Abstract
Anemurium antik kenti Mersin ili, Anamur ilçesi, Ören/Batıkent Mahallesi sınırları içinde yer alır. Bugün kentte görülen yapı kalıntılarının büyük çoğunluğu Roma ve Bizans Dönemlerine aittir. Kentte Bizans Dönemi’ne ait pek çok yapı kalıntısı bulunsa da Hristiyanlığın kentte tam olarak ne zaman başladığı ve kilise inşa edecek düzeye ne zaman ulaştığı kesin olarak bilinmemektedir. Bugüne kadar kentte dört kilise tespit edilebilmiştir. Birbirine yakın tarihlerde inşa edilen ve zaman içinde pek çok değişime uğrayan bu kiliselerin ilk yapım evreleri genel olarak MS 5. ve 6. yüzyıllara tarihlendirilir. Kiliseler, üç nefli bazilikal planda inşa edilmiş olup mimari özellikleri ve malzeme kullanımları açısından benzer özellikler gösterir. Bu nedenle kiliseler arasında bir öncelik-sonralık ilişkisi kurmak güçtür. Bununla birlikte Anemurium’da daha önce araştırma yapan Rosenbaum, Russell ve Campbell’ın Nekropol Kilisesi için önerdikleri en erken tarihlerden biri MS 4. yüzyıl sonlarıdır. Bu tarih, kiliseyi Anemurium’un en erken tarihli kilisesi konumuna getirmektedir. Bu doğrultuda, kilisenin kentteki kilise inşası kronolojisindeki yeri saptanmaya çalışılmış; kentin inşa edilecek ilk kilisesinin neden kent merkezine değil de hem Roma surlarının hem de Bizans Dönemi şehir duvarlarının dışında kalan nekropol alanına yapılmış olabileceği sorusuna, kentin Hristiyanlaşma süreci, dönemin yasaları, kentte bir askeri lejyonun varlığı ve Bizans’taki ölüm ve ölümden sonraki yaşam düşüncesi bağlamında yanıt aranmıştır.
Keywords
Supporting Institution
30.04.2018 tarihli ve 2018/11704 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Selçuk Üniversitesi adına “Anemurium Antik Kenti Kazısı” kapsamında hazırlanmıştır. Kazı çalışmaları T.C. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, Türk Tarih Kurumu tarafından desteklenmektedir. Ayrıca Selçuk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü 21401062 numaralı “Anemurium Nekropol Kilisesi Araştırmaları” adlı proje kapsamında üretilmiş ve desteklenmiştir.
Project Number
21401062
Thanks
Çalışmamızın yürütülmesi, olgunlaşması ve sonuçlanması aşamasında destek sağlayan T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü'ne, T.C. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, Türk Tarih Kurumu'na, Selçuk Üniversitesi'ne ve Anamur Yücelen Vakfı'na teşekkür ederiz.
References
- Ambraseys, N. (2009). Earthquakes in the Mediterranean and Middle East: A multidiciplinary study of seismicity up to 1900. Cambridge University Press.
- Aziz S. Atiya, (2005). Doğu Hıristiyanlığı Tarihi (N. Hiçyılmaz, Çev.). Doz Yayınları.
- Baylis, R. (2005). From Temple to Church: Converting Paganism to Christianity in Late Antiquity. Minerva, 16-18.
- Blanton, R. E. (2000). Hellenistic, Roman and Byzantine Settlement Patterns of the Coast Lands of Western Rough Cilicia. BAR International Series, 879.
- Booth, P., & Tingle, E. (Yay. haz.). (1986). Introduction: Dying, death and commemoration, 1350-1700. A companion to death, burial and remembrance in Late Medieval and Early Modern Europe, c. 1300-1700. Brill.
- Burrus, V. (2023). Earthquakes and Gardens: Saint Hilarion’s Cyprus. The University of Chicago Press.
- Busch, A. W. (2007). Militia in Urbe. The Military Presence in Rome. L. Blois ve O. Hekster (Yay. haz.), The impact of the Roman Army (200 B.C.-A.D. 476): Economic, social, political, religious and cultural Aspects içinde (ss. 315-341). Brill.
- Campbell, S. (1998). The mosaics of Anemurium. Pontfical Institute of Mediaeval Studies.
- Chitwood, Z. (1986). Dying, Death and Burial in the Christian Orthodox tradition: Byzantium and the Greek Churches, ca. 1300-1700. E. Tingle (Yay. haz.), A companion to Death, Burial and Remembrance in Late Medieval and Early Modern Europe, c. 1300-1700 içinde (ss. 199-224). Brill.
- Çelikbaş, E., & Verim, E. (2021). Hadrianoupolis Kuzeybatı Nekropol Kilisesi’nin Bema ve Apsis Mozaikleri. Journal of Mosaic Research, 14, 79-99. https://doi.org/10.26658/jmr.930827
- Dods, M. (1905). Barnabas. The Biblical World. 25(5) (May, 1905), 334-346.
- Doig, A. (2008). Liturgy And Architecture: From the Early Church to the Middle Ages. Routledge.
- Downey, G. (1961). A History of Antioch in Syria: from Seleucus to the Arab Conquest. Princeton University Press.
- Grousset, R. (2005). Başlangıcından 1071’e Ermenilerin rarihi (S. Dolanoğlu, Çev.). Aras Yayıncılık.
- Gough, M. (1972). The Emperor Zeno and some Cilician churches. Anatolian Studies, 22, Special Number in Honour of Seventieth Birthday of Professor Seton Lloyd, 199-212.
- Guidoboni, E. (1994). Catalogue of Ancient Earthquakes in The Mediterranean Area up to the 10th century. Istituto Nazionale di Geofisica.
- Hill, S. (1996). The Early Byzantine Churches of Cilicia and Isauria. Ashgate Publishing.
- Jones, C. P. (1972). The Inscription from The Sea-Wall at Anemurium. Phoenix, 26(4), 396-399. https://doi.org/10.2307/1087599
- Kosinski, R. (2010). The Emperor Zeno Religion and Politics. Historia Iagellonica.
- Kurt, M. (2018). MS 4. yüzyılda Isauria Eyaleti’nin Siyasal ve İdari Yapısı. Belleten, 82(295), 803-828. https://doi.org/10.37879/belleten.2018.803
- Le Quien, M. (1740). Oriens Christianus: in quator patriarchatus digestus: quo exhibentur ecclesiae, patriarchae caeterique praesules totius orientis. ex Typographia Regia Erişim: https://archive.org/details/bub_gb_86weAemI-e4C/page/n9/mode/2up Erişim tarihi 23.07.2024
- Lenski, N. (1999). Basil and The Isaurian Uprising of A.D. 375. Phoenix, 53(3/4), 308-329. https://doi.org/10.2307/1088989
- Lipsius, R. A. ve Bonnet, M. (1903). Acta Apostolorum Apocrypha: Acta Philippi et Acta Thomae Accedunt Acta Barnabae. Apud Hermannum Mendelssohn.
- Mitchell, S. (1988). Maximianus and the Christians in A.D. 312: A new Latin inscription. The Journal of Roman Studies, 78, 105-124. https://doi.org/10.2307/301453
- Oyarçin, K. ve Tekocak, M. (2021). Anemurium Nekropol Kilisesi’nden Bir Geç Roma Definesi. SDÜ Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 52, 271-286.
- Öz, A. K., Meriç, A. E., Türkmenoğlu, A., & Kardoruk, N. (2023). İznik Hisardere Bazilikası Mozaikleri. Journal of Mosaic Research, 16, 303-314. https://doi.org/10.26658/jmr.1376832
- Pharr, C. (1952). The Theodosian Code and Novels and The Sirmondian Constitutions. Princeton University Press.
- Pilhofer, P. (2011). Anemurion. Neues aus der Welt der frühen Christen, Beitrage zur Wissenschaft wom Alten und Neuen Testament 195, Stuttgarr, 207-226.
- Podskalsky, G., Stichel, R., & Karopozilos, A. (1991). Death. A. P. Kazdhan (Yay. haz.), Oxford Dictionary of Byzantium içinde. Oxford University Press.
- Rosenbaum, E. A. (1965). The Necropolis of Anamur. Belleten, 29(113), 26-47.
- Rosenbaum, E. A., Huber, G., & Onurkan, S. (1967). A survey of coastal cities in Western Cilicia. Türk Tarih Kurumu.
- Rosenbaum, E. A. (1971). Anamur Nekropolü (The Necropolis of Anemurium), Türk Tarih Kurumu.
- Rosenbaum, E. A. (1972). Matronianus, Comes Isauriae: An inscription from the sea wall of Anemurium. Phoenix, 26(2), 183-186. https://doi.org/10.2307/1087715
- Russell, J. (1973). Excavations at Anemurium (Eski Anamur, 1971). Türk Arkeoloji Dergisi, 20(1), 201-219.
- Russell, J. (1975). Anemurium, Cilicia: The 1974 Campaign. Classical News and Views, 19, 4-6.
- Russell, J. (1976). Anemurium – Eine römische Kleinstadt in Kleinasien. Antike Welt, 7(4), 2-20.
- Russell, J. (1977a). Restoration, conservation and excavation at the Necropolis of Anemurium, Turkey, 1974-75. Journal of Field Archaeology, 4(1), 45-62.
- Russelll, J. (1977b). Excavations at Anemurium (1976). Classical News and Views, XXI(1), 5-14.
- Russell, J. (1979). Excavations at Anemurium (1978). Classical News and Views, XXIII(1), 1-8.
- Russell, J. (1980). The Changing Face of a Roman City. Archaeology, 33(5), 31-40.
- Russell, J. (1981). Excavations at Anemurium (Eski Anamur) 1976. Türk Arkeoloji Dergisi, XXV(1), 263-290.
- Russell, J. (1988). Conservation and Excavations at Anemurium (Eski Anamur) 1987. X. Kazı Sonuçları Toplantısı, II, 261-270.
- Russell, J. (1989). Christianity at Anemurium (Cilicia). Actes du XVIe congres international d’archéologie chrétienne. 1621-1637.
- Russell, J., & Weir, M. G. (2000). Cypriots in Cilicia, A rare coin of Anemourion. Revue numismatique, 6e serie-Tome 155, 111-122.
- Russell, J. (2002). Anemourion. The economic history of Byzantium: From the seventh through the fifteenth century. Dumbarton Oaks Research Library and Collection, 221-228.
- Russell, J. (2021). The Canadian Excavations at Anemurium in Cilicia. Editions Mergoil.
- Seviç, F. (2022). Arykanda Antik Kenti’ndeki Geç Antik Dönem hamamları [Doktora Tezi]. Hacettepe Üniversitesi Sanat Tarihi Anabilim Dalı. http://hdl.handle.net/11655/25828
- Shaw, B. D. (1990). Bandit Highlands and Lowland Peace: The mountains of Isauria-Cilicia (Continued). Journal of the Economic and Social History of the Orient, 33(3), 237-270.
- Tekinalp, V. M. (2006). Arykanda Kenti Bizans Dönemi Mimari Plastik ve Liturjik Taş Eserleri. III. Likya Sempozyumu bildirileri (Cilt II) içinde (ss. 789-799). 07-10 Kasım 2005 Antalya.
- Tekocak, M. (2019). Excavation and Restoration Studies at Anemurium in 2018/Anemurium 2018 Yılı Kazı ve Restorasyon Çalışmaları. ANMED: News Bulletin on Archaeology from Mediterranean Anatolia, 17, 212-221.
- Tekocak, M. ve Aldemir, C. (2019). Anemurion: Anadolu’nun Güneyinde Bir Liman Kenti. Sage Yayınevi.
- Tekocak, M. (2020). Anadolu’nun Güneyinde Bir Liman Kenti: Anemurium. Mersin Arkeolojik Araştırmaları ve Kazıları içinde (ss. 178-209).
- Tekocak, M. (2021). Anemurium Excavation 2020 Studies/Anemuriıum Kazısı 2020 Yılı Çalışmaları. ANMED: News Bulletin on Archaeology from Mediterranean Anatolia, 19, 45-49.
- Tekocak, M. ve Sahar, İ. (2023). Anemurium 2018-2021 Yılı Kazılarında Bulunan Bir Grup Pişmiş Toprak Kandil. MASROP E-Dergi, 17(1), 1-19.
- Uygun Yazıcı, S. (2019). Anadolu’da Erken Hristiyanlık Dönemi Vaftizhaneleri: Kilikia, Pamphylia, Lykia örnekleri [Doktora Tezi]. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
- Wharton, A. J. (1987). Ritual and reconstructed meaning: The Neonian Baptistery in Ravenna. The Art Bulletin, 69(3), 358-375. https://doi.org/10.1080/00043079.1987.10788438
- Woods, D. (1998). Arbazacius, Fravitta, and the government of Isauria CA A.D. 396-404. Phoenix, 2(1/2), 109-119. https://doi.org/10.2307/1088249
Abstract
The ancient city of Anemurium is located within the boundaries of Ören/Batıkent neighborhood in the Anamur district of Mersin province. The majority of the architectural remains visible today belong to the Roman and Byzantine periods. Although many Byzantine period remains have been identified, it is not definitively known when Christianity began in the city or when it reached a level that enabled the construction of churches. To date, four churches have been identified in the city. Built within relatively close time spans and subjected to numerous alterations over time, these churches are generally dated to the 5th and 6th centuries AD in terms of their initial construction phases. They were built in a three-aisled basilical plan and display similar architectural features and material use. Therefore, establishing a clear chronological sequence among them is difficult. Nevertheless, Rosenbaum, Russell, and Campbell, suggested that one of the earliest dates for the Necropolis Church was the late 4th century AD, which would make it the earliest known church in Anemurium. In this context, this study aims to determine the position of the church within the chronological framework of church construction in the city and to address why the first church may have been built not in the city center but in the necropolis area located outside both the Roman city walls and the Byzantine-era city walls. The answer to this question has been sought in the context of the city's Christianization process, the laws of the period, the presence of a military legion in the city, and the Byzantine views on death and the afterlife.
Project Number
21401062
References
- Ambraseys, N. (2009). Earthquakes in the Mediterranean and Middle East: A multidiciplinary study of seismicity up to 1900. Cambridge University Press.
- Aziz S. Atiya, (2005). Doğu Hıristiyanlığı Tarihi (N. Hiçyılmaz, Çev.). Doz Yayınları.
- Baylis, R. (2005). From Temple to Church: Converting Paganism to Christianity in Late Antiquity. Minerva, 16-18.
- Blanton, R. E. (2000). Hellenistic, Roman and Byzantine Settlement Patterns of the Coast Lands of Western Rough Cilicia. BAR International Series, 879.
- Booth, P., & Tingle, E. (Yay. haz.). (1986). Introduction: Dying, death and commemoration, 1350-1700. A companion to death, burial and remembrance in Late Medieval and Early Modern Europe, c. 1300-1700. Brill.
- Burrus, V. (2023). Earthquakes and Gardens: Saint Hilarion’s Cyprus. The University of Chicago Press.
- Busch, A. W. (2007). Militia in Urbe. The Military Presence in Rome. L. Blois ve O. Hekster (Yay. haz.), The impact of the Roman Army (200 B.C.-A.D. 476): Economic, social, political, religious and cultural Aspects içinde (ss. 315-341). Brill.
- Campbell, S. (1998). The mosaics of Anemurium. Pontfical Institute of Mediaeval Studies.
- Chitwood, Z. (1986). Dying, Death and Burial in the Christian Orthodox tradition: Byzantium and the Greek Churches, ca. 1300-1700. E. Tingle (Yay. haz.), A companion to Death, Burial and Remembrance in Late Medieval and Early Modern Europe, c. 1300-1700 içinde (ss. 199-224). Brill.
- Çelikbaş, E., & Verim, E. (2021). Hadrianoupolis Kuzeybatı Nekropol Kilisesi’nin Bema ve Apsis Mozaikleri. Journal of Mosaic Research, 14, 79-99. https://doi.org/10.26658/jmr.930827
- Dods, M. (1905). Barnabas. The Biblical World. 25(5) (May, 1905), 334-346.
- Doig, A. (2008). Liturgy And Architecture: From the Early Church to the Middle Ages. Routledge.
- Downey, G. (1961). A History of Antioch in Syria: from Seleucus to the Arab Conquest. Princeton University Press.
- Grousset, R. (2005). Başlangıcından 1071’e Ermenilerin rarihi (S. Dolanoğlu, Çev.). Aras Yayıncılık.
- Gough, M. (1972). The Emperor Zeno and some Cilician churches. Anatolian Studies, 22, Special Number in Honour of Seventieth Birthday of Professor Seton Lloyd, 199-212.
- Guidoboni, E. (1994). Catalogue of Ancient Earthquakes in The Mediterranean Area up to the 10th century. Istituto Nazionale di Geofisica.
- Hill, S. (1996). The Early Byzantine Churches of Cilicia and Isauria. Ashgate Publishing.
- Jones, C. P. (1972). The Inscription from The Sea-Wall at Anemurium. Phoenix, 26(4), 396-399. https://doi.org/10.2307/1087599
- Kosinski, R. (2010). The Emperor Zeno Religion and Politics. Historia Iagellonica.
- Kurt, M. (2018). MS 4. yüzyılda Isauria Eyaleti’nin Siyasal ve İdari Yapısı. Belleten, 82(295), 803-828. https://doi.org/10.37879/belleten.2018.803
- Le Quien, M. (1740). Oriens Christianus: in quator patriarchatus digestus: quo exhibentur ecclesiae, patriarchae caeterique praesules totius orientis. ex Typographia Regia Erişim: https://archive.org/details/bub_gb_86weAemI-e4C/page/n9/mode/2up Erişim tarihi 23.07.2024
- Lenski, N. (1999). Basil and The Isaurian Uprising of A.D. 375. Phoenix, 53(3/4), 308-329. https://doi.org/10.2307/1088989
- Lipsius, R. A. ve Bonnet, M. (1903). Acta Apostolorum Apocrypha: Acta Philippi et Acta Thomae Accedunt Acta Barnabae. Apud Hermannum Mendelssohn.
- Mitchell, S. (1988). Maximianus and the Christians in A.D. 312: A new Latin inscription. The Journal of Roman Studies, 78, 105-124. https://doi.org/10.2307/301453
- Oyarçin, K. ve Tekocak, M. (2021). Anemurium Nekropol Kilisesi’nden Bir Geç Roma Definesi. SDÜ Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 52, 271-286.
- Öz, A. K., Meriç, A. E., Türkmenoğlu, A., & Kardoruk, N. (2023). İznik Hisardere Bazilikası Mozaikleri. Journal of Mosaic Research, 16, 303-314. https://doi.org/10.26658/jmr.1376832
- Pharr, C. (1952). The Theodosian Code and Novels and The Sirmondian Constitutions. Princeton University Press.
- Pilhofer, P. (2011). Anemurion. Neues aus der Welt der frühen Christen, Beitrage zur Wissenschaft wom Alten und Neuen Testament 195, Stuttgarr, 207-226.
- Podskalsky, G., Stichel, R., & Karopozilos, A. (1991). Death. A. P. Kazdhan (Yay. haz.), Oxford Dictionary of Byzantium içinde. Oxford University Press.
- Rosenbaum, E. A. (1965). The Necropolis of Anamur. Belleten, 29(113), 26-47.
- Rosenbaum, E. A., Huber, G., & Onurkan, S. (1967). A survey of coastal cities in Western Cilicia. Türk Tarih Kurumu.
- Rosenbaum, E. A. (1971). Anamur Nekropolü (The Necropolis of Anemurium), Türk Tarih Kurumu.
- Rosenbaum, E. A. (1972). Matronianus, Comes Isauriae: An inscription from the sea wall of Anemurium. Phoenix, 26(2), 183-186. https://doi.org/10.2307/1087715
- Russell, J. (1973). Excavations at Anemurium (Eski Anamur, 1971). Türk Arkeoloji Dergisi, 20(1), 201-219.
- Russell, J. (1975). Anemurium, Cilicia: The 1974 Campaign. Classical News and Views, 19, 4-6.
- Russell, J. (1976). Anemurium – Eine römische Kleinstadt in Kleinasien. Antike Welt, 7(4), 2-20.
- Russell, J. (1977a). Restoration, conservation and excavation at the Necropolis of Anemurium, Turkey, 1974-75. Journal of Field Archaeology, 4(1), 45-62.
- Russelll, J. (1977b). Excavations at Anemurium (1976). Classical News and Views, XXI(1), 5-14.
- Russell, J. (1979). Excavations at Anemurium (1978). Classical News and Views, XXIII(1), 1-8.
- Russell, J. (1980). The Changing Face of a Roman City. Archaeology, 33(5), 31-40.
- Russell, J. (1981). Excavations at Anemurium (Eski Anamur) 1976. Türk Arkeoloji Dergisi, XXV(1), 263-290.
- Russell, J. (1988). Conservation and Excavations at Anemurium (Eski Anamur) 1987. X. Kazı Sonuçları Toplantısı, II, 261-270.
- Russell, J. (1989). Christianity at Anemurium (Cilicia). Actes du XVIe congres international d’archéologie chrétienne. 1621-1637.
- Russell, J., & Weir, M. G. (2000). Cypriots in Cilicia, A rare coin of Anemourion. Revue numismatique, 6e serie-Tome 155, 111-122.
- Russell, J. (2002). Anemourion. The economic history of Byzantium: From the seventh through the fifteenth century. Dumbarton Oaks Research Library and Collection, 221-228.
- Russell, J. (2021). The Canadian Excavations at Anemurium in Cilicia. Editions Mergoil.
- Seviç, F. (2022). Arykanda Antik Kenti’ndeki Geç Antik Dönem hamamları [Doktora Tezi]. Hacettepe Üniversitesi Sanat Tarihi Anabilim Dalı. http://hdl.handle.net/11655/25828
- Shaw, B. D. (1990). Bandit Highlands and Lowland Peace: The mountains of Isauria-Cilicia (Continued). Journal of the Economic and Social History of the Orient, 33(3), 237-270.
- Tekinalp, V. M. (2006). Arykanda Kenti Bizans Dönemi Mimari Plastik ve Liturjik Taş Eserleri. III. Likya Sempozyumu bildirileri (Cilt II) içinde (ss. 789-799). 07-10 Kasım 2005 Antalya.
- Tekocak, M. (2019). Excavation and Restoration Studies at Anemurium in 2018/Anemurium 2018 Yılı Kazı ve Restorasyon Çalışmaları. ANMED: News Bulletin on Archaeology from Mediterranean Anatolia, 17, 212-221.
- Tekocak, M. ve Aldemir, C. (2019). Anemurion: Anadolu’nun Güneyinde Bir Liman Kenti. Sage Yayınevi.
- Tekocak, M. (2020). Anadolu’nun Güneyinde Bir Liman Kenti: Anemurium. Mersin Arkeolojik Araştırmaları ve Kazıları içinde (ss. 178-209).
- Tekocak, M. (2021). Anemurium Excavation 2020 Studies/Anemuriıum Kazısı 2020 Yılı Çalışmaları. ANMED: News Bulletin on Archaeology from Mediterranean Anatolia, 19, 45-49.
- Tekocak, M. ve Sahar, İ. (2023). Anemurium 2018-2021 Yılı Kazılarında Bulunan Bir Grup Pişmiş Toprak Kandil. MASROP E-Dergi, 17(1), 1-19.
- Uygun Yazıcı, S. (2019). Anadolu’da Erken Hristiyanlık Dönemi Vaftizhaneleri: Kilikia, Pamphylia, Lykia örnekleri [Doktora Tezi]. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
- Wharton, A. J. (1987). Ritual and reconstructed meaning: The Neonian Baptistery in Ravenna. The Art Bulletin, 69(3), 358-375. https://doi.org/10.1080/00043079.1987.10788438
- Woods, D. (1998). Arbazacius, Fravitta, and the government of Isauria CA A.D. 396-404. Phoenix, 2(1/2), 109-119. https://doi.org/10.2307/1088249
Details
| Primary Language | Turkish |
|---|---|
| Subjects | Cultural and Natural Heritage, History of Architecture, Art History, Urban in Art History , History of The Byzantine |
| Journal Section | Research Article |
| Authors | |
| Project Number | 21401062 |
| Submission Date | March 26, 2025 |
| Acceptance Date | July 1, 2025 |
| Early Pub Date | March 13, 2026 |
| Publication Date | March 13, 2026 |
| IZ | https://izlik.org/JA53NR87PM |
| Published in Issue | Year 2026 Issue: Advanced Online Publication |
Aim & Scope
Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nin yayın organı olan Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi (HÜEFD), 1983 yılından bu yana dil, edebiyat, sosyal ve insani bilimler alanlarında ulusal ve uluslararası özgün bilimsel araştırmaları yayımlayarak ilgili alanlardaki çalışmalara katkı sunmayı amaçlamaktadır.
HÜEFD'de dil, edebiyat, sosyal ve insani bilimler alanlarında ulusal ve uluslararası özgün bilimsel araştırma yazılarına yer verilmektedir. HÜEFD kapsadığı konularla ilgili ve yazım kurallarına uygun olarak hazırlanan Türkçe, İngilizce, Fransızca, Almanca çalışmaları değerlendirme sürecine almaktadır.
Author Guidelines
Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi (HÜEFD) kapsadığı konularla ilgili ve yazım kurallarına uygun olarak hazırlanan makaleleri dikkate almaktadır. Türkçe makalelerin Türk Dil Kurumu güncel yazım kurallarına uygunluğunu ve yabancı dilde (İngilizce, Fransızca, Almanca) gönderilen makalelerin ilgili dilin yazım kurallarına uygunluğu esas alınır. Gönderilen makaleler en az beş bin en çok on bin sözcükten oluşmalıdır. Makaleler Times New Roman yazı karakterinde, 11 punto büyüklüğünde ve tek satır aralığıyla yazılmalıdır. HÜEFD'ye gönderilecek yazılar format açısından tümüyle Makale Şablonu'na uygun düzenlenmelidir. Kaynakça APA kuralları 7. sürüme uygun olmalıdır. Makaleler dergiye .pdf değil .docx ya da .doc formatına gönderilmelidir. Makale tam metni yazar isimlerini içermemelidir. Gönderim sırasında aşağıdaki dosyaların yüklenmesi gerekmektedir:
- HÜEFD Makale Şablonu'na uygun olarak hazırlanmış ve yazar isimlerini içermeyen makale tam metni,
- Yazar Bildirimi,
- Katkı ve Sorumluuk Bildirim Formu,
- Ön Yazı
Ön değerlendirme sonucunda derginin kapsamına, yazım kurallarına, kaynak verme formatına ve/veya dergi şablonuna uygun olmadığı tespit edilen metinler yazara geri gönderilir.
1. Başlık ve Yazar Bilgisi
Makalenin başlığı, sayfaya ortalanmış, 14 punto büyüklüğünde, kalın, sözcüklerin baş harfleri büyük olarak yazılmalıdır. Başlıktan önceki satır 0 nk, sonraki satır 0 nk, satır aralığı ise 1,15 nk olarak ayarlanmalıdır.
Türkçe yazılmış makalelerde Türkçe başlığın altına İngilizce, İngilizce yazılmış makalelerde ise İngilizce başlığın altına Türkçe başlık yazılmalıdır. Bu ikinci başlık, sayfaya ortalanmış, 14 punto büyüklüğünde, ince, sözcüklerin baş harfleri büyük olarak yazılmalıdır. Başlıktan önceki satır 0 nk, sonraki satır 0 nk, satır aralığı ise 1,15 nk olarak ayarlanmalıdır.
Başlık kısa ve konu hakkında bilgi verici olmalıdır. Başlığın uzunluğu 12 sözcüğü geçmemelidir. Başlıkta makalenin içeriği ve konu alanı yansıtılmalıdır.
Yazarın/yazarların adları küçük harf, soyadı büyük olmak üzere 11 punto ve sola yaslanmış olarak verilmelidir. Yazar adı için önceki satır 0 nk, sonraki satır 0 nk ve satır aralığı 1,0 nk olarak ayarlanmalıdır.
Yazarın/yazarların unvanı, kurumu, e-posta ve ORCID numaraları yıldız imiyle 10 punto olarak dipnotta belirtilmelidir.
2. Öz ve Anahtar Sözcükler
Her makalenin başında mutlaka Türkçe ve İngilizce öz bulunmalıdır. Makale dili Türkçe ise önce Türkçe öz, İngilizce ise önce İngilizce öz verilmelidir.
Öz ve “Abstract” başlıkları 11 punto büyüklüğünde, kalın ve sayfaya ortalanmış yazılmalı; başlıktan önceki satır 0 nk, sonraki satır 0 nk ve satır aralığı 1,15 olarak ayarlanmalıdır.
Makalenin özü araştırmanın amacını, yöntemini ve elde edilen bulguları yansıtacak şekilde, 250-300 sözcük olarak hazırlanmalıdır.
Her makalede öze ilişkin en az beş, en çok yedi anahtar sözcük bulunmalıdır.
Özet ve anahtar sözcükler 10 punto büyüklüğünde yazılmalıdır.
3. Bölümler ve Alt Bölümler
Birinci düzey ana başlıklar 11 punto, kalın, düz ve sözcüklerin baş harfleri büyük olarak yazılmalıdır. Başlıktan önceki satır 12 nk, sonraki satır 12 nk ve satır aralığı 1,0 nk olarak ayarlanmalıdır.
İkinci düzey alt başlıklar 11 punto, kalın, italik ve sözcüklerin baş harfleri büyük olarak yazılmalıdır. Başlıktan önceki satır 12 nk, sonraki satır 12 nk ve satır aralığı 1,0 nk olarak ayarlanmalıdır.
Üçüncü düzey alt başlıklar 11 punto, ince, italik ve sözcüklerin baş harfleri büyük olarak yazılmalıdır. Başlıktan önceki satır 12 nk, sonraki satır 12 nk ve satır aralığı 1,0 nk olarak ayarlanmalıdır.
Dördüncü düzey alt başlıklar bir tab içeriden başlamalı ve 11 punto, ince, italik ve sözcüklerin baş harfleri büyük olarak yazılmalıdır. Başlıktan önceki satır 12 nk, sonraki satır 12 nk ve satır aralığı 1,0 nk olarak ayarlanmalıdır.
Metin gövdesinde paragraf girişleri 1 cm içeriden yapılmalı ve tüm paragraf iki yana yaslanmalıdır. Tüm metin boyunca paragraflar önceki satır 0 nk, sonraki satır 0 nk ve satır aralığı 0 nk olarak ayarlanmalıdır.
4. Dipnot ve Kaynakça
Kaynaklar APA Kaynak Gösterme Standardının 7. Sürümüne uygun olarak verilmelidir.
Yazılara dipnot verilmesi gerektiğinde, açıklamalar metin içinde numara verilerek sayfa sonunda belirtilmelidir.
Dipnotlar 10 punto, önceki satır 0 nk, sonraki satır 0 nk ve satır aralığı 1,0 nk olarak ayarlanmalı ve dipnot metni iki yana yaslanmalıdır.
5. Şekiller
Şekil başlığı şeklin altında ortalanmış biçimde verilmelidir. Metin içerisinde şekle mutlaka yönlendirme yapılmalıdır. Şekil başlığında önceki satır 0 nk, sonraki satır 6 nk ve satır aralığı 1,0 olarak ayarlanmalıdır.
Şekil başlığı tümce düzeninde, sadece ilk sözcüğün baş harfi büyük olarak yazılmalıdır. Şekillerin sağına ya da soluna herhangi bir metin yerleştirilmemelidir.
Eğer şekil başka kaynaktan alınmış ise şekil başlığında alıntı yapılan kaynağa gönderimde bulunulmalıdır.
6. Tablolar
Tablo başlığı tablonun üstünde ortalanmış biçimde verilmelidir. Metin içerisinde tabloya mutlaka yönlendirme yapılmalıdır. Tablo başlığında önceki satır 0 nk, sonraki satır 6 nk ve satır aralığı 1,0 olarak ayarlanmalıdır. Tablo başlığı tümce düzeninde, sadece ilk sözcüğün baş harfi büyük olarak yazılmalıdır. Tabloların sağına ya da soluna herhangi bir metin yerleştirilmemelidir.
Tablo içi başlıklarda koyu karakter kullanılmamalı, HÜEFD Makale Şablonunda örneklenen tabloya benzer biçimde kenarlıklar kullanılmalıdır.
Tablo içinde yer alan metinler 10 punto büyüklüğünde olmalı ve satır aralığı 1,0 nk olarak ayarlanmalıdır.
Ethical Principles and Publication Policy
Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi (HUEFD), 1983 yılından bu yana dil, edebiyat, sosyal ve insani bilimler alanında ulusal ve uluslararası özgün bilimsel araştırma yazılarına yer veren akademik ve hakemli bir dergidir ve aşağıdaki ilkeler doğrultusunda yayın hayatını sürdürmektedir. Dergimize gönderilen bilimsel yazılarda, ICMJE (International Committee of Medical Journal Editors) tavsiyeleri ile COPE (Committee on Publication Ethics)’un Editör ve Yazarlar için Uluslararası Standartları dikkate alınmaktadır.
Yazarlar ve Yazarların Sorumlulukları
- Yazarlar, özgün (daha önce yayımlanmamış) çalışmalarını dergiye göndermek ve dergi web sayfasında verilen yazım yönergelerini takip etmekle yükümlüdür.
- Yazarlar, daha önce yayınlanmış veya başka bir platformda hakem süreci başlamış çalışmalarını göndermemelidir.
- Yazarlar, makalelerindeki fikirlerin şekillendirilmesinde etkili ya da bilgilendirici her türlü kaynağa gönderme verir.
- Yazarlar, herhangi bir makale ya da burs değerlendirme sürecinde hakem olarak aşina oldukları bilgileri izinsiz kullanmazlar.
- Yazarlar, kişisel iletişimden elde edilen bilgileri, çalışma içerisinde anmak isterlerse, anılacak kişilerden gerekli izinleri almış olmalılardır, aksi durumda bu bilgilere çalışma içerisinde yer verilmemelidir.
- Çalışma bir kurum ya da kuruluş tarafından bir proje kapsamında destekleniyorsa, tüm mali destekler destek numaralarıyla birlikte yazılmalıdır.
Etik İzinler
- Çalışma insan denek kullanmayı gerektiriyorsa, yazarlar kurumsal etik kurul onayı almakla yükümlüdürler.
- Yazarlar, insan deneklerden gerekli izinlerin alındığını ve katılımcıların haklarının gözetildiğini açıklayan açık bir bildirim sunmalıdır.
- Başkalarına ait ölçek, anket ve fotoğrafların kullanımı için sahiplerinden izin alınmalıdır.
- Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine uygunluğunun belirtilmesi gerekmektedir.
- Aşağıdaki durumlar etik kurul izni gerektirmektedir:
Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırmalar,
İnsan ve hayvanların (materyal/veriler dahil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanılması,
İnsanlar üzerinde yapılan klinik araştırmalar,
Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar.
Hakemlik Süreci
- HUEFD’ye gönderilen her çalışma, çift-kör hakemlik sürecine ve nesnel değerlendirmeye dayalı editör kararına bağlıdır.
- HUEFD’ye gönderilen her çalışma, dergi yayın politikasına uygunluk açısından editör tarafından değerlendirilir ve konusunda uzman iki hakeme gönderilir.
- Editörler, yazarlar ile çıkar çatışması olmayan hakemleri, çalışmayı değerlendirmek üzere atamakla sorumludur.
- Dergiye gönderilen çalışmaların yazar-hakem ve hakem-yazar süreçlerinde gizlilik esastır.
- Dergide çıkar çatışmalarını hakem değerlendirmelerinde adil bir şekilde yürütmek için çift taraflı kör hakemlik sürecini işletmektedir. Böylelikle değerlendirme süreci ve sonrasında hakemler ve yazarlar birbirlerinden haberdar olmayacaklardır. Sürecin yönetimini izleyen alan editörü ise çıkar çatışması oluşan durumlarda editörlüğe bilgi vererek ilgili çalışmanın başka bir alan editörüne yönlendirilmesini talep etmekle sorumludur.
- Yazarlar, hakemlerin geri bildirimleri doğrultusunda gecikmelere imkân vermeyecek biçimde ve hakem ya da editörlerle iş birliği içerisinde istenen güncellemeleri yapmak ve numaralanmış bir biçimde raporlandırmakla yükümlüdür.
Yayın Etiği
- Editörler, derginin bilimsel kalitesini arttırmak ve yazarları bilimsel kalitesi yüksek araştırma üretmek için desteklemekle sorumludur. Hiçbir koşulda, intihal ya da bilimsel kötüye kullanımına izin verilmemektedir.
- HUEFD’ye gönderilen çalışmalar bilimsel çalıntı konusunda kontrol edilirler. Editörler iddia edilen veya kanıtlanmış bilimsel kötü kullanımdan haberdar olurlarsa makaleyi geri çekebilirler.
- Editörler, gerekli durumlarda gönderilen çalışmayı düzeltme, geri çekme veya çalışma hakkında özür yayınlamayı kabul ederler.
- HUEFD, açık erişim modelini kullanmaktadır. Dergide yayınlanması kabul edilen çalışmalar, derginin web sitesinden açık erişim ile erişilebilir kılınmıştır.
- Dergi web sayfasında yayınlanacak ve basılacak çalışmalar için herhangi bir ücret veya masraf talep edilmemektedir.
Telif Hakkı ve Erişim
- Yazarlar, yayınlanmış makalelerin telif haklarını HUEFD’ye devrettiğini kabul eder.
- Makalede yer alması gereken resim, şekil vb. anlatımı destekleyici materyal için gerekli kişi ya da kurumlardan izin alınması yazarın sorumluluğundadır.
Yayın planı
- HUEFD, Haziran ve Aralık aylarında olmak üzere yılda iki kez yayımlanmaktadır.
- HÜEFD'de yayına kabul edilen makaleler kabul alınan tarih doğrultusunda sıralanarak sayıya atanmaktadır.
Price Policy
Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi’nde (HUEFD) yayımlanacak ve basılacak makalelerden herhangi bir ücret ya da masraf talep edilmemektedir.
