Anemurium Nekropol Kilisesi’nin Konumu Üzerine Bir Değerlendirme

Anemurium antik kenti Mersin ili, Anamur ilçesi, Ören/Batıkent Mahallesi sınırları içinde yer alır. Bugün kentte görülen yapı kalıntılarının büyük çoğunluğu Roma ve Bizans Dönemlerine aittir. Kentte Bizans Dönemi’ne ait pek çok yapı kalıntısı bulunsa da Hristiyanlığın kentte tam olarak ne zaman başladığı ve kilise inşa edecek düzeye ne zaman ulaştığı kesin olarak bilinmemektedir. Bugüne kadar kentte dört kilise tespit edilebilmiştir. Birbirine yakın tarihlerde inşa edilen ve zaman içinde pek çok değişime uğrayan bu kiliselerin ilk yapım evreleri genel olarak MS 5. ve 6. yüzyıllara tarihlendirilir. Kiliseler, üç nefli bazilikal planda inşa edilmiş olup mimari özellikleri ve malzeme kullanımları açısından benzer özellikler gösterir. Bu nedenle kiliseler arasında bir öncelik-sonralık ilişkisi kurmak güçtür. Bununla birlikte Anemurium’da daha önce araştırma yapan Rosenbaum, Russell ve Campbell’ın Nekropol Kilisesi için önerdikleri en erken tarihlerden biri MS 4. yüzyıl sonlarıdır. Bu tarih, kiliseyi Anemurium’un en erken tarihli kilisesi konumuna getirmektedir. Bu doğrultuda, kilisenin kentteki kilise inşası kronolojisindeki yeri saptanmaya çalışılmış; kentin inşa edilecek ilk kilisesinin neden kent merkezine değil de hem Roma surlarının hem de Bizans Dönemi şehir duvarlarının dışında kalan nekropol alanına yapılmış olabileceği sorusuna, kentin Hristiyanlaşma süreci, dönemin yasaları, kentte bir askeri lejyonun varlığı ve Bizans’taki ölüm ve ölümden sonraki yaşam düşüncesi bağlamında yanıt aranmıştır.

The ancient city of Anemurium is located within the boundaries of Ören/Batıkent neighborhood in the Anamur district of Mersin province. The majority of the architectural remains visible today belong to the Roman and Byzantine periods. Although many Byzantine period remains have been identified, it is not definitively known when Christianity began in the city or when it reached a level that enabled the construction of churches. To date, four churches have been identified in the city. Built within relatively close time spans and subjected to numerous alterations over time, these churches are generally dated to the 5th and 6th centuries AD in terms of their initial construction phases. They were built in a three-aisled basilical plan and display similar architectural features and material use. Therefore, establishing a clear chronological sequence among them is difficult. Nevertheless, Rosenbaum, Russell, and Campbell, suggested that one of the earliest dates for the Necropolis Church was the late 4th century AD, which would make it the earliest known church in Anemurium. In this context, this study aims to determine the position of the church within the chronological framework of church construction in the city and to address why the first church may have been built not in the city center but in the necropolis area located outside both the Roman city walls and the Byzantine-era city walls. The answer to this question has been sought in the context of the city's Christianization process, the laws of the period, the presence of a military legion in the city, and the Byzantine views on death and the afterlife.