Adli Bilimlerde Ses Kayıtları Üzerinde Manipülasyon İncelemesi
Öz
Bu çalışmada ses kayıtları üzerinde yapılan manipülasyonların belirlenebilmesi için analiz edilmesi gereken görsel-işitsel ve dilbilimsel parametreler tasnif edilerek açıklanmış ve adli amaçlı yapılan incelemelere nasıl katkı sağlayacağı üzerinde durulmuştur. Ortaya konulan parametrelerle oluşturulan inceleme formu ile ses kayıtları üzerinde yapılmış olan manipülasyonların tespitinde etkin bir yöntemin ortaya konulması amaçlanmıştır. Önerilen yöntem, kesme (X), kopyalama (C) ve karıştırma (M) yöntemleriyle manipülasyon yapılarak, anlam bütünlüğü bozulmuş test kayıtları üzerinden sınanmıştır. Araştırmaya incelemeci olarak katılan ses inceleme alanında uzman gönüllü katılımcılardan, önerilen yöntemdeki parametrelerle oluşturulmuş inceleme formu aracılığı ile manipüle edilmiş test kayıtları üzerinde inceleme yapmaları istenmiştir. Katılımcılarca belirlenen bulgular üzerinde yapılan analizler sonucunda; katılımcıların önerilen yöntem ile test kayıtlarındaki manipülasyonların belirlenmesine yönelik bulgular elde ettiği görülmüştür. Karıştırma ve kopyalama yöntemiyle yapılan manipülasyonlarda katılımcılarca tespit edilen bulgu sayısının, kesme yöntemiyle yapılan manipülasyonlara nazaran daha yüksek olduğu görülmüştür. Öte yandan bu fark görsel ve işitsel incelemede görülürken, dilbilimsel incelemede görülmemektedir. Bu nedenle gerek kesme yöntemiyle gerekse diğer yöntemlerle yapılan manipülasyonların belirlenmesinde dilbilimsel inceleme ile elde edilen bulguların önerilen yöntemin tutarlılığına önemli katkılar sağladığı sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler
References
- Altunkaya, F. (1987). Cohesion in Turkish: A survey of cohesive devices in prose literature. [Doktora Tezi]. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
- Stanley, A. M., Begault, D. R., ve Brustad, B. M. (2005). Tape analysıs and authentıcatıon usıng multi-track recorders. AES 26th International Conference, July 7–9, Denver, Colorado, USA.
- Bayram, L. (2008). Adli bilimlerde ses ve konuşma incelemeleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
- Bayramova, F. (2014). Visual control of dynamic spectrograms. Forensic speech and audio analysis in the Russian Federal Center of Forensic Science of the Ministry of Justice. 16th ENFSI FSAAWG Meeting, 25-26. 10.2014, Wiesbaden, Germany.
- Bekar, İ. P. (2010). Şizofrenlerin sözlü metinlerinde duygudurum görünümleri. [Yüksek Lisans Tezi]. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
- Broeders, T. (2004) Forensic speech and audio analysis: Forensic linguistics – A Review: 2001-2004, 14th INTERPOL Forensic Science Symposium, Lyon.
- Coşkun, E. (2005). İlköğretim öğrencilerinin öyküleyici anlatımlarında bağdaşıklık, tutarlılık ve metin elementleri. [Doktora Tezi]. Gazi üniversitesi Eğitim bilimleri enstitüsü. Ankara.
- Çelik, H. ve Ekşi, H. (2008). Söylem analizi. Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 29(1), 101-120.
- Cooper, A. J. (2006). Detection of copies of digital audio recordings for forensic purposes. The Open University Faculty of Technology Department of Information and Communication Technology.
- Dean, D.J. (1991). The relevance of replay transients in the forensic examination of analogue magnetic tape recordings. Londra: Scientific Researchand Development Branch, Home Office, British Government.