Yaşlanmanın İlk Sinyalleri ve Yaşlılığın Performatif Doğası

Zeynep Kurnaz

doi:10.32600/huefd.1760844

TR EN

Yaşlanmanın İlk Sinyalleri ve Yaşlılığın Performatif Doğası

Abstract

Bu çalışmada kişilerin yaşlandıklarını nasıl fark ettiklerine ve bu farkındalığın hangi toplumsal bağlamlarda ortaya çıktığına odaklanılmaktadır. Yaşlanmanın biyolojik bir bağlamı olsa da bu çalışma yaşlanma farkındalığını öznelerarası alanda var olan karşılaşmalar ve etkileşimler bağlamında ele almaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiştir. Ekşi Sözlük’te “Yaşlandığının Farkına Varmak” başlığı altında bulunan 2043 girdi incelenmiştir. Veriler “VeriVeren” aracı ile toplanmış ve “Maxqda” ile tematik analizi yapılmıştır. Araştırmanın kuramsal dayanakları Mead, Goffman, Giddens ile Bauman ve Raud’un görüşlerinden oluşmaktadır. Buna göre yaşlanmanın kişisel ve toplumsal düzeyde nasıl inşa edildiği anlaşılmaya çalışılmaktadır. Verilerin analiz sonucunda üç ana temaya ulaşılmıştır. Bunlardan ilki kişilerin bedenlerinden meydana gelen değişimler bağlamında yaşlandıklarının farkına varması ile ilgilidir. İkincisi öznel alan ve anlam dünyalarında verdikleri tepkiler, aldıkları kararlar ve duygulanım boyutu ile yaşlanmanın fark edilmesi ile ilgilidir. Son olarak ise özneler arası alanda yaşlanmanın fark edilmesinin hangi bağlamlarda gerçekleştiği hakkındadır. Mead ve Goffman’ın teorilerinde benliğin inşası ve sunumuna ilişkin yaklaşımları da dikkate alındığında yaşlanma kişiler için ötekinin gözünden bir anlama sahiptir. İlişkisel düzeyde fark edilmekte ve görünür olmaktadır. Ancak bunun yanı sıra kişiler bu anlamı kendi günlük yaşamlarında yeniden düşünmektedirler. Böylelikle akışkan bir olgu olmakla birlikte yaşlılığın performatif bir doğası vardır. Kişiler toplum sahnesinde yaşlanma performansını sergileyerek onu yeniden inşa etmektedirler.

Keywords

Performatif yaşlanma, yaşlanma farkındalığı, öznelerarasılık, Ekşi Sözlük

The Early Signs of Aging and The Performative Nature of Old Age

Abstract

This study focuses on how individuals perceive aging and the social contexts in which this awareness emerges. Although aging has a biological context, this study examines aging awareness in the context of encounters and interactions in the intersubjective field. A qualitative research method was used in this study. A total of 2043 entries under the heading “Awareness of Aging [Yaşlandığını Farkına Varmak]” on Ekşi Sözlük were analyzed. Data were collected using the “VeriVeren” tool and thematic analysis was conducted using “MAXQDA”. The theoretical basis of the study consists of the views of theorists such as Mead, Goffman, Giddens, Bauman, and Raud. According to these theories, it is understood how aging is constructed at the personal and social stages. The analysis of the data resulted in three main themes. The first relates to individuals' awareness of aging in the context of changes in their bodies. The second relates to the awareness of aging in terms of their reactions, decisions, and emotions in their subjective fields and worlds of meaning. Finally, the third relates to the contexts in which the awareness of aging occurs in the intersubjective field. When considering Mead and Goffman's theories on the construction and presentation of the self, aging has meaning for individuals from the perspective of others. It is perceived and becomes visible at the relational stage. However, individuals also rethink its meaning in their daily lives. Thus, while aging is a fluid phenomenon, it also has a performative nature. Individuals reconstruct aging by performing it on the social stage.

Keywords

Performative ageing, early signs of ageing, intersubjectivity, Ekşi Sözlük

References

Adams-Price, C. E., Henley, T. B. ve Hale, M. (1998). Phenomenology and the meaning of aging for young and old Adults. The International Journal of Aging and Human Development, 47(4), 263-277. https://doi.org/10.2190/BM9Q-XKN5-4N3L-PP9W
Baert, S., Norga, J., Thuy, Y. ve Van Hecke, M. (2016). Getting grey hairs in the labour market. An alternative experiment on age discrimination. Journal of Economic Psychology, 57, 86-101. https://doi.org/10.1016/j.joep.2016.10.002
Bauman, Z., ve Raud, R. (2018). Benlik pratikleri (M. Ekinci, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
Bordone, V., Arpino, B. ve Rosina, A. (2020). Forever young? An analysis of the factors influencing perceptions of ageing. Ageing and Society, 40(8), 1669-1693. https://doi.org/10.1017/S0144686X19000084
Braun, V., and Clarke, V. (2022). Thematic analysis, a practical guide. SAGE Publications.
Carcary, M. (2020). The research audit trail: Methodological guidance for application in practice. Electronic Journal of Business Research Methods, 18(2). https://doi.org/10.34190/JBRM.18.2.008
Charles, S. T. ve Carstensen, L. L. (2010). Social and emotional aging. Annual Review of Psychology, 61(1), 383-409. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.093008.100448
Con Wright, G. (2025). Ageist stereotypes and attitudes towards older people in Türkiye. OPUS Toplum Araştırmaları Dergisi, 22(3), 354-367. https://doi.org/10.26466/opusjsr.1663043 Constantinou, C. S., Georgiou, M. ve Perdikogianni, M. (2017). A comparative method for themes saturation (CoMeTS) in qualitative interviews. Qualitative Research, 17(5), 571-588. https://doi.org/10.1177/1468794116686650
Creswell, J. W. ve Miller, D. L. (2000). Determining Validity in Qualitative Inquiry. Theory into Practice, 39(3), 124-130.
Ekşi Sözlük. (t.y.). Yaşlandığının Farkına Varmak. https://eksisozluk.com/yaslandiginin-farkina-varmak--203620?p=1

Farage, M. A., Miller, K. W., Elsner, P. ve Maibach, H. I. (2013). Characteristics of the aging skin. Advances in Wound Care, 2(1), 5-10. https://doi.org/10.1089/wound.2011.0356
Galvin, R. (2015). How many interviews are enough? Do qualitative interviews in building energy consumption research produce reliable knowledge? Journal of Building Engineering, 1, 2-12. https://doi.org/10.1016/j.jobe.2014.12.001
Giddens, A. (2010). Modernite ve bireysel kimlik (Ü. Tatlıcan, Çev.). Say Yayınları.
Gillespie, A. ve Cornish, F. (2010). Intersubjectivity: Towards a dialogical analysis. Journal for the Theory of Social Behaviour, 40(1), 19-46. https://doi.org/10.1111/j.1468-5914.2009.00419.x
Goffman, E. (2009). Günlük yaşamda benliğin sunumu (B. Cezar, Çev.). Metis Yayınları. Görgün Baran, A., Koçak Kurt, Ş. ve Serdar Tekeli, E. (2017). Yaşlıların dijital teknolojileri kullanım düzeyleri üzerine bir araştırma. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 45. https://doi.org/10.46414/yasad.788412
Görgün-Baran, A. ve Kurnaz, Z. (2019). Yaşlıların sosyo-ekonomik düzeylerine göre sosyal ilişkilerinin aktif yaşlanma açısından analizi. N. Akdemir (Yay. haz.), Geriatri ve gerontolojiye disiplinlerarası yaklaşım içinde (ss. 39-47). Türkiye Klinikleri.
Guest, G., Bunce, A. ve Johnson, L. (2006). How many interviews are enough?: An experiment with data saturation and variability. Field Methods, 18(1), 59-82. https://doi.org/10.1177/1525822X05279903
Hennink, M. ve Kaiser, B. N. (2022). Sample sizes for saturation in qualitative research: A systematic review of empirical tests. Social Science and Medicine, 292, 114523. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2021.114523
Hennink, M. M., Kaiser, B. N. ve Marconi, V. C. (2017). Code saturation versus meaning saturation: How many interviews are enough? Qualitative Health Research, 27(4), 591-608. https://doi.org/10.1177/1049732316665344
Holland, C. ve Ward, R. (2012). On going grey. V. Ylänne (Yay. haz.), Representing Ageing: Images and Identities içinde (ss. 115-131). Palgrave Macmillan UK.
Kalınkara, V. ve Sarı, İ. (2023). Yaşlı bireylerin sosyal medya kullanımı ve yaşlanma algısı. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 27(1), 87-102.
Kurnaz, Z. (2016). Yaşlılıkta çalışma yaşamı ve sosyal dışlanma. V. Kalınkara (Yay. haz.), Yaşlılık: Disiplinlerarası yaklaşım, sorunlar, çözümler 2 içinde (ss. 387-398). Nobel Akademik Yayıncılık.
Lebedko, M. (2013). Theory and practice of stereotypes in intercultural communication. Y. Furumura, M. Lebedko, and S. Li (Yay. haz.), Critical cultural awareness içinde (ss.4-23). Cambridge Scholars Publishing
Lemoine, M. (2021). The evolution of the hallmarks of aging. Frontiers in Genetics, 12, 693071. https://doi.org/10.3389/fgene.2021.693071
Lincoln, Y. S. ve Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. SAGE Publications.
López-Otín, C., Blasco, M. A., Partridge, L., Serrano, M. ve Kroemer, G. (2023). Hallmarks of aging: An expanding universe. Cell, 186(2), 243-278. https://doi.org/10.1016/j.cell.2022.11.001 Maxqda. (t.y.). [Yazılım]. https://maxqda.com
May, V. (2017). Belonging from afar: Nostalgia, time and memory. The Sociological Review, 65(2), 401-415. https://doi.org/10.1111/1467-954X.12402
McGarty, C., Yzerbyt, V. Y. ve Spears, R. (2002). Social, cultural and cognitive factors in stereotype formation. C. McGarty, V. Y. Yzerbyt, and R. Spears (Yay. haz.), Stereotypes as Explanations içinde (ss. 1-15). Cambridge University Press.
Mead, G. H. (2017). Zihin, benlik ve toplum (Y. Erdem, Çev.). Heretik Yayıncılık.
Msaad, S., Zoetgnandé, Y. W. K., Dillenseger, J.-L. ve Carrault, G. (2022). Detecting change in the routine of the elderly. Measurement: Sensors, 24(100418), 1-7. https://doi.org/10.1016/j.measen.2022.100418
Priel, B. (1997). Time and self on the intersubjective construction of time. Psychoanalytic Dialogues, 7(4), 431-450. https://doi.org/10.1080/10481889709539195
Rexbye, H. ve Povlsen, J. (2007). Visual signs of ageing: What are we looking at? International Journal of Ageing and Later Life, 2(1), 61-83. https://doi.org/10.3384/ijal.1652-8670.072161
Rubin, D. C. ve Berntsen, D. (2006). People over forty feel 20% younger than their age: Subjective age across the lifespan. Psychonomic Bulletin and Review, 13(5), 776-780. https://doi.org/10.3758/bf03193996
Saldana, J. (2019). Nitel araştırmacılar için kodlama el kitabı (A. Tüfekçi ve S. N. Şad, Çev.). Pegem Akademi.
Sedikides, C. ve Wildschut, T. (2018). Finding meaning in nostalgia. Review of General Psychology, 22(1), 48-61. https://doi.org/10.1037/gpr0000109
Stanier, J. (2024). Nostalgia, ageing and older age. T. Becker and D. Trigg (Yay. haz.), The Routledge handbook of nostalgia içinde (ss. 213-223). Routledge.
Strauss, A. L. ve Corbin, J. M. (2003). Basics of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory. SAGE Publications.
Suda, P. (2009, Kasım 16). Yaşının insanı olmak. Haber Türk. https://www.haberturk.com/yazarlar/pakize-suda/223110-yasinin-insani-olmak
Ulus, T. (2020). Kuşaklararası çatışma bağlamında gençlerin yaşlılara eleştirel bakışı: Bir örneklem, sorunlar ve çözüm önerileri. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 16(28), 1154-1182. https://doi.org/10.26466/opus.677142
Varışlı, B. ve Gültekin, T. (2025). Akışkan yaşlılık: Post-modern toplumda yaşlılığı yeniden düşünmek. Beykoz Akademi Dergisi, 13(1), 262-276. https://doi.org/10.14514/beykozad.1553542 VeriVeren. (t.y.). [Yazılım]. https://veriveren.net
Wildschut, T., Sedikides, C. ve Robertson, S. (2018). Sociality and intergenerational transfer of older adults’ nostalgia. Memory, 26(8), 1030-1041. https://doi.org/10.1080/09658211.2018.1470645
Yin, R. K. (2017). Durum çalışması araştırması uygulamaları (İ. Günbayı, Çev.). Nobel Akademik Yayıncılık.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Sociology of The Life Course

Journal Section

Research Article

Authors

Zeynep Kurnaz ^*
0000-0002-7648-8992
Türkiye

Early Pub Date

March 13, 2026

Publication Date

March 13, 2026

Submission Date

August 10, 2025

Acceptance Date

October 13, 2025

Published in Issue

Year 2026 Number: Advanced Online Publication

DOI

https://doi.org/10.32600/huefd.1760844

IZ

https://izlik.org/JA22UY77AH

APA

Kurnaz, Z. (2026). Yaşlanmanın İlk Sinyalleri ve Yaşlılığın Performatif Doğası. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, Advanced Online Publication, 158-182. https://doi.org/10.32600/huefd.1760844

AMA

1.Kurnaz Z. Yaşlanmanın İlk Sinyalleri ve Yaşlılığın Performatif Doğası. HUJFL. 2026;(Advanced Online Publication):158-182. doi:10.32600/huefd.1760844

Chicago

Kurnaz, Zeynep. 2026. “Yaşlanmanın İlk Sinyalleri Ve Yaşlılığın Performatif Doğası”. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, no. Advanced Online Publication: 158-82. https://doi.org/10.32600/huefd.1760844.

EndNote

Kurnaz Z (March 1, 2026) Yaşlanmanın İlk Sinyalleri ve Yaşlılığın Performatif Doğası. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi Advanced Online Publication 158–182.

IEEE

[1]Z. Kurnaz, “Yaşlanmanın İlk Sinyalleri ve Yaşlılığın Performatif Doğası”, HUJFL, no. Advanced Online Publication, pp. 158–182, Mar. 2026, doi: 10.32600/huefd.1760844.

ISNAD

Kurnaz, Zeynep. “Yaşlanmanın İlk Sinyalleri Ve Yaşlılığın Performatif Doğası”. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. Advanced Online Publication (March 1, 2026): 158-182. https://doi.org/10.32600/huefd.1760844.

JAMA

1.Kurnaz Z. Yaşlanmanın İlk Sinyalleri ve Yaşlılığın Performatif Doğası. HUJFL. 2026;:158–182.

MLA

Kurnaz, Zeynep. “Yaşlanmanın İlk Sinyalleri Ve Yaşlılığın Performatif Doğası”. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, no. Advanced Online Publication, Mar. 2026, pp. 158-82, doi:10.32600/huefd.1760844.

Vancouver

1.Zeynep Kurnaz. Yaşlanmanın İlk Sinyalleri ve Yaşlılığın Performatif Doğası. HUJFL. 2026 Mar. 1;(Advanced Online Publication):158-82. doi:10.32600/huefd.1760844

Yaşlanmanın İlk Sinyalleri ve Yaşlılığın Performatif Doğası

Abstract

Keywords

The Early Signs of Aging and The Performative Nature of Old Age

Abstract

Keywords

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Early Pub Date

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

DOI

IZ

Cite