Research Article
BibTex RIS Cite

Knowledge Production in Critical Realism: Ontological, Epistemological and Methodological Implications

Year 2026, Issue: Advanced Online Publication, 345 - 359, 13.03.2026
https://doi.org/10.32600/huefd.1724911
https://izlik.org/JA38NJ78RM

Abstract

This study addresses the ontological, epistemological, and methodological dimensions of critical realism as a scientific understanding. Critical realism's depth ontology, based on the distinction between empirical, actual, and real domains, proposes a stratified understanding of reality in which generative mechanisms operate independently of humans. Epistemologically, critical realism argues that knowledge production is conditioned by society, but that knowledge itself is not relative and can reach real causal mechanisms/structures. Methodologically, it emphasizes explanatory strategies such as abduction and retroduction to reveal the mechanisms that generate causal processes. Critical realism integrates these dimensions—ontological, epistemological, and methodological—with empirical research, distinguishing between intensive research that focuses on substantial-causal relations and extensive research that examines formal relations of similarity. Rejecting the conventional dichotomy between quantitative and qualitative methods, critical realism endorses the distinction between intensive and extensive research designs, viewing different designs not as rivals but as complementary approaches. It argues that research design should be chosen based on the nature of the phenomenon under investigation and that different designs may be combined. TIn this study, by addressing the aforementioned dimensions together, the broader meta-theoretical framework of critical realism is comprehensively examined, and although not exhaustive, its limitations are also highlighted. As an alternative to positivism and constructivism, critical realism is not widely known in the national context, particularly with regard to research practices. This study addresses the ontological, epistemological, and methodological dimensions of critical realism as a scientific approach. As an alternative to positivism and constructivism, has limited recognition in national contexts, especially regarding research practices. This work aims to increase the visibility of critical realism by contributing to the realist scientific discourse. In this regard, the fundamental principles and concepts of critical realism, as well as how it can be applied in concrete research, are presented. The study aims to establish a comprehensive realist scientific understanding by demonstrating how philosophical principles can be synthesized with theory and empirical research. In doing so, the study contributes to making critical realism more visible in both theoretical discussions and empirical research.

References

  • Archer, M. (1995). Realist social theory: The morphogenetic approach. CambridgeUniversityPress.
  • Benton, T. (1977). Philosophical foundations of the three sociologies. Routledge and Kegan Paul.
  • Benton, T. (1998). Realism and social science: Some comments on Roy Bhaskar’s The possibility of naturalism. M. Archer, R. Bhaskar, A. Collier, T. Lawson, & A. Norrie (Yay. haz.), Critical realism: Essential readings içinde (ss. 297–312). Routledge.
  • Benton, T., & Craib, L. (2016). Sosyal bilim felsefesi: Toplumsal düşüncenin felsefi temelleri (Ü. Tatlıcan & B. Binay, Çev.). Sentez Yayınları.
  • Bhaskar, R. (1986). Scientific realism and human emancipation.Verso.
  • Bhaskar, R. (2008). Gerçekçi bilim teorisi (S. Oğuz, Çev.). Akılçelen Kitaplar.
  • Bhaskar, R. (2017). İnsan bilimlerinin felsefi eleştirisi: Natüralizmin olanaklılığı (V. S. Öğütle, Çev.). Nika Yayınevi.
  • Danermark, B., Ekström, M., Jakobsen, L., & Karlsson, J. C. (2018). Toplumu açıklamak: Sosyal bilimlerde eleştirel realizm (Ü. Tatlıcan, Çev.). Phoenix Yayınevi.
  • Easton, G. (2010). Critical realism in case study research. Industrial marketing management, 39(1), 118-128. https://doi.org/10.1016/j.indmarman.2008.06.004
  • Fletcher, A. J. (2017). Applying critical realism in qualitative research: methodology meets method. International journal of social research methodology, 20(2), 181-194. https://doi.org/10.1080/13645579.2016.1144401
  • Giddens, A. (2003). Sosyolojik yöntemin yeni kuralları (Ü. Tatlıcan & B. Balkız, Çev.). Paradigma Yayınları.
  • Giddens, A. (2009). Kapitalizm ve modern sosyal teori (Ü. Tatlıcan). İletişim Yayınları.
  • Harré, R., & Madden, E. H. (1998). Conceptual and natural necessity. M. Archer, R. Bhaskar, A. Collier, T. Lawson, & A. Norrie (Yay. haz.), Critical realism: Essential readings içinde (pp. 104–119). Routledge.
  • Hume, D. (1976). İnsanın anlama yetisi üzerine bir soruşturma (O. Aruoba, Çev.). Hacettepe Üniversitesi Yayınları.
  • Keat, R., & Urry, J. (1994). Bilim olarak sosyal teori. (N. Çelebi, Çev.) İmge Kitabevi Yayınları
  • Kennedy, B. L., & Thornberg, R. (2018). Deduction, induction, and abduction. U. Flick (Yay. haz.), The SAGE handbook of qualitative data collection içinde (ss. 49-64). SAGE.
  • Maxwell, J. A., & Mittapalli, K. (2010). Realism as a stance for mixed methods research. A. Tashakkori & C. Teddlie (Yay. haz.), Realism as a stance for mixed methods research (2. Bs.) içinde (ss. 145-168). SAGE.
  • Peirce, Charles S. (1960). Collected papers of Charles Sanders Pierce. Vol. I: Principle of philosophy. Harvard University Press.
  • Ritz, B. (2020). Comparing abduction and retroduction in Peircean pragmatism and critical realism. Journal of Critical Realism, 19(5), 456-465. https://doi.org/10.1080/14767430.2020.1831817
  • Sayer, A. (2019). Sosyal bilimlerde yöntem: Realist bir yaklaşım (S. Gürses, Çev.). Küre Yayınları.
  • Thornberg, R., & Charmaz, K. (2014). Grounded theory and theoretical coding. U. Flick (Yay. haz.), The SAGE handbook of qualitative data collection içinde (ss. 153-169). SAGE.
  • Weber, M. (2012). Sosyal bilimlerin metodolojisi. (V. S. Öğütle, Çev.) Küre Yayınları.

Eleştirel Realizmde Bilgi Üretimi: Ontolojik, Epistemolojik ve Metodolojik İçerimler

Year 2026, Issue: Advanced Online Publication, 345 - 359, 13.03.2026
https://doi.org/10.32600/huefd.1724911
https://izlik.org/JA38NJ78RM

Abstract

Bu çalışmada bir bilim anlayışı olarak eleştirel realizmin ontolojik, epistemolojik ve metodolojik boyutları ele alınmaktadır. Eleştirel realizmin ampirik, aktüel ve reel alanlar arasındaki ayrımdan hareket eden derinlikli ontolojisi, insanlardan bağımsız bir biçimde işleyen üretken mekanizmaların olduğu tabakalaşmış bir gerçekliğin varlığını ileri sürmektedir. Eleştirel realizm epistemolojik olarak bilginin üretiminin toplum tarafından koşullandığını ama bilginin kendisinin göreli olmadığını ve gerçek nedensel mekanizmalara/yapılara ulaşılabileceğini savunmaktadır. Metodolojik olarak ise nedensel süreçleri üreten mekanizmaları ortaya çıkarmak için geri çıkarım ve tikeldengelim gibi açıklayıcı stratejilere önem vermektedir. Eleştirel realizm bu boyutları -ontolojik, epistemolojik ve metodolojik- ampirik araştırma ile eklemlemekte ve tözsel-nedensel ilişkilere odaklanan yoğun araştırma ile biçimsel benzerlik ilişkilerine odaklanan yaygın araştırma tasarımını birbirinden ayırmaktadır. Genel olarak nicel ve nitel olarak anılan yöntemsel ayrıma karşıt olarak yoğun ve yaygın araştırma ayrımını kabul eden eleştirel realizm, farklı araştırma tasarımlarını rakip olmaktan çok tamamlayıcı görmekte, araştırma tasarımının araştırılan olgunun doğasına göre seçilmesi gerektiğini ve farklı tasarımların birleştirilebileceğini savunmaktadır. Bu çalışmada söz konusu boyutların birlikte ele alınmasıyla eleştirel realizmin geniş ölçekli meta-teorik çerçevesi bütünlüklü olarak ele alınmakta ve kapsamlı olmamakla birlikte sınırlılıklarına da değinilmektedir. Pozitivizm ve inşacılık karşısında bir alternatif olan eleştirel realizmin ulusal bağlamda özellikle araştırma pratikleri konusunda bilinirliği oldukça sınırlıdır. Bu çalışma eleştirel realist bilimsel söyleme katkıda bulunarak bilinirliğini artırmaya yöneliktir. Bu doğrultuda eleştirel realizmin temel ilkeleri, kavramları, somut araştırmalarda nasıl kullanılabileceği sunulmaktadır. Felsefi ilkelerin teori ve ampirik araştırma ile sentezlenme biçiminin gösterilmesiyle kapsayıcı bir eleştirel realist bilim anlayışının ortaya konulması amaçlanmaktadır. Çalışma, bu yönüyle eleştirel realizmin hem kuramsal tartışmalarda hem de ampirik araştırmalarda daha görünür olmasına katkıda bulunmaktadır.

References

  • Archer, M. (1995). Realist social theory: The morphogenetic approach. CambridgeUniversityPress.
  • Benton, T. (1977). Philosophical foundations of the three sociologies. Routledge and Kegan Paul.
  • Benton, T. (1998). Realism and social science: Some comments on Roy Bhaskar’s The possibility of naturalism. M. Archer, R. Bhaskar, A. Collier, T. Lawson, & A. Norrie (Yay. haz.), Critical realism: Essential readings içinde (ss. 297–312). Routledge.
  • Benton, T., & Craib, L. (2016). Sosyal bilim felsefesi: Toplumsal düşüncenin felsefi temelleri (Ü. Tatlıcan & B. Binay, Çev.). Sentez Yayınları.
  • Bhaskar, R. (1986). Scientific realism and human emancipation.Verso.
  • Bhaskar, R. (2008). Gerçekçi bilim teorisi (S. Oğuz, Çev.). Akılçelen Kitaplar.
  • Bhaskar, R. (2017). İnsan bilimlerinin felsefi eleştirisi: Natüralizmin olanaklılığı (V. S. Öğütle, Çev.). Nika Yayınevi.
  • Danermark, B., Ekström, M., Jakobsen, L., & Karlsson, J. C. (2018). Toplumu açıklamak: Sosyal bilimlerde eleştirel realizm (Ü. Tatlıcan, Çev.). Phoenix Yayınevi.
  • Easton, G. (2010). Critical realism in case study research. Industrial marketing management, 39(1), 118-128. https://doi.org/10.1016/j.indmarman.2008.06.004
  • Fletcher, A. J. (2017). Applying critical realism in qualitative research: methodology meets method. International journal of social research methodology, 20(2), 181-194. https://doi.org/10.1080/13645579.2016.1144401
  • Giddens, A. (2003). Sosyolojik yöntemin yeni kuralları (Ü. Tatlıcan & B. Balkız, Çev.). Paradigma Yayınları.
  • Giddens, A. (2009). Kapitalizm ve modern sosyal teori (Ü. Tatlıcan). İletişim Yayınları.
  • Harré, R., & Madden, E. H. (1998). Conceptual and natural necessity. M. Archer, R. Bhaskar, A. Collier, T. Lawson, & A. Norrie (Yay. haz.), Critical realism: Essential readings içinde (pp. 104–119). Routledge.
  • Hume, D. (1976). İnsanın anlama yetisi üzerine bir soruşturma (O. Aruoba, Çev.). Hacettepe Üniversitesi Yayınları.
  • Keat, R., & Urry, J. (1994). Bilim olarak sosyal teori. (N. Çelebi, Çev.) İmge Kitabevi Yayınları
  • Kennedy, B. L., & Thornberg, R. (2018). Deduction, induction, and abduction. U. Flick (Yay. haz.), The SAGE handbook of qualitative data collection içinde (ss. 49-64). SAGE.
  • Maxwell, J. A., & Mittapalli, K. (2010). Realism as a stance for mixed methods research. A. Tashakkori & C. Teddlie (Yay. haz.), Realism as a stance for mixed methods research (2. Bs.) içinde (ss. 145-168). SAGE.
  • Peirce, Charles S. (1960). Collected papers of Charles Sanders Pierce. Vol. I: Principle of philosophy. Harvard University Press.
  • Ritz, B. (2020). Comparing abduction and retroduction in Peircean pragmatism and critical realism. Journal of Critical Realism, 19(5), 456-465. https://doi.org/10.1080/14767430.2020.1831817
  • Sayer, A. (2019). Sosyal bilimlerde yöntem: Realist bir yaklaşım (S. Gürses, Çev.). Küre Yayınları.
  • Thornberg, R., & Charmaz, K. (2014). Grounded theory and theoretical coding. U. Flick (Yay. haz.), The SAGE handbook of qualitative data collection içinde (ss. 153-169). SAGE.
  • Weber, M. (2012). Sosyal bilimlerin metodolojisi. (V. S. Öğütle, Çev.) Küre Yayınları.
There are 22 citations in total.

Details

Primary Language Turkish
Subjects Sociological Methodology and Research Methods
Journal Section Research Article
Authors

Berkan Koçaş 0000-0001-5597-3246

Duygu Kırıkçıoğlu 0000-0003-3110-8244

Submission Date June 23, 2025
Acceptance Date November 17, 2025
Early Pub Date March 13, 2026
Publication Date March 13, 2026
DOI https://doi.org/10.32600/huefd.1724911
IZ https://izlik.org/JA38NJ78RM
Published in Issue Year 2026 Issue: Advanced Online Publication

Cite

APA Koçaş, B., & Kırıkçıoğlu, D. (2026). Eleştirel Realizmde Bilgi Üretimi: Ontolojik, Epistemolojik ve Metodolojik İçerimler. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, Advanced Online Publication, 345-359. https://doi.org/10.32600/huefd.1724911

Aim & Scope


Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nin yayın organı olan Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi (HÜEFD), 1983 yılından bu yana dil, edebiyat, sosyal ve insani bilimler alanlarında ulusal ve uluslararası özgün bilimsel araştırmaları yayımlayarak ilgili alanlardaki çalışmalara katkı sunmayı amaçlamaktadır.

HÜEFD'de dil, edebiyat, sosyal ve insani bilimler alanlarında ulusal ve uluslararası özgün bilimsel araştırma yazılarına yer verilmektedir. HÜEFD kapsadığı konularla ilgili ve yazım kurallarına uygun olarak hazırlanan Türkçe, İngilizce, Fransızca, Almanca çalışmaları değerlendirme sürecine almaktadır. 

Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi (HÜEFD) kapsadığı konularla ilgili ve yazım kurallarına uygun olarak hazırlanan makaleleri dikkate almaktadır. Türkçe makalelerin Türk Dil Kurumu güncel yazım kurallarına uygunluğunu ve yabancı dilde (İngilizce, Fransızca, Almanca) gönderilen makalelerin ilgili dilin yazım kurallarına uygunluğu esas alınır. Gönderilen makaleler en az beş bin en çok on bin sözcükten oluşmalıdır. Makaleler Times New Roman yazı karakterinde, 11 punto büyüklüğünde ve tek satır aralığıyla yazılmalıdır. HÜEFD'ye gönderilecek yazılar format açısından tümüyle Makale Şablonu'na uygun düzenlenmelidir. Kaynakça APA kuralları 7. sürüme uygun olmalıdır. Makaleler dergiye .pdf değil .docx ya da .doc formatına gönderilmelidir. Makale tam metni yazar isimlerini içermemelidir. Gönderim sırasında aşağıdaki dosyaların yüklenmesi gerekmektedir: 

  1. HÜEFD Makale Şablonu'na uygun olarak hazırlanmış ve yazar isimlerini içermeyen makale tam metni, 
  2. Yazar Bildirimi,
  3. Katkı ve Sorumluuk Bildirim Formu,
  4. Ön Yazı

Ön değerlendirme sonucunda derginin kapsamına, yazım kurallarına, kaynak verme formatına ve/veya dergi şablonuna uygun olmadığı tespit edilen metinler yazara geri gönderilir.

1. Başlık ve Yazar Bilgisi
Makalenin başlığı, sayfaya ortalanmış, 14 punto büyüklüğünde, kalın, sözcüklerin baş harfleri büyük olarak yazılmalıdır. Başlıktan önceki satır 0 nk, sonraki satır 0 nk, satır aralığı ise 1,15 nk olarak ayarlanmalıdır.
Türkçe yazılmış makalelerde Türkçe başlığın altına İngilizce, İngilizce yazılmış makalelerde ise İngilizce başlığın altına Türkçe başlık yazılmalıdır. Bu ikinci başlık, sayfaya ortalanmış, 14 punto büyüklüğünde, ince, sözcüklerin baş harfleri büyük olarak yazılmalıdır. Başlıktan önceki satır 0 nk, sonraki satır 0 nk, satır aralığı ise 1,15 nk olarak ayarlanmalıdır.
Başlık kısa ve konu hakkında bilgi verici olmalıdır. Başlığın uzunluğu 12 sözcüğü geçmemelidir. Başlıkta makalenin içeriği ve konu alanı yansıtılmalıdır.
Yazarın/yazarların adları küçük harf, soyadı büyük olmak üzere 11 punto ve sola yaslanmış olarak verilmelidir. Yazar adı için önceki satır 0 nk, sonraki satır 0 nk ve satır aralığı 1,0 nk olarak ayarlanmalıdır.
Yazarın/yazarların unvanı, kurumu, e-posta ve ORCID numaraları yıldız imiyle 10 punto olarak dipnotta belirtilmelidir.


2. Öz ve Anahtar Sözcükler
Her makalenin başında mutlaka Türkçe ve İngilizce öz bulunmalıdır. Makale dili Türkçe ise önce Türkçe öz, İngilizce ise önce İngilizce öz verilmelidir.
Öz ve “Abstract” başlıkları 11 punto büyüklüğünde, kalın ve sayfaya ortalanmış yazılmalı; başlıktan önceki satır 0 nk, sonraki satır 0 nk ve satır aralığı 1,15 olarak ayarlanmalıdır.

Makalenin özü araştırmanın amacını, yöntemini ve elde edilen bulguları yansıtacak şekilde, 250-300 sözcük olarak hazırlanmalıdır.
Her makalede öze ilişkin en az beş, en çok yedi anahtar sözcük bulunmalıdır.
Özet ve anahtar sözcükler 10 punto büyüklüğünde yazılmalıdır.

3. Bölümler ve Alt Bölümler
Birinci düzey ana başlıklar 11 punto, kalın, düz ve sözcüklerin baş harfleri büyük olarak yazılmalıdır. Başlıktan önceki satır 12 nk, sonraki satır 12 nk ve satır aralığı 1,0 nk olarak ayarlanmalıdır.
İkinci düzey alt başlıklar 11 punto, kalın, italik ve sözcüklerin baş harfleri büyük olarak yazılmalıdır. Başlıktan önceki satır 12 nk, sonraki satır 12 nk ve satır aralığı 1,0 nk olarak ayarlanmalıdır.
Üçüncü düzey alt başlıklar 11 punto, ince, italik ve sözcüklerin baş harfleri büyük olarak yazılmalıdır. Başlıktan önceki satır 12 nk, sonraki satır 12 nk ve satır aralığı 1,0 nk olarak ayarlanmalıdır.
Dördüncü düzey alt başlıklar bir tab içeriden başlamalı ve 11 punto, ince, italik ve sözcüklerin baş harfleri büyük olarak yazılmalıdır. Başlıktan önceki satır 12 nk, sonraki satır 12 nk ve satır aralığı 1,0 nk olarak ayarlanmalıdır.
Metin gövdesinde paragraf girişleri 1 cm içeriden yapılmalı ve tüm paragraf iki yana yaslanmalıdır. Tüm metin boyunca paragraflar önceki satır 0 nk, sonraki satır 0 nk ve satır aralığı 0 nk olarak ayarlanmalıdır.


4. Dipnot ve Kaynakça
Kaynaklar APA Kaynak Gösterme Standardının 7. Sürümüne uygun olarak verilmelidir.
Yazılara dipnot verilmesi gerektiğinde, açıklamalar metin içinde numara verilerek sayfa sonunda belirtilmelidir.
Dipnotlar 10 punto, önceki satır 0 nk, sonraki satır 0 nk ve satır aralığı 1,0 nk olarak ayarlanmalı ve dipnot metni iki yana yaslanmalıdır.


5. Şekiller
Şekil başlığı şeklin altında ortalanmış biçimde verilmelidir. Metin içerisinde şekle mutlaka yönlendirme yapılmalıdır. Şekil başlığında önceki satır 0 nk, sonraki satır 6 nk ve satır aralığı 1,0 olarak ayarlanmalıdır. 
Şekil başlığı tümce düzeninde, sadece ilk sözcüğün baş harfi büyük olarak yazılmalıdır. Şekillerin sağına ya da soluna herhangi bir metin yerleştirilmemelidir.
Eğer şekil başka kaynaktan alınmış ise şekil başlığında alıntı yapılan kaynağa gönderimde bulunulmalıdır.


6. Tablolar
Tablo başlığı tablonun üstünde ortalanmış biçimde verilmelidir. Metin içerisinde tabloya mutlaka yönlendirme yapılmalıdır. Tablo başlığında önceki satır 0 nk, sonraki satır 6 nk ve satır aralığı 1,0 olarak ayarlanmalıdır. Tablo başlığı tümce düzeninde, sadece ilk sözcüğün baş harfi büyük olarak yazılmalıdır. Tabloların sağına ya da soluna herhangi bir metin yerleştirilmemelidir.
Tablo içi başlıklarda koyu karakter kullanılmamalı, HÜEFD Makale Şablonunda örneklenen tabloya benzer biçimde kenarlıklar kullanılmalıdır.
Tablo içinde yer alan metinler 10 punto büyüklüğünde olmalı ve satır aralığı 1,0 nk olarak ayarlanmalıdır.
 

 

Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi (HUEFD), 1983 yılından bu yana dil, edebiyat, sosyal ve insani bilimler alanında ulusal ve uluslararası özgün bilimsel araştırma yazılarına yer veren akademik ve hakemli bir dergidir ve aşağıdaki ilkeler doğrultusunda yayın hayatını sürdürmektedir. Dergimize gönderilen bilimsel yazılarda, ICMJE (International Committee of Medical Journal Editors) tavsiyeleri ile COPE (Committee on Publication Ethics)’un Editör ve Yazarlar için Uluslararası Standartları dikkate alınmaktadır.

Yazarlar ve Yazarların Sorumlulukları

  • Yazarlar, özgün (daha önce yayımlanmamış) çalışmalarını dergiye göndermek ve dergi web sayfasında verilen yazım yönergelerini takip etmekle yükümlüdür.
  • Yazarlar, daha önce yayınlanmış veya başka bir platformda hakem süreci başlamış çalışmalarını göndermemelidir.
  • Yazarlar, makalelerindeki fikirlerin şekillendirilmesinde etkili ya da bilgilendirici her türlü kaynağa gönderme verir.
  • Yazarlar, herhangi bir makale ya da burs değerlendirme sürecinde hakem olarak aşina oldukları bilgileri izinsiz kullanmazlar.
  • Yazarlar, kişisel iletişimden elde edilen bilgileri, çalışma içerisinde anmak isterlerse, anılacak kişilerden gerekli izinleri almış olmalılardır, aksi durumda bu bilgilere çalışma içerisinde yer verilmemelidir.
  • Çalışma bir kurum ya da kuruluş tarafından bir proje kapsamında destekleniyorsa, tüm mali destekler destek numaralarıyla birlikte yazılmalıdır.

Etik İzinler

  • Çalışma insan denek kullanmayı gerektiriyorsa, yazarlar kurumsal etik kurul onayı almakla yükümlüdürler.
  • Yazarlar, insan deneklerden gerekli izinlerin alındığını ve katılımcıların haklarının gözetildiğini açıklayan açık bir bildirim sunmalıdır.
  • Başkalarına ait ölçek, anket ve fotoğrafların kullanımı için sahiplerinden izin alınmalıdır.
  • Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine uygunluğunun belirtilmesi gerekmektedir.
  •  Aşağıdaki durumlar etik kurul izni gerektirmektedir:
    Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırmalar,
    İnsan ve hayvanların (materyal/veriler dahil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanılması,
    İnsanlar üzerinde yapılan klinik araştırmalar,
    Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar.

Hakemlik Süreci

  • HUEFD’ye gönderilen her çalışma, çift-kör hakemlik sürecine ve nesnel değerlendirmeye dayalı editör kararına bağlıdır.
  • HUEFD’ye gönderilen her çalışma, dergi yayın politikasına uygunluk açısından editör tarafından değerlendirilir ve konusunda uzman iki hakeme gönderilir.
  • Editörler, yazarlar ile çıkar çatışması olmayan hakemleri, çalışmayı değerlendirmek üzere atamakla sorumludur.
  • Dergiye gönderilen çalışmaların yazar-hakem ve hakem-yazar süreçlerinde gizlilik esastır.
  • Dergide çıkar çatışmalarını hakem değerlendirmelerinde adil bir şekilde yürütmek için çift taraflı kör hakemlik sürecini işletmektedir. Böylelikle değerlendirme süreci ve sonrasında hakemler ve yazarlar birbirlerinden haberdar olmayacaklardır. Sürecin yönetimini izleyen alan editörü ise çıkar çatışması oluşan durumlarda editörlüğe bilgi vererek ilgili çalışmanın başka bir alan editörüne yönlendirilmesini talep etmekle sorumludur.
  • Yazarlar, hakemlerin geri bildirimleri doğrultusunda gecikmelere imkân vermeyecek biçimde ve hakem ya da editörlerle iş birliği içerisinde istenen güncellemeleri yapmak ve numaralanmış bir biçimde raporlandırmakla yükümlüdür.

Yayın Etiği

  • Editörler, derginin bilimsel kalitesini arttırmak ve yazarları bilimsel kalitesi yüksek araştırma üretmek için desteklemekle sorumludur. Hiçbir koşulda, intihal ya da bilimsel kötüye kullanımına izin verilmemektedir.
  • HUEFD’ye gönderilen çalışmalar bilimsel çalıntı konusunda kontrol edilirler. Editörler iddia edilen veya kanıtlanmış bilimsel kötü kullanımdan haberdar olurlarsa makaleyi geri çekebilirler.
  • Editörler, gerekli durumlarda gönderilen çalışmayı düzeltme, geri çekme veya çalışma hakkında özür yayınlamayı kabul ederler.
  • HUEFD, açık erişim modelini kullanmaktadır. Dergide yayınlanması kabul edilen çalışmalar, derginin web sitesinden açık erişim ile erişilebilir kılınmıştır.
  • Dergi web sayfasında yayınlanacak ve basılacak çalışmalar için herhangi bir ücret veya masraf talep edilmemektedir.

Telif Hakkı ve Erişim

  • Yazarlar, yayınlanmış makalelerin telif haklarını HUEFD’ye devrettiğini kabul eder.
  • Makalede yer alması gereken resim, şekil vb. anlatımı destekleyici materyal için gerekli kişi ya da kurumlardan izin alınması yazarın sorumluluğundadır.

Yayın planı

  • HUEFD, Haziran ve Aralık aylarında olmak üzere yılda iki kez yayımlanmaktadır.
  • HÜEFD'de yayına kabul edilen makaleler kabul alınan tarih doğrultusunda sıralanarak sayıya atanmaktadır. 

Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi’nde (HUEFD) yayımlanacak ve basılacak makalelerden herhangi bir ücret ya da masraf talep edilmemektedir.

Sorumlu Yazı İşleri Müdürü ve Yayın Kurulu Başkanı

Information Security Management, Inter-Organisational, Extra-Organisational and Global Information Systems, Library and Information Studies, Organisation of Information and Knowledge Resources, Digital Curation and Preservation, Data Quality

Editör Yardımcısı

Linguistics, Phonetics and Speech Science, Sociolinguistics, Linguistic Anthropology

Alan Editörleri

Ethics, Islamic Philosophy, Ontology, Turkish Islamic Philosophy, 17th Century Philosophy, 18th Century Philosophy, 19th Century Philosophy, 20th Century Philosophy, Ancient Philosophy
Language Studies, World Languages, Literature and Culture, German Language, Literature and Culture
Clinical Psychology, Psychotherapy Practise and Research, Applied and Developmental Psychology
North American Language, Literature and Culture
Anthropology of Music, Archaeology, Archaeological Science, Obsidian in Archeology, Early Bronze Age Archeology, Hittite Archeology, Urban Archeology, Habitat Archeology
Sociology of Family and Relationships, Sociology of Migration, Ethnicity and Multiculturalism
Late Modern Renewal History
Art History, Turkish Islamic Arts
Modern Turkic Languages and Literatures, Old Turkic Language (Orhon, Uyghur, Karahan), New Turkish Language (Turkish of Old Anatolia, Ottoman, Turkiye)
British and Irish Language, Literature and Culture
Environment and Culture, Cultural and Creative Industries, Turkish Folklore in the Türkiye Field
Translation Studies, Postcolonial Studies, Women's Studies
Translation Studies, French Language, Literature and Culture
Linguistics
Translation and Interpretation Studies, Translation Studies, Screen and Media Culture
Information Modelling, Management and Ontologies, Information Systems Development Methodologies and Practice, Electronic Documentation Management Systems, Information Systems (Other), Active Sensing, Library and Information Studies, Classification Algorithms
Modern Turkish Literature in Turkiye Field
Archaeology, Ceramics in Archeology, Hittite Archeology
Early Modern Military History
Modern Turkish Literature in Turkiye Field
British and Irish Language, Literature and Culture, Romantic Literature, Literary Studies (Other)
Industrial Sociology, Communication Sociology, Sociology of Culture
German Language, Literature and Culture
Clinical Psychology, Psychotherapy Practise and Research

Dil Editörü

Linguistics, Phonetics and Speech Science, Sociolinguistics, Linguistic Anthropology