Hastane Öncesi Acil Sağlık Hizmetleri Çalışanlarında Kas-İskelet Sistemi Rahatsızlıklarının Değerlendirilmesi

Yıl 2025, Cilt: 10 Sayı: 3, 311 - 326, 28.12.2025

Ayşenur Yetik Aras , Mehmet Ergin

Öz

Amaç: Bu çalışma, hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinde (HÖASH) görev yapan sağlık profesyonellerinde mesleki kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarını (KİSR) belirleyerek sağlıklarının korunması, iş doyumlarının artırılması ve iş kaybına yol açabilecek durumların önlenmesini amaçlamaktadır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, 1 Ocak–31 Mayıs 2017 tarihleri arasında, HÖASH’de görev yapan 265 personel ile yürütülmüş kesitsel tipte bir çalışmadır. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu ve Cornell Kas-İskelet Rahatsızlığı Anketi (CKİRA) kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya katılan HÖASH görevli çalışanların %85,7’sinin, son çalışma haftasında gün sonunda bel, sırt, kol, omuz, bacak veya ayak gibi vücut bölgelerinde ağrı, rahatsızlık veya huzursuzluk yaşadığı saptanmıştır. En sık bildirilen ağrı bölgeleri bel (%70,9), sırt (%56,2) ve boyun (%49,8) olup, bu bölgelerde ağrının genellikle orta şiddette olduğu ve iş performansını hafif düzeyde etkilediği belirlenmiştir. Bu durum cinsiyet, meslek grubu, iş doyumu ve egzersiz yapma durumuna göre alt gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu bulunmuştur (sırasıyla p=0,02; p=0,01; p=0,01 ve p=0,01). Katılımcıların %27,1’inde tanı konmuş kas iskelet sistemi hastalığı mevcuttur. Tanı almış personelin yaş, meslekte çalışma süresi ve vücut kitle indeksi değişkenlerine göre alt grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur (sırasıyla p=0,01; p<0,001 ve p=0,005).
Sonuç: Kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları HÖASH’de çalışanları arasında yaygındır ve iş ve yaşam tarzı faktörleriyle bağlantılıdır.

Anahtar Kelimeler

acil sağlık , hastane öncesi , Kas-iskelet sistemi hastalıkları , Meslek hastalıkları , Sağlık çalışanları.

EVALUATION OF MUSCULOSKELETAL DISORDERS IN PREHOSPITAL EMERGENCY SERVICE PROFESSIONALS

Öz

Objective: Our study aims to determine the prevalence and characteristics of occupational musculoskeletal disorders (MSD) among prehospital emergency medical service (EMS) professionals to protect their health, enhance job satisfaction, and prevent conditions that may lead to job loss.
Materialsand Method: This research is a cross-sectional study. It was conducted between January 1st and May 31st, 2017, with 265 personnel working in prehospital EMS. A Personal Information Form and the Cornell Musculoskeletal Discomfort Questionnaire (CMDQ) were used as data collection tools.
Results: It was determined that 85.7% of the EMS providers participating in the study experienced pain, discomfort, or distress in various parts of their bodies, such as the lower back, back, arms, shoulders, legs, or feet, by the end of the day during the last workweek. The most frequently reported areas of pain were the lower back (70.9%), back (56.2%), and neck (49.8%); these regions were found to have primarily moderate pain, which slightly affected their work performance. Statistically significant differences were observed among subgroups in terms of experiencing MSD during the last workweek based on gender, occupational groups, job satisfaction, and exercise habits (p=0.02; p=0.01; p=0.01, and p=0.01, respectively). It was found that 27.1% of participants had a diagnosed MSD. Statistically significant differences were identified among subgroups in terms of age, years in the profession, and body mass index regarding MSD diagnoses (p=0.01; p<0.001, and p=0.005, respectively).
Conclusions: Musculoskeletal discomfort is common in EMS providers and linked to work and lifestyle factors.

Anahtar Kelimeler

Prehospital , Emergency Care , Healthcare Providers , Musculoskeletal Disorder , Occupational Diseases

Kaynakça

• Aljerian, N., Alshehri, S., Masudi, E., Albawardi, A. M., Alzahrani, F., & Alanazi, R. (2018). The prevalence of musculoskeletal disorders among EMS personnel in Saudi Arabia, Riyadh. The Egyptian Journal of Hospital Medicine, 73(1), 5777–5782. https://doi.org/10.21608/ejhm.2018.11879
• Arsal Yıldırım, S., & Gerdan, S. (2017). Hastane öncesi acil sağlık çalışanlarının iş sağlığı ve güvenliği kapsamındaki mesleki riskleri. Hastane Öncesi Dergisi, 2(1), 37–49.
• Baran, F. G. (2008). Bir motorlu araç üretim fabrikasında masa başı çalışanların kas-iskelet sistemi yakınmalarının ergonomik ve diğer bazı etmenlerle ilişkisi (Ph.D. Thesis). Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Ankara.
• Cochran, W. G. (1977). Sampling techniques (3rd ed.). John Wiley & Sons.
• Davas, A. (2014). Hastanelerde sağlık çalışanlarının sağlığı. Toplum ve Hekim, 29(6), 460–467.
• Deros, B. M., Daruis, D. D. I., Thiruchelvam, S., Othman, R., Ismail, D., & Rabani, N. F. (2016). Evaluation on ambulance design and musculoskeletal disorders risk factors among ambulance emergency medical service personnel. Iranian Journal of Public Health, 45, 52–60.
• Erdinç, O., Hot, K., & Ozkaya, M. (2011). Turkish version of the Cornell Musculoskeletal Discomfort Questionnaire: Cross-cultural adaptation and validation. Work, 39(3), 251–260. https://doi.org/10.3233/WOR-2011-1173
• Faul, F., Erdfelder, E., Lang, A.-G., & Buchner, A. (2007). G*Power 3: A flexible statistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences. Behavior Research Methods, 39(2), 175–191. https://doi.org/10.3758/BF03193146
• Fisher, T. F., & Wintermeyer, S. F. (2012). Musculoskeletal disorders in EMS: Creating employee awareness. Professional Safety, 57(7), 30–34.
• Friedenberg, R., Kalichman, L., Ezra, D., Wacht, O., & Alperovitch-Najenson, D. (2022). Workrelated musculoskeletal disorders and injuries among emergency medical technicians and paramedics: A comprehensive narrative review. Archives of Environmental & Occupational Health, 77(1), 9–17. https://doi.org/10.1080/19338244.2020.1832038
• Hanson, B., Haddad, M. K., Karim, S. M., Fung, C., & Dine, J. (2021). The impact of emergency responder musculoskeletal injuries in the state of Ohio. Work, 68(4), 1001–1008. https://doi.org/10.3233/WOR-205065
• Hegg-Deloye, S., Brassard, J., Prairie, J., Larouche, D., Jauvin, N., Poirier, P., Tremblay, A., & Corbeil, P. (2015). Prevalence of risk factors for cardiovascular disease in paramedics. International Archives of Occupational and Environmental Health, 88, 973–998. https://doi.org/10.1007/s00420-015-1028-z
• Hignett, S. M. (2015). Musculoskeletal injury risks for ambulance workers. Journal of Paramedic Practice, 7(6), 276–277.
• Jenkins, N., Smith, G., Stewart, S., Colquhoun, M., & White, K. (2016). Pre-employment physical capacity testing as a predictor for musculoskeletal injury in paramedics: A review of the literature. Work, 55(3), 565–575. https://doi.org/10.3233/WOR-162422
• Kıdak, L. B., Arslan, E. T., & Demir, H. (2016). Acil sağlık hizmetlerinde insan kaynakları yönetimi problemlerinin belirlenmesi ve analitik hiyerarşi prosesi ile önceliklendirilmesi: Ambulans servisi örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 7(16), 1–15. https://doi.org/10.21076/vizyoner.265463
• Mbada, G. E., Obembe, A. O., Alade, B. S., Adedoyin, R. A., Johnson, O. E., & Soremi, O. O. (2012). Work-related musculoskeletal disorders among health workers in a Nigerian teaching hospital. TAF Preventive Medicine Bulletin, 11(5), 583–588.
• Meydanlıoğlu, A. (2013). Sağlık çalışanlarının sağlığı ve güvenliği. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(3), 192–199.
• Nazzal, M. S., Oteir, A. O., Alrawashdeh, A., Al-Qudah, Z., & Khader, Y. (2024). Prevalence of work-related musculoskeletal disorders and associated factors affecting emergency medical services professionals in Jordan: A cross-sectional study. BMJ Open, 14(4), 1-7. . https://doi.org/10.1136/bmjopen-2023-078601
• Önal, Ö. (2015). Acil sağlık istasyonlarında çalışan personelin mesleki risk durumları. Journal of Contemporary Medicine, 5(4), 239–242. https://doi.org/10.16899/ctd.46579
• Prairie, J., & Corbeil, P. (2014). Paramedics on the job: Dynamic trunk motion assessment at the workplace. Applied Ergonomics, 45, 895–903. https://doi.org/10.1016/j.apergo.2013.11.013
• Roberts, M. H., Sim, M. R., Black, O., & Smith, P. (2015). Occupational injury risk among ambulance officers and paramedics compared with other healthcare workers in Victoria, Australia: Analysis of workers’ compensation claims from 2003 to 2012. Occupational and Environmental Medicine, 72(7), 489–495. https://doi.org/10.1136/oemed-2014-102574
• Sahraei, M. M., Molavi Verdanjani, M., Soltanian, A., & Khatiban, M. (2021). The relationship between musculoskeletal injuries and stress load in emergency medical staff of Hamadan province in 2019. Avicenna Journal of Nursing and Midwifery Care, 29(1), 23–34. https://doi.org/10.30699/ajnmc.29.1.23
• Sezgin, D. (2016). Yoğun bakım hemşirelerinin kas iskelet sistemi sorunlarına ilişkin semptomları azaltma ve iş görme yeteneğini arttırmada ergonomik risk yönetim programının etkisi (Ph.D. Thesis). İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk Sağlığı Hemşireliği Anabilim Dalı, İstanbul.
• Studnek, J. R., Ferketich, A., & Crawford, J. M. (2007). On-the-job illness and injury resulting in lost work time among a national cohort of emergency medical services professionals. American Journal of Industrial Medicine, 50(12), 921–931. https://doi.org/10.1002/ajim.20516
• T.C. Resmî Gazete. (2000, May 11). Acil Sağlık Hizmetleri Yönetmeliği. Resmî Gazete, 24046, 37–45.
• Türk Dil Kurumu [TDK]. (2006). Bilim ve sanat terimleri sözlüğü. https://sozluk.gov.tr/, 20.05.2016.
• Tüzüner, V. L., & Özaslan, B. Ö. (2011). Hastanelerde iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının değerlendirilmesine yönelik bir araştırma. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 40(2), 138–154.
• von Elm, E., Altman, D. G., Egger, M., Pocock, S. J., Gøtzsche, P. C., Vandenbroucke, J. P., & STROBE Initiative. (2007). The Strengthening the Reporting of Observational Studies in Epidemiology (STROBE) statement: Guidelines for reporting observational studies. BMJ, 335(7624), 806–808. https://doi.org/10.1136/bmj.39335.541782.AD
• Yardım, N., Mollahaliloğlu, S., Hülür, Ü., Aydın, S., & Ünüvar, N. (Eds.). (2007). 21 hedef’te Türkiye: Sağlıkta gelecek (ss. 99–125). Ankara: T.C. Sağlık Bakanlığı Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı Hıfzıssıhha Mektebi Müdürlüğü