YÖRESEL BİR İLETİŞİM DİLİ OLARAK HATAY NİDÂSI: HAAHA

Hatay hahaha, which has not been the subject of a comprehensive scientific research except for small studies, stands as a virgin theme as one of Turkey's unique local values. Social shouts, which have not been studied much in the scientific literature, are communication tools based on sound and verbal produced by the people living in a certain region within the framework of their own life experiences. While almost every region develops its own unique shouts in the historical process, in multicultural regions nourished by different cultures, although sometimes similar and sometimes divergent, they turn into tools that express the feelings, views and impressions of the local people. Local shouts, which are evaluated within the scope of cultural sign, can vary from one-breath sounds with certain meanings to original mani. Hatay region has produced many cultural signs within the scope of its rich cultural accumulation in its history dating back to approximately 10 thousand years, and has continued to keep its traditional culture alive by transferring these to new generations. Haahas, called "haaha" in the Hatay region and read in different languages, primarily Arabic and Turkish, within the framework of the multicultural environment of Hatay, and conveying impressions about the current situation, contribute to social communication as a cultural cry of the Hatay region. Haaha, which is mostly read at henna nights, weddings, circumcision ceremonies, soldier farewells, and guests, takes its shape according to the personality of those present in the environment. Haahas, one of the main cultural elements of Hatay, vary from good wishes to prayers, sometimes from exemplary words to obscene expressions.

Küçük çalışmalar dışında bilimsel anlamda kapsamlı bir araştırmaya konu olmamış Hatay haahaları, Türkiye’nin özgün yöresel değerlerinden biri niteliğiyle bakir bir tema olarak durmaktadır. Bilimsel literatürde fazlaca çalışılmamış toplumsal nidâ, belirli bir yörede yaşayan halkın kendi yaşam deneyimleri çerçevesinde ürettiği, sese ve söze dayalı iletişim araçlarıdır. Hemen her yöre, tarihsel süreç içinde kendine özgü nidâlar geliştirirken, farklı kültürlerden beslenmiş çokkültürlü yörelerde nidâlar da bazen benzeşmekle, bazen ayrışmakla birlikte, yöre halkının duygu, görüş ve izlenimlerini dile getiren araçlara dönüşmektedir. Kültürel im kapsamında değerlendirilen yöresel nidâlar, belirli anlamlara gelen tek nefeslik seslerden özgün manilere kadar çeşitlilik gösterebilmektedir. Hatay yöresi de yaklaşık 10 bin yıla dayalı tarihi içinde, yüklü kültürel birikimi kapsamında çok sayıda kültürel im üretmiş, bunları yeni kuşaklara da aktararak geleneksel kültürünü yaşatmaya devam etmiştir. Hatay yöresinde “haaha” adı verilen ve Hatay’ın çokkültürlü ortamı çerçevesinde, başta Arapça ve Türkçe olmak üzere değişik dillerde okunan ve içinde bulunulan durumla ilgili izlenimler aktaran haahalar, bir bakıma Hatay yöresinin kültürel nidâsı olarak toplumsal iletişime katkıda bulunmaktadır. Çoğunlukla kına gecelerinde, düğünlerde, sünnet törenlerinde, asker uğurlamalarında, misafirliklerde okunan haahalar, ortamda bulunanların kişiliğine göre de biçim kazanmaktadır. Hatay’ın başlıca kültürel öğelerinden olan haahalar, güzel dileklerden dualara, ibret verici sözlerden bazen müstehcen anlatımlara kadar çeşitlilik göstermektedir.