2007’den 2024’e Müzecilik Felsefesinde Değişimler ve Uluslararası Müzeler Günü Yansımaları

The International Council of Museums (ICOM), founded in 1946 to discuss changes in museum philosophy, has celebrated 18 May as Museum Day (IMD) since 1977 to increase the visibility of museums. Since 1992, themes parallel to ICOM's definition of museum and new approaches have been adopted. In the last decade, themes have shifted towards sustainability, accessibility, inclusion and cultural diversity. Since 2020, museum day themes have followed and met the United Nations Sustainable Development Goals. This study covers a six-year monitoring period as a follow-up to the study ‘Which Museum? Change in Museum Studies and the New Museology’ published in 2018, which critically focused on the ways in which Turkish museums monitor the changes in philosophy in the international museum community and their responses to museological approaches. The research draws a current picture of Turkish museology with examples of events that took place around the theme of Museum Day in Türkiye between 2019 and 2024. By extending the study's scope from 2007-2018 to 2019-2024, it has made a sustainable map of the relationship between Museums Day and museums in Türkiye. In this study, the types, scope and impact of the Museum Day events after 2019 organised in Türkiye are discussed. It was found that museums in Türkiye play an active role in Museum Day programmes and organise events that are inclusive, sustainable and focus on cultural diversity. In this context, during the monitoring process, the changes in museum philosophy, theories and practices brought about by the International Museum Day within the scope of the United Nations Development Goals were analysed again, and future proposals for Museum Day and museum philosophy were discussed.

1946’da Paris’te müzeler arası ağ oluşturmak ve müzecilik felsefesindeki değişimleri tartışmak amacıyla Uluslararası Müzeler Konseyi (ICOM) kurulmuştur ve müzelerin görünürlüğünü artırmak için 1977’den itibaren 18 Mayıs, Müzeler günü (IMD) olarak kutlanmaktadır. Müzeler günü, 1992 yılından bu yana ICOM’un müze tanımıyla ve müzecilikte yeni yaklaşımlarla paralel temalar ekseninde gerçekleşmektedir. Son on yılda müzelerin toplum için önemini yeniden düşünmeyi teşvik eden temalar, pandemiyle birlikte sürdürülebilirlik, erişilebilirlik, kapsayıcılık ve kültürel çeşitlilik alanlarına yönelmiştir. 2020’den beri müzeler günü temaları, Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerini izlemekte ve karşılamaktadır. Bu çalışma, 2018’de yayınlanan, Türkiye müzelerinin uluslararası müze toplumunda yaşanan felsefe değişimlerini izleme biçimlerine ve müzecilik yaklaşımlarına verdikleri yanıtlara eleştirel bir bakışla odaklanan “Hangi Müze? Müzecilikte Değişim ve Yeni Müzebilim” çalışmasının devamı niteliğinde olup altı yıllık izleme sürecini içermektedir. Araştırma, Türkiye’de 2019-2024 yılları arasında gerçekleşen Müzeler Günü temaları çevresinde gerçekleşen etkinlik örnekleriyle Türkiye müzeciliğinin güncel tablosunu çizmiştir. 2007-2018 yıllarını kapsayan araştırmanın izleğini 2019-2024 yılları arasına taşıyarak Müzeler Günü ve Türkiye müzeleri arasındaki ilişkinin haritasını sürdürülebilir hale getirmiştir. Çalışmada 2019 yılı sonrası Türkiye’de gerçekleştirilen Müzeler Günü etkinlikleri araştırılarak etkinlik türleri, kapsamı ve etkileri tartışılmıştır. Türkiye’deki müzelerin Müzeler Günü etkinliklerinde aktif rol oynadıkları ve kapsayıcı, sürdürülebilir ve kültürel çeşitliliği odağına alan etkinlikler düzenledikleri ve Müzeler Müzü farkındalıklarının yüksek olduğu saptanmıştır. Bu bağlamda izleme sürecinde Uluslararası Müzeler Günü’nün Birleşmiş Milletler Kalkınma Hedefleri kapsamında müzecilik felsefesinde, kuram ve uygulamalarda oluşturduğu değişimler ele alınmış; müzeler günü ve müzecilik felsefesi için gelecek tasarıları yeniden tartışılmıştır.