Hadis Şerhlerinde Arapçanın Önemi: et-Tevassütu’l-Mahmûd Şerhu Ebî Dâvûd Örneği
Abstract
Hadis şerh edebiyatı, hadislerin doğru bir şekilde anlaşılması ve yorumlanmasını sağ-lamak amacıyla gelişmiş zengin bir edebî literatürdür. Bu literatürde lügavî analiz, ha-dis metinlerinin derin anlamlarını ortaya çıkarmada merkezi bir rol oynamaktadır. İb-nü’l-Irâkî, hadis şerhlerinde dilbilgisel unsurların yanı sıra, farklı nahiv ekollerinin gö-rüşlerine de yer vermekte, yer adlarının etimolojik tahlîlini ve belagat inceliklerini de-taylı bir şekilde ele alarak hadislerin hem lafzi anlamını hem de hikmet boyutunu ince-lemektedir. İbnü’l-Irâkî’nin bu yaklaşımı, hadislerin tam anlamıyla kavranabilmesi için Arapçanın dilbilgisel yapısının doğru anlaşılmasının önemini vurgulamaktadır. Bu çer-çevede, İbnü’l-Irâkî’nin, Arapçanın hadis ilmiyle olan sıkı ilişkisini ortaya koyma çabası, hadislerin doğru bir biçimde anlaşılması için Arapçanın derin bilgisinin gerekliliğini göstermektedir. Bu çalışmada, İbnü’l-Irâkî’nin et-Tevessütu’l-mahmûd fi şerhi Ebî Dâvûd adlı eserinin lügavî yönü incelenecek ve yazarın hadis şerhindeki dilbilgisel analizlerin ve edebî yorumların rolü ele alınacaktır.
Keywords
References
- Âryân, Huseyin. “Âryân, “Tahlil-i Belaği Suver-i Hayal Der Eşâr-i Arabî-ye Sa’dî”. Fasılnâme-yi Zibâî Şinâsî Edebî 14/33 (1396), 114-147.
- Bulut, Ali. Belâgat Terimleri Sözcüğü. İstanbul: M.Ü. İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, 2015.
- Cerîr, Cerîr b. Atıyye b. el-Hatafâ et-Temîmî. Divânu Cerir. Beyrut: Daru Beyrut, 1986.
- Durmuş, İsmail. “Kinaye”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 26/34-36. Ankara: TDV Yayınları, 2002.
- Durmuş, İsmail. “Mecaz”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 28/217-220. Ankara: TDV Yayınları, 2003.
- Ebû Dâvud, Süleyman b. Eş’as es-Sicistânî. es-Sünen. İstanbul: Çağru Yayınları, 1389.
- Kazvînî, Ebü’l-Meâlî Celâlüddîn el-Hatîb. el-Îżâḥ fi ulumi’l-Belaga. Beyrut: Daru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2003.
- Matlub, Ahmed. Muʿcemü’l-muṣṭalaḥâti’l-belâġıyye ve teṭavvuruhâ. Beyrut: Daru’l-Arabiye, 2007.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Hadith
Journal Section
Technical Brief
Authors
Publication Date
June 30, 2025
Submission Date
April 23, 2025
Acceptance Date
June 30, 2025
Published in Issue
Year 2025 Volume: 23 Number: 1
APA
Mazhari, N. (2025). Hadis Şerhlerinde Arapçanın Önemi: et-Tevassütu’l-Mahmûd Şerhu Ebî Dâvûd Örneği. Hadis Tetkikleri Dergisi, 23(1), 133-144. https://izlik.org/JA38NE53AN
AMA
1.Mazhari N. Hadis Şerhlerinde Arapçanın Önemi: et-Tevassütu’l-Mahmûd Şerhu Ebî Dâvûd Örneği. Hadis Tetkikleri Dergisi. 2025;23(1):133-144. https://izlik.org/JA38NE53AN
Chicago
Mazhari, Nasseruddin. 2025. “Hadis Şerhlerinde Arapçanın Önemi: Et-Tevassütu’l-Mahmûd Şerhu Ebî Dâvûd Örneği”. Hadis Tetkikleri Dergisi 23 (1): 133-44. https://izlik.org/JA38NE53AN.
EndNote
Mazhari N (June 1, 2025) Hadis Şerhlerinde Arapçanın Önemi: et-Tevassütu’l-Mahmûd Şerhu Ebî Dâvûd Örneği. Hadis Tetkikleri Dergisi 23 1 133–144.
IEEE
[1]N. Mazhari, “Hadis Şerhlerinde Arapçanın Önemi: et-Tevassütu’l-Mahmûd Şerhu Ebî Dâvûd Örneği”, Hadis Tetkikleri Dergisi, vol. 23, no. 1, pp. 133–144, June 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA38NE53AN
ISNAD
Mazhari, Nasseruddin. “Hadis Şerhlerinde Arapçanın Önemi: Et-Tevassütu’l-Mahmûd Şerhu Ebî Dâvûd Örneği”. Hadis Tetkikleri Dergisi 23/1 (June 1, 2025): 133-144. https://izlik.org/JA38NE53AN.
JAMA
1.Mazhari N. Hadis Şerhlerinde Arapçanın Önemi: et-Tevassütu’l-Mahmûd Şerhu Ebî Dâvûd Örneği. Hadis Tetkikleri Dergisi. 2025;23:133–144.
MLA
Mazhari, Nasseruddin. “Hadis Şerhlerinde Arapçanın Önemi: Et-Tevassütu’l-Mahmûd Şerhu Ebî Dâvûd Örneği”. Hadis Tetkikleri Dergisi, vol. 23, no. 1, June 2025, pp. 133-44, https://izlik.org/JA38NE53AN.
Vancouver
1.Nasseruddin Mazhari. Hadis Şerhlerinde Arapçanın Önemi: et-Tevassütu’l-Mahmûd Şerhu Ebî Dâvûd Örneği. Hadis Tetkikleri Dergisi [Internet]. 2025 Jun. 1;23(1):133-44. Available from: https://izlik.org/JA38NE53AN