Nietzsche ve Marx Açısından Ahlak ve Özgürlük

Nietzsche and Marx, who act from two different and even opposite views in terms of their basic philosophies, agree that the period in which they live is intolerable and oppressive for people. While Nietzsche criticizes the moral understanding of the period in terms of the dominance of slave morality, Marx criticizes the moral understanding stemming from the capitalist mode of production and domination. From this point of view, the thoughts of Nietzsche and Marx on the relationship between morality and freedom are presented in our article. In order to explain Nietzsche's views on morality, first of all, his views on the philosophy of knowledge and being are explained. And in this framework, his thoughts about nihilism and human are included. Then, the moral understanding that he put forward on the basis of these views is explained and the overman view that will create this morality is detailed. In order to deal with Marx's moral view, his conception of human as a social being is mentioned. In this direction, Marx's view of morality is explained through the ideal of human transformation from alienation to freedom. Finally, the similar and different aspects of Nietzsche and Marx about morality and freedom are discussed.

Temel felsefeleri bakımından iki farklı ve hatta zıt noktadan hareket eden Nietzsche ve Marx, içinde bulundukları dönemin insanları baskıladığı ve onlar için yaşanamaz bir hale getirdiği konusunda bir ortak noktada buluşmaktadırlar. Nietzsche, içinde bulunduğu dönemin ahlak anlayışında köle ahlakının egemen olmasına yoğun bir eleştiride bulunurken Marx, kapitalist üretim ve tahakküm biçimlerine eleştiride bulunmuştur. Bu noktadan hareketle yazımızda Nietzsche ve Marx’ın ahlak ve özgürlük ilişkisine dair düşünceleri serimlenmiştir. Nietzsche’nin ahlak konusundaki görüşlerini açıklayabilmek için öncelikle onun bilgi ve varlık felsefesine dair görüşleri açıklanmış ve bu çerçevede nihilizm ile insan hakkındaki düşüncelerine yer verilmiştir. Ardından bu görüşleri temelinde ortaya koymuş olduğu ahlak anlayışı ve bu ahlakı yaratacak olan üstün insan görüşüne yer verilmiştir. Daha sonra Marx’ın ahlak görüşünü ele alabilmek için onun toplumsal bir varlık olarak ele aldığı insan tasavvuruna değinilmiş ve bu insanın yabancılaşmadan özgürlüğe geçişine dair düşünceleri açıklanmıştır. Son olarak ise Nietzsche ve Marx’ın ahlak ve özgürlüğe dair benzer ve farklı yönleri ele alınmıştır.