Araştırma Makalesi

Türkiye’de arazi ve arsa düzenlemelerinde geri dönüşüm sorunları

Cilt: 13 Sayı: 2 3 Temmuz 2026
PDF İndir
TR EN

Türkiye’de arazi ve arsa düzenlemelerinde geri dönüşüm sorunları

Öz

Arazi ve arsa düzenlemesi (AAD), imar planlarının sahaya aktarılmasında ve mülkiyet yapısının kamu yararı doğrultusunda yeniden kurulmasında kullanılan en etkili plan uygulama araçlarından biridir. Bununla birlikte, AAD işlemlerinin idari yargı tarafından iptal edilmesi, tapu sicilindeki tescilleri hukuki dayanaktan yoksun hale getirmekte ve kök parsele dönüşü içeren karmaşık bir geri dönüş sürecini gündeme getirmektedir. Bu çalışma, AAD işlemlerinin iptali sonrasında ortaya çıkan geri dönüş zorunluluğunu güncel mevzuat çerçevesinde incelemekte, literatürde bütüncül biçimde ele alınmamış üç temel sorun alanına odaklanmaktadır. Bunlar, mülga mevzuat döneminde tesis edilen kamu ortaklık payı (KOP) uygulamasından kaynaklanan hisselerin güncel sisteme nasıl entegre edileceği, bedele dönüştürme işlemlerinin iptal sonrasında nasıl tasfiye edileceği ve imar hakkı aktarımı (İHA) ile kurulan yeni mülkiyet ilişkilerinin geri dönüş sürecinde nasıl korunacağıdır. Bu kapsamda çalışma, mevzuat analizi ve literatür incelemesini, KOP, bedele dönüştürme ve İHA’ya ilişkin üç sayısal örnek uygulama ile birlikte değerlendirmektedir. Çalışma sonucunda; KOP, bedele dönüştürme ve İHA içeren dosyalarda geri dönüşün, işlemin tesis edildiği dönemin hukuki kurgusu ile güncel mevzuatın gereklerini birlikte dikkate alan çok katmanlı bir tasfiye süreci olduğu, özellikle donör parsellere yapılan ödemelerin tasfiyesi ile aktarılan imar hakkının değer ve kapasite bakımından korunmasına ilişkin açık mevzuat hükümlerine ihtiyaç bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Arslan, S. (2013). İmar uygulamalarında geri dönüşüm. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, Tapu Dairesi Başkanlığı, Ankara.
  2. Atasoy, B. A., Terzi, F., Uzun, B., & Yıldırım, V. (2026a). Türkiye’de imar hakkı aktarımı modelinin kurgulanması ve uygulama esasları. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi, 13(2), 157-180.
  3. Atasoy, B. A., Uzun, B., Terzi, F., & Yildirim, V. (2026b). From expropriation to transfer of development rights: legal-operational analysis of the Turkish Model. Survey Review, 1-17.
  4. Bilgin, H. (2020). 7153 ve 7181 Sayılı Kanunlarla İmar Kanununda Yapılan Değişiklikler Üzerine Bir İnceleme. Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 6(2), 339-385.
  5. Çelik, N. (2013). İptale konu imar planı uygulamalarında geri dönüş işleminin irdelenmesi ve çözüm önerileri yaklaşımı (Yüksek Lisans Tezi). Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Trabzon, Türkiye.
  6. Çelik Şimşek, N., & Uzun, B. (2018). İptale konu imar planı uygulamalarında geri dönüş işleminin irdelenmesi. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, (33), 709-720.
  7. Çepni, M. S. (2021). İmar Yasası 18. maddesinde değişiklikler ve idare hukuku açısından olası sorunlar: Eşdeğer tahsis ve hisse çözümleme. İzmir Barosu Dergisi, 2021-1, 53-72.
  8. Çepni, M. S. (2022). Tescil dışı alanların arsa düzenlemelerinde değerlendirilmesi. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi, 9(2), 127-136.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Arazi Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

3 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

24 Nisan 2026

Kabul Tarihi

12 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 13 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Terzi, F. (2026). Türkiye’de arazi ve arsa düzenlemelerinde geri dönüşüm sorunları. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi, 13(2), 219-243. https://doi.org/10.9733/JGG.2026R0011.T
AMA
1.Terzi F. Türkiye’de arazi ve arsa düzenlemelerinde geri dönüşüm sorunları. hkmojjd. 2026;13(2):219-243. doi:10.9733/JGG.2026R0011.T
Chicago
Terzi, Fatih. 2026. “Türkiye’de arazi ve arsa düzenlemelerinde geri dönüşüm sorunları”. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi 13 (2): 219-43. https://doi.org/10.9733/JGG.2026R0011.T.
EndNote
Terzi F (01 Temmuz 2026) Türkiye’de arazi ve arsa düzenlemelerinde geri dönüşüm sorunları. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi 13 2 219–243.
IEEE
[1]F. Terzi, “Türkiye’de arazi ve arsa düzenlemelerinde geri dönüşüm sorunları”, hkmojjd, c. 13, sy 2, ss. 219–243, Tem. 2026, doi: 10.9733/JGG.2026R0011.T.
ISNAD
Terzi, Fatih. “Türkiye’de arazi ve arsa düzenlemelerinde geri dönüşüm sorunları”. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi 13/2 (01 Temmuz 2026): 219-243. https://doi.org/10.9733/JGG.2026R0011.T.
JAMA
1.Terzi F. Türkiye’de arazi ve arsa düzenlemelerinde geri dönüşüm sorunları. hkmojjd. 2026;13:219–243.
MLA
Terzi, Fatih. “Türkiye’de arazi ve arsa düzenlemelerinde geri dönüşüm sorunları”. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi, c. 13, sy 2, Temmuz 2026, ss. 219-43, doi:10.9733/JGG.2026R0011.T.
Vancouver
1.Fatih Terzi. Türkiye’de arazi ve arsa düzenlemelerinde geri dönüşüm sorunları. hkmojjd. 01 Temmuz 2026;13(2):219-43. doi:10.9733/JGG.2026R0011.T