştürme ve İHA’ya ilişkin üç sayısal örnek uygulama ile birlikte değerlendirmektedir. Çalışma sonucunda; KOP, bedele dönüştürme ve İHA içeren dosyalarda geri dönüşün, işlemin tesis edildiği dönemin hukuki kurgusu ile güncel mevzuatın gereklerini birlikte dikkate alan çok katmanlı bir tasfiye süreci olduğu, özellikle donör parsellere yapılan ödemelerin tasfiyesi ile aktarılan imar hakkının değer ve kapasite bakımından korunmasına ilişkin açık mevzuat hükümlerine ihtiyaç bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Keywords

References

  1. Arslan, S. (2013). İmar uygulamalarında geri dönüşüm. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, Tapu Dairesi Başkanlığı, Ankara.
  2. Atasoy, B. A., Terzi, F., Uzun, B., & Yıldırım, V. (2026a). Türkiye’de imar hakkı aktarımı modelinin kurgulanması ve uygulama esasları. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi, 13(2), 157-180.
  3. Atasoy, B. A., Uzun, B., Terzi, F., & Yildirim, V. (2026b). From expropriation to transfer of development rights: legal-operational analysis of the Turkish Model. Survey Review, 1-17.
  4. Bilgin, H. (2020). 7153 ve 7181 Sayılı Kanunlarla İmar Kanununda Yapılan Değişiklikler Üzerine Bir İnceleme. Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 6(2), 339-385.
  5. Çelik, N. (2013). İptale konu imar planı uygulamalarında geri dönüş işleminin irdelenmesi ve çözüm önerileri yaklaşımı (Yüksek Lisans Tezi). Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Trabzon, Türkiye.
  6. Çelik Şimşek, N., & Uzun, B. (2018). İptale konu imar planı uygulamalarında geri dönüş işleminin irdelenmesi. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, (33), 709-720.
  7. Çepni, M. S. (2021). İmar Yasası 18. maddesinde değişiklikler ve idare hukuku açısından olası sorunlar: Eşdeğer tahsis ve hisse çözümleme. İzmir Barosu Dergisi, 2021-1, 53-72.
  8. Çepni, M. S. (2022). Tescil dışı alanların arsa düzenlemelerinde değerlendirilmesi. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi, 9(2), 127-136.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Land Management

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 3, 2026

Submission Date

April 24, 2026

Acceptance Date

June 12, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 13 Number: 2

APA
Terzi, F. (2026). Türkiye’de arazi ve arsa düzenlemelerinde geri dönüşüm sorunları. Jeodezi Ve Jeoinformasyon Dergisi, 13(2), 219-243. https://doi.org/10.9733/JGG.2026R0011.T
AMA
1.Terzi F. Türkiye’de arazi ve arsa düzenlemelerinde geri dönüşüm sorunları. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi. 2026;13(2):219-243. doi:10.9733/JGG.2026R0011.T
Chicago
Terzi, Fatih. 2026. “Türkiye’de Arazi Ve Arsa Düzenlemelerinde Geri Dönüşüm Sorunları”. Jeodezi Ve Jeoinformasyon Dergisi 13 (2): 219-43. https://doi.org/10.9733/JGG.2026R0011.T.
EndNote
Terzi F (July 1, 2026) Türkiye’de arazi ve arsa düzenlemelerinde geri dönüşüm sorunları. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi 13 2 219–243.
IEEE
[1]F. Terzi, “Türkiye’de arazi ve arsa düzenlemelerinde geri dönüşüm sorunları”, Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi, vol. 13, no. 2, pp. 219–243, July 2026, doi: 10.9733/JGG.2026R0011.T.
ISNAD
Terzi, Fatih. “Türkiye’de Arazi Ve Arsa Düzenlemelerinde Geri Dönüşüm Sorunları”. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi 13/2 (July 1, 2026): 219-243. https://doi.org/10.9733/JGG.2026R0011.T.
JAMA
1.Terzi F. Türkiye’de arazi ve arsa düzenlemelerinde geri dönüşüm sorunları. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi. 2026;13:219–243.
MLA
Terzi, Fatih. “Türkiye’de Arazi Ve Arsa Düzenlemelerinde Geri Dönüşüm Sorunları”. Jeodezi Ve Jeoinformasyon Dergisi, vol. 13, no. 2, July 2026, pp. 219-43, doi:10.9733/JGG.2026R0011.T.
Vancouver
1.Fatih Terzi. Türkiye’de arazi ve arsa düzenlemelerinde geri dönüşüm sorunları. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi. 2026 Jul. 1;13(2):219-43. doi:10.9733/JGG.2026R0011.T