Abstract
Hadis şerh edebiyatı, hadislerin doğru bir şekilde anlaşılması ve yorumlanmasını sağ-lamak amacıyla gelişmiş zengin bir edebî literatürdür. Bu literatürde lügavî analiz, ha-dis metinlerinin derin anlamlarını ortaya çıkarmada merkezi bir rol oynamaktadır. İb-nü’l-Irâkî, hadis şerhlerinde dilbilgisel unsurların yanı sıra, farklı nahiv ekollerinin gö-rüşlerine de yer vermekte, yer adlarının etimolojik tahlîlini ve belagat inceliklerini de-taylı bir şekilde ele alarak hadislerin hem lafzi anlamını hem de hikmet boyutunu ince-lemektedir. İbnü’l-Irâkî’nin bu yaklaşımı, hadislerin tam anlamıyla kavranabilmesi için Arapçanın dilbilgisel yapısının doğru anlaşılmasının önemini vurgulamaktadır. Bu çer-çevede, İbnü’l-Irâkî’nin, Arapçanın hadis ilmiyle olan sıkı ilişkisini ortaya koyma çabası, hadislerin doğru bir biçimde anlaşılması için Arapçanın derin bilgisinin gerekliliğini göstermektedir. Bu çalışmada, İbnü’l-Irâkî’nin et-Tevessütu’l-mahmûd fi şerhi Ebî Dâvûd adlı eserinin lügavî yönü incelenecek ve yazarın hadis şerhindeki dilbilgisel analizlerin ve edebî yorumların rolü ele alınacaktır.
Keywords
References
- Âryân, Huseyin. “Âryân, “Tahlil-i Belaği Suver-i Hayal Der Eşâr-i Arabî-ye Sa’dî”. Fasılnâme-yi Zibâî Şinâsî Edebî 14/33 (1396), 114-147.
- Bulut, Ali. Belâgat Terimleri Sözcüğü. İstanbul: M.Ü. İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, 2015.
- Cerîr, Cerîr b. Atıyye b. el-Hatafâ et-Temîmî. Divânu Cerir. Beyrut: Daru Beyrut, 1986.
- Durmuş, İsmail. “Kinaye”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 26/34-36. Ankara: TDV Yayınları, 2002.
- Durmuş, İsmail. “Mecaz”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 28/217-220. Ankara: TDV Yayınları, 2003.
- Ebû Dâvud, Süleyman b. Eş’as es-Sicistânî. es-Sünen. İstanbul: Çağru Yayınları, 1389.
- Kazvînî, Ebü’l-Meâlî Celâlüddîn el-Hatîb. el-Îżâḥ fi ulumi’l-Belaga. Beyrut: Daru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2003.
- Matlub, Ahmed. Muʿcemü’l-muṣṭalaḥâti’l-belâġıyye ve teṭavvuruhâ. Beyrut: Daru’l-Arabiye, 2007.
- Mazhari̇, Nasseruddin. etTevessütu’l-mahmûd fi şerhi Ebi Dâvûd. Konya: Necmettin Erbakan Üniversitesi, 2014.
- Nasiruddin Mazhari̇ - İmad Abdulbaki Aly. Belâğat (Me’anî-Beyân-Bedî’). İstanbul: Kitap Dünyası, 2021.
Details
| Primary Language | Turkish |
|---|---|
| Subjects | Hadith |
| Journal Section | Technical Brief |
| Authors | |
| Submission Date | April 23, 2025 |
| Acceptance Date | June 30, 2025 |
| Publication Date | June 30, 2025 |
| Published in Issue | Year 2025 Volume: 23 Issue: 1 |