AR
TR
“Tahrîru Ta‘rîfi’l-Hadîsi’d-Da‘îf ‘inde’l-İmâm İbni’s-Salâh”
Abstract
Bu araştırma, İbnü’s-Salâh’ın ‘muztarib/المضطرب’ terimini nasıl tanımladığını incelemeye amaçlamaktadır. İbnü’s-Salâh, ‘muztarib/المضطرب’ terimine yaptığı tanım tetkik edilince, eksik olduğu, bu nedenle de hüküm ve uygulamalarda bir takım eksikliklere yol açtığı tespit edilmiştir. İbnü’s-Salâh yaptığı tanımlamada, râvîyeler arasını uzlaştırma imkânının olmaması şartını belirtmemiştir. Yani, bu şart gerçekleştiğinde hadis ‘muztarıp’ olur, aksi takdirde hadis muztarib olmaz şartını açıklamamıştır. Ayrıca Hafız Es-Sehâvî, bu eksikliğe dikkat çekmiş ve doğru tanımın kendi tanımı olduğunu belirterek bunu bir örnek üzerinde uygulamıştır. Sehâvî ise, bu bilgileri hocası İbn Hacer’den almıştır. İbn Hacer, İbnü’s-Salâh’ın Ulûmu’l-Hadîs’i üzerine notlar yazmış ve Sahîh-i Buhârî üzerinde çalışmıştır. İbn Hacer, Sahîh-i Buhârî’de, hâfıza veya sayı bakımından güvenilir râvîler arasında eşitlik olduğunda toplama yöntemini benimsemiştir. Bu yöntemle, râvîler arasındaki sorunları çözmüş ve bu yöntemi sürekli bir kural haline getirmiştir. Hâfız el-Alâ’î de aynı yöntemi ‘kulleteyn hadisi’ üzerine uygulamış ve başlangıçta râvîler arasında eşitlik olduğunda tereddüt ettikten sonra toplama yöntemini benimsemiştir. Nevevî de Müslim’in rivâyet ettiği bir hadis üzerine aynı yöntemi uygulamıştır. Hâfız İbn Hacer, el-Alâ’î ve Nevevî, eski muhaddislerin râvîler arasındaki farklılıklar karşısında izlediği yöntemleri incelemiş ve toplama veya tercih yöntemlerini benimsemişlerdir. Yani Muhaddisler karîneler neyi güçlendirse ona göre hareket ederler. Bu yöntemi benimseyen muhaddislerden bazıları: İmâm Alî b. el-Medînî, Buhârî, Ebû Hâtim er-Râzî, İbn Hibbân, Dârekutnî ve Beyhakî’dir. Yani, Râvîler arasında eşitlik olduğunda toplama yöntemini kullanmışlardır. Bu nedenle, Hafız İbn Hacer, râvîler arasında eşitlik olduğunda toplama yönteminin sürekli bir kural olduğunu belirtmiştir.
Keywords
References
- 1-إبراهيم مصطفى، أحمد الزيات، حامد عبد القادر، محمد النجار، المعجم الوسيط، تحقيق: مجمع اللغة العربية، ط. دار الدعوة.
- 2- ابن أبي حاتم، عبد الرحمن بن محمد، الحنظلي، الرازي، رسالة الدكتوراة تحقيق جزء من علل ابن أبي حاتم من أول المسألة (1089) إلى نهاية المسألة رقم (1239)، تحقيق: د. علي بن عبد الله الصياح، ط. كلية أصول الدين – قسم السنة وعلومها -جامعة الملك سعود- الرياض.
- 3- ابن أبي حاتم، عبد الرحمن، علل الحديث، تحقيق: سعد بن عبد الله الحميد، وخالد بن عبد الرحمن الجرنسي، ط. مكتبة الملك فهد الوطنية – الرياض، 1427هـ- 2006م.
- 4- ابن حجر، أبو الفضل، أحمد بن علي، العسقلاني، النكت على كتاب ابن الصلاح، تحقيق: ربيع بن هادي عمير المدخلي، ط. عمادة البحث العلمي بالجامعة الإسلامية- المدينة المنورة، 1404هـ- 1984م.
- 5- ابن حجر، أبو الفضل، أحمد بن علي العسقلاني، فتح الباري شرح صحيح البخاري، ط. دار المعرفة- بيروت، 1379هـ.
- 6- ابن الصلاح، أبو عمرو، عثمان بن عبد الرحمن، معرفة أنواع علوم الحديث، تحقيق: نور الدين عتر، ط. دار الفكر- سوريا، 1406هـ- 1986م.
- 7- ابن منظور، جمال الدين، أبو الفضل، محمد بن مكرم، لسان العرب، ط. دار صادر – بيروت، 1414هـ.
- 8- د. أحمد معبد، 07- الجمع بين الوجهين وخطوات كشف العلة- محاضرات العلل بالدراسات عام 1444هـ. Youtube
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Hadith
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
June 30, 2025
Submission Date
December 12, 2024
Acceptance Date
June 30, 2025
Published in Issue
Year 2025 Volume: 23 Number: 1
APA
Nuermaımatı, A. (2025). “Tahrîru Ta‘rîfi’l-Hadîsi’d-Da‘îf ‘inde’l-İmâm İbni’s-Salâh”. Hadis Tetkikleri Dergisi, 23(1), 25-44. https://izlik.org/JA27RF55SH
AMA
1.Nuermaımatı A. “Tahrîru Ta‘rîfi’l-Hadîsi’d-Da‘îf ‘inde’l-İmâm İbni’s-Salâh.” Hadis Tetkikleri Dergisi. 2025;23(1):25-44. https://izlik.org/JA27RF55SH
Chicago
Nuermaımatı, Awazıahung. 2025. “‘Tahrîru Ta‘rîfi’l-Hadîsi’d-Da‘îf ‘inde’l-İmâm İbni’s-Salâh’”. Hadis Tetkikleri Dergisi 23 (1): 25-44. https://izlik.org/JA27RF55SH.
EndNote
Nuermaımatı A (June 1, 2025) “Tahrîru Ta‘rîfi’l-Hadîsi’d-Da‘îf ‘inde’l-İmâm İbni’s-Salâh”. Hadis Tetkikleri Dergisi 23 1 25–44.
IEEE
[1]A. Nuermaımatı, “‘Tahrîru Ta‘rîfi’l-Hadîsi’d-Da‘îf ‘inde’l-İmâm İbni’s-Salâh’”, Hadis Tetkikleri Dergisi, vol. 23, no. 1, pp. 25–44, June 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA27RF55SH
ISNAD
Nuermaımatı, Awazıahung. “‘Tahrîru Ta‘rîfi’l-Hadîsi’d-Da‘îf ‘inde’l-İmâm İbni’s-Salâh’”. Hadis Tetkikleri Dergisi 23/1 (June 1, 2025): 25-44. https://izlik.org/JA27RF55SH.
JAMA
1.Nuermaımatı A. “Tahrîru Ta‘rîfi’l-Hadîsi’d-Da‘îf ‘inde’l-İmâm İbni’s-Salâh”. Hadis Tetkikleri Dergisi. 2025;23:25–44.
MLA
Nuermaımatı, Awazıahung. “‘Tahrîru Ta‘rîfi’l-Hadîsi’d-Da‘îf ‘inde’l-İmâm İbni’s-Salâh’”. Hadis Tetkikleri Dergisi, vol. 23, no. 1, June 2025, pp. 25-44, https://izlik.org/JA27RF55SH.
Vancouver
1.Awazıahung Nuermaımatı. “Tahrîru Ta‘rîfi’l-Hadîsi’d-Da‘îf ‘inde’l-İmâm İbni’s-Salâh”. Hadis Tetkikleri Dergisi [Internet]. 2025 Jun. 1;23(1):25-44. Available from: https://izlik.org/JA27RF55SH