Hadiste Nesih

Abstract

Nesh konusu, Kuran ve Sünnetin doğru anlaşılması ve yorumlanmasındaki önemi

sebebiyle hadis dâhil tüm diğer İslamî ilim dallarıyla uğraşanlar tarafından yoğun ilgi görmüştür.

Ancak neshle ilgili bazı yaklaşımlar, kaynakların doğru anlaşılmasını sağlamadığı

gibi, Müslümanlar arasındaki ilişkilerin de sağlıklı yürütülmesine engel olmuştur. Hâlbuki

sürekli geçerli olan iptal anlamında nesh sadece tabiatı gereği kötü olan şeyler için geçerlidir

ve bunların da istisnaları bulunmaktadır. Tabiatı gereği kötü olmayan şeylerin neshi ise

sadece toplumsal maslahatın korunması ve iyileştirilmesi olarak değerlendirilmiş olsaydı,

sürekli geçersizlikleri anlamına gelebilecek bir iptalden bahsedilemeyecekti. Çünkü neshin

iptal anlamında kullanılması, ilâhî mesajın başka bir ilâhî mesaj ile kaldırılması, yani hak

olan şeyin geçersiz hale dönüştürülmesi sorununu gündeme getirdi. Ayrıca birçok ayet ve

hadisi geçersiz kılarak dinin genişliğinden istifade edilebilme yollarını kapatmış ve Müslümanlar

arasındaki ilişkilerin de sağlıklı yürütülmesine engel olmuştur. Bu anlayış doğrultusunda,

çalışmamızda nesh konusunu farklı yönleri ile tanıtmanın yanısıra insanlığın ortak

ahlâkî değerleri ile temel hak ve hürriyetlerini geçersiz kılabilecek yorumlara açık olan tarihin

bilinmesine dayalı olan nesh anlayışı yerine delillerin illetini ve dinin maksatlarını esas

alan nesh anlayışını destekleyici bir yol izledik.

Keywords

• Nesih,nâsih,mensûh,hadis

References

1. Hadis Tetkikleri Dergisi, (HTD), X/1, 2012.