Research Article

'Dayıcan Napolyon' ve 'Beyaz Kaplan’da Soytarı Figürleri: Quixote Meşkasım ile Picaro Balram

Volume: 40 Number: 1 June 21, 2023
TR EN

'Dayıcan Napolyon' ve 'Beyaz Kaplan’da Soytarı Figürleri: Quixote Meşkasım ile Picaro Balram

Öz

İyrec-i Pézéşkzâd ve Aravind Adiga modern edebiyatın önemli romancıları arasında sayılmaktadırlar. İyrec-i Pézéşkzâd Dayıcan Napolyon adlı romanında, Aravind Adiga Beyaz Kaplan adlı romanında çeşitli teknikler kullanarak satirik açıdan incelenebilecek eleştirel eserler yazmış ve satirik romanın günümüz ürünlerine birer örnek yaratmışlardır. Romanını çerçeve hikâyelerin etrafında oluşturan Pézéşkzâd, geniş bir arazi üzerinde yan yana bulunan evlerde yaşamakta olan bir aileden ve yaşadıklarından bahseder. Yaşanılanlardan bahsederken bu anlatıların ardındaki çeşitli eleştirileri de satirik bir yöntemle ve karakterleri aracılığıyla işler. Hikâyedeki Meşkasım karakteri olay akışında büyük yer kaplayan Quixote tipi bir soytarı figürüdür. Bu iyi niyetli soytarı, hizmetlisi olduğu Dayıcan ve aile için elinden geleni yapar, onları son derece sever fakat yeri gelince efendileri için bazen efendileri hakkında yalan söylemekten kaçmaz; övgüye ve ilgiye de hayli düşkündür. Beyaz Kaplan ise aslında belirli bir adı olmayan; olay örgüsü içinde birçok isimle okuyucunun karşısına çıkan anlatıcı karakterin anlattığı hayat hikâyesini konu alır. Okurun karşısına daha çok Balram adı ile çıkan anlatıcı karakter, Hindistan’ın kötü düzeninden ve insanlarından oldukça rahatsızdır. Yazar, Hindistan’daki çarpık düzene, sosyal tabakalar arasındaki uçurumlara, yaşamın kalitesizliğine eleştirisini bu karakter üzerinden getirir. Mizahi bir dil kullanarak oluşturduğu Beyaz Kaplan, ülkedeki alt kastlardan biri olan Halwai sınıfından gelen bir çocuk olan Balram’ın dayatılan zavallı yaşantıyı ve hizmetkâr ruhunu kabul etmemesini, zaman içindeki değişimini anlatır. Kendisine dayatılan gelecekten korkan Balram’ın sevdiği ve saygı duyduğu işvereni Bay Ashok’u nasıl öldürdüğünü, bu noktaya nasıl geldiğini ve bu noktadan sonra neler olduğunu aktaran hikâyede birçok satirik unsur bulunmaktadır. İki romanda da bu unsurlar ile açıklanabilecek birçok karakter, birçok tema, birçok dil ile üslup tekniği mevcuttur ve yapılan eleştiriler bu unsurlar üzerinden sağlanmaktadır. Bu çalışmadaki amaç metinlere bağlı bir inceleme yöntemiyle Dayıcan Napolyon isimli romanda bulunan Meşkasım ve Beyaz Kaplan isimli romanda bulunan Balram karakterlerini satirik özellikleri ile incelemektir.

Anahtar Kelimeler

İyrec-i Pézéşkzâd , Aravind Adiga , satir , mizah , Dayıcan Napolyon , Beyaz Kaplan

References

  1. Adiga, A. (2009). Beyaz kaplan, (M. Begüm Güzel, Çev.) İstanbul: Pegasus Yayınevi. (Orijinal eserin yayın tarihi 2008).
  2. Allen, R. (1997). Review of My Uncle Napoleon, by D. Davis & Iraj Pezeshkzad. Iranian Studies, 30(3/4), 389–391.
  3. Arabacı, H. (2013), Ercüment Ekrem Talu’nun romanlarında mizah. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Eskişehir.
  4. Aytaç, G. (2003). Karşılaştırmalı edebiyat bilimi. İstanbul: Say Yayınları.
  5. Balcı, F. (2020), 17. Ve 18. yüzyıl Osmanlı edebiyatında bazı argo kullanımları. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, İstanbul.
  6. Barthes, R. (1993). Göstergebilimsel serüven, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  7. Baypınar, Y. (1978). Hiciv kavramı üzerine bir inceleme. DTFC Dergisi, 29(1-4), 31-37.
  8. Blackburn, A. (1970). The myth of the picaro. Chapel Hill: University of North Caroline Press.
  9. Cebeci, O. (2008). Komik edebî türler: parodi, satir ve ironi, İstanbul: İthaki Yayınları.
  10. Çakmakcı, S. (2012). Popüler roman ve Muazzez Tahsin Berkand. (Yayımlanmamış doktora tezi). Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Elazığ.
APA
Balcı Baykoç, F. (2023). ’Dayıcan Napolyon’ ve ’Beyaz Kaplan’da Soytarı Figürleri: Quixote Meşkasım ile Picaro Balram. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 40(1), 29-45. https://doi.org/10.32600/huefd.1082173