AFETLERDE HIZLI ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ VE KRİZ YÖNETİMİNDE KRİTİK SORGULAMA

Öz

Türkiye’de, Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) çalışmaları, mevzuat düzenlemelerinde, “üretim ve yatırım faaliyetleri” ile ilişkilendirilmiştir. Değerlendirme sürecinde kuşkusuz iklim değişiklikleri etkisinde, olası afetlerde karşılaşılabilecek sorunları tespit etmek ve muhtemel risklerini azaltmak amacıyla da, artık risk yönetimi analizleri yapılmaktadır. Doğal afetler ve çevreye verdiği zararlar arasında var olan güçlü bağlantıyı tanımlamak açısından, ÇED önemlidir. ÇED analizleri, afet öncesi risk analizi süreçlerinde ve sonrasında kriz ile karşılaşıldığında, afetle bağlantılı olan, önemli çevresel sorunların tanımlamasını iyi yapmak, afet sonrası iyileştirmeye yönelik çalışmalarda etkili olmak açısından önemlidir. ÇED araştırmalarını destekleyen diğer bir boyut ise, doğadan kaynaklanan nedenlere bağlı olsun olmasın, afet sonrası yapılan ve literatürde Hızlı ÇED “Hızlı Çevresel Etki Değerlendirmesi/Rapid Environmental Impact Assesment/REA ” denilen, kriz analizleridir. Hükümetlerin ve çoğu insani yardım kuruluşlarının acil durum çevre değerlendirmesi yapmaması nedeniyle, acil yardım hizmetleri verimli olamamakta ve yardımlar gereken hızlılıkta gerçekleşmemektedir. Bu makale içeriğinde, Türkçe literatürde çok fazla araştırma konusu olmayan, genelde afetlerde kullanılan, Hızlı Çevresel Etki Değerlendirmesinin önemi ve sorgulama yönü ile ilgili kritik konulara yer verilecektir. Anahtar 

Anahtar Kelimeler

• Afetlerde Hızlı Çevresel Etki Değerlendirmesi (Hızlı ÇED),Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED),Çevresel Krizler,Afet Sonrası Kritik Sorular,Hizmetlerde Verimlilik

Kaynakça

1. AFAD Açıklamalı Afet Yönetimi Terimleri Sözlüğü, https://aats.afad.gov.tr/index.php. Kasım 12, 2015. AFAD (2014). https://www.afad.gov.tr/Dokuman/TR/101-2014112716301-sozluk.pdf . Kasım 12, 2015.
2. Ceylan, H., Başhelvacı, VS. (2011). Risk Değerlendirme Tablosu Yöntemi İle Risk Analizi: Bir Uygulama. International Journal of Engineering Research and Development, 3(2):25-33.
3. Hyogo Framework for Action (2005-2015). http://www.unisdr.org/2005/wcdr/intergover/official-doc/Ldocs/Hyogo-framework-for-action-english.pdf . Kasım12, 2015.
4. Randall, J., Jowett, E. (2010). Green Guide to Envıronmental Impact Assessment Tools And Techniques, http://green-recovery.org/wordpress/wp-content/uploads/2010/11/Module-3-Content-Paper.pdf ,Kasım 12, 2015. Williams M., Pittman E. (2010). Virginia Earthquake Sets Off Wave of Emergency Tweets. Government Technology Web Site. http://www.govtech.com/e-government/Virginia-EarthquakeWave-of-EmergencyTweets.html. Ağustos 23, 2011.
5. United Nation, Kofi, A. (2001), http://www.gdrc.org/sustdev/husec/Definitions.pdf. Kasım, 11. 2015.
6. Oxford Dictionaries, http://www.oxforddictionaries.com/definition/english/trust. Kasım 12, 2015.
7. Quick Guide Rapid Envıronmental Impact Assessment In Dısasters (2005), http://www.ifrc.org/PageFiles/95882/C.02.09.%20Guidelines%20for%20rapid%20Environmental%20Im pact%20Assessment_CARE.pdf. Kasım 12, 2015.
8. Report, Socio-economic and Environmental Disaster Impact Assessment Handbook for Jamaica (2012). Planning Institute of Jamaica http://www.pioj.gov.jm/Portals/0/Sustainable_Development/ Final%20DaLA%20Handbook_Jamaica_Feb11_2013.pdf. Kasım 11, 2015.

9. The Sphere Project (2011) , http://www.sphereproject.org/handbook/ . Kasım 11, 2015. Toprak, Z. (2012). Çevre Yönetimi ve Politikası. Albi Yayınları 3. Baskı . İzmir. ss:271- 291.
10. UNHCR. Rapid EIA, http://www.unhcr.org/4a9690239.pdf. Kasım 12, 2015.